Begroting Europese Unie - Parlementaire monitor

Parlementaire monitor
Vrijdag 18 oktober 2019
kalender
Met dank overgenomen van Europa Nu.
Handen met eurobiljetten © Europese Unie 2008, Europees Parlement

De Europese Commissie†i presenteert elk jaar een ontwerpbegroting van de EU†i voor het volgende jaar aan de Raad van Ministers†i en het Europees Parlement†i (EP). In de begroting staan de maximale bedragen die de EU mag besteden aan verschillende posten. Zowel de Raad als het EP moeten instemmen met de begroting. Op 5 juni 2019 presenteerde de Europese Commissie de ontwerpbegroting voor 2020.

Over deze begroting wordt op dit moment onderhandeld. In juli 2019 stemde de Raad in met de budgetten en prioriteiten en voor de nieuwe begroting: tegengaan van klimaatverandering, meer ondersteuning voor de jeugd en versterking van de economie. De begrotingscommissie van het Europees Parlement stemde op 2 oktober in met het begrotingsvoorstel en stemde voor een verhoging tot 171,3 miljard euro. Op 23 oktober 2019 wordt er plenair over gestemd.

1.

De begrotingsprocedure

De begroting bevat de maximale bedragen die de EU reserveert voor uitgaven. Nog voor een nieuw begrotingsjaar begint, weet de Commissie ook al waar veel van het geld naar toe gaat, omdat veel steun- en beleidsprogramma's of subsidies van de EU over meerdere jaren lopen. Veel uitgaven liggen dus al vast, omdat ze voortkomen uit verplichtingen die de Commissie eerder al is aangegaan. Er is in de EU begroting dus een onderscheid tussen gereserveerde en vastgestelde uitgaven.

De Europese Commissie stelt de ontwerpbegroting op en stuurt deze naar de Raad Economische en FinanciŽle Zaken†i en het Europees Parlement†i. Dat brengt desgewenst wijzigingen aan, die de Raad kan overnemen. Zo niet, dan volgen er onderhandelingen over de begroting.

2.

Begroting 2020

De begroting voor 2020 is de laatste binnen het Meerjarig Financieel Kader voor 2014-2020†i. De ontwerpbegroting heeft een omvang van 168,3 miljard euro. Dat is ongeveer 1% van het bbp†i van de EU. De begrotingscommissie heeft dit bedrag verhoogd tot 171,3 miljard euro. Prioriteiten zijn:

De gewijzigde ontwerpbegroting van 2020 moet in detail nog officieel worden goedgekeurd door de begrotingscommissie. De begrotingscommissie stemt hierover op 14 oktober 2019. Volgens de begrotingsprocedure†i moet de begroting door de plenaire vergadering van het Europees parlement†i worden goedgekeurd. De stemming hierover is op 23 oktober 2019.

Minister Wopke Hoekstra†i liet in een kamerbrief weten dat het kabinet zich kan vinden in de beleidsdoelstellingen van de EU, maar wel vraagtekens zet bij de invulling hiervan.

3.

Begroting 2019

De begroting voor 2019 komt uit op 165,8 miljard euro dat maximaal mag worden uitgegeven. De verwachte en reeds geplande uitgaven komen uit op 148,2 miljard euro. Dat is de uitkomst van moeizame onderhandelingen tussen de Raad en het Europees Parlement. Raad en EP keurden de begroting op respectievelijk 11 en 12 december 2018 goed.

De begroting voor 2019 is vastgesteld op maximaal 165,8 miljard euro, net iets minder dan de 166 miljard wat de Commissie had voorgesteld. Dat is drie procent meer dan in 2018. Het extra geld is bestemd voor investeringen in de Europese economie en versterking van de buitengrenzen. In november 2018 waren de onderhandelingen tussen de Raad, die een lager bedrag voorstond, en het Europees Parlement helemaal vastgelopen. De Commissie heeft toen een herzien voorstel ingediend dat door de Raad en het Europees Parlement in de tweede week van december alsnog is aangenomen.

De Europese Commissie zette bij haar ontwerpbegroting in op 166 miljard euro, een groei van drie procent ten opzicht van de begroting van 2018. In haar voorstel gaat de Commissie ervan uit dat het Verenigd Koninkrijk nog tot eind 2020 blijft bijdragen aan de EU-begroting en zal meewerken aan de uitvoering ervan, alsof het tot die tijd nog een lidstaat is.

Voorstel Europese Commissie

De belangrijkste punten van de ontwerpbegroting voor 2019 zijn:

Voor stimulering van de Europese economie wordt een bedrag van 80 miljard euro uitgetrokken, waaronder:

  • 12,5 miljard euro voor innovatie en onderzoek in het kader van Horizon 2020†i, inclusief 194 miljoen voor een nieuwe Europese gemeenschappelijke onderneming voor high performance computing
  • 2,6 miljard euro voor onderwijs (Erasmus+†i)
  • 3,8 miljard voor infrastructuur onder de Connecting Europe Facility (CEF)†i
  • 233,3 miljoen euro voor bestrijding van jeugdwerkloosheid.

Voor versterking van de veiligheid binnen en buiten de grenzen van de EU krijgen migratie en grensbeheer extra aandacht. De Commissie zet daarom, onder andere, in op:

  • hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel en een nieuw inreis-uitreissysteem
  • versterking van Europese grens- en kustwacht (Frontex†i) en het EU-asielagentschap
  • 1,5 miljard euro extra voor opvang van vluchtelingen in Turkije.

Daarnaast wil de Commissie geld beschikbaar stellen voor nieuwe initiatieven, waaronder:

  • 103 miljoen voor het Europees Solidariteitscorps†i
  • 11 miljoen voor de oprichting van een Europese Arbeidsautoriteit
  • 40 miljoen voor uitbreiding van het steunprogramma voor structurele hervormingen
  • 245 miljoen voor het opzetten van een industrieel ontwikkelingsprogramma voor de Europese defensie
  • 150 miljoen voor de vorming van een reservecapaciteit voor civiele bescherming in de EU
  • 5 miljoen voor de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie†i.

Onderhandelingen

De onderhandelingen over de begroting werden in december 2018 afgerond. Begin juli gaven zowel de Raad als het EP aan wat hun inzet in de onderhandelingen was, maar op 19 november liepen die onderhandelingen vast. Dat had te maken met de volgende uiteenlopende standpunten:

Standpunt Raad

De Raad was het eens met extra geld voor onderzoek, het Erasmus+†i programma en infrastructuur, en wilde ook extra geld uittrekken voor het asiel- en migratiefonds. De Raad wilde in totaal echter minder extra geld uitgeven dan de Commissie (twee procent extra in plaats van drie procent).

Standpunt Parlement

Het Parlement wilde meer geld voor de bestrijding van jeugdwerkloosheid, het programma voor het MKB, het onderwijsprogramma Erasmus+ en klimaatadaptatie. Ook stelde het EP dat het geld dat gaat naar grensbewaking en de opvang van vluchtelingen afdoende moest zijn om de noden te dekken, en impliceerde daarmee dat dat in de aanvankelijke voorstellen niet het geval was.

Nieuw voorstel

De Raad en het EP konden het niet eens worden over de begroting. Op 30 november presenteerde de Europese Commissie een nieuwe conceptbegroting. Deze bouwt voort op de eerdere begroting en de wijzigingen waar het Parlement en de Raad het wel over eens waren. Er wordt in het vernieuwde voorstel meer geld uitgetrokken voor programma's die bijdragen aan groei en werkgelegenheid. In de rubriek 'Europa als wereldspeler' worden verminderingen en herschikkingen voorgesteld. Het totale uitgavenniveau is in de tweede conceptbegroting lager dan in de eerste.

Het Europees Parlement hield vast aan een aantal wensen en de Raad is daar grotendeels in mee gegaan. De hoogte van de uiteindelijke begroting is bijna gelijk aan het originele voorstel van de Commissie. Wel is er nog wat geschoven tussen begrotingsposten, zoals extra geld voor Erasmus+, Horizon 2020 en de bestrijding van jeugdwerkloosheid. Opvallend is dat Turkije flink minder pre-toetredingssteun†i krijgt. De EU straft Turkije voor de slechte ontwikkelingen op het gebied van democratie, rechtsstaat en mensenrechten.

4.

Begrotingen eerdere jaren

Opgenomen zijn de eerdere jaren van het huidige Meerjarig financieel kader 2014-2020.

 

Jaar

Budget (in miljard euro)

2019

165,8

2018

160,1

2017

157,7

2016

155,0

2015

162,3

2014

142,7

In 2019 constateerde de Europese Rekenkamer†i in een jaarlijks rapport dat EU-lidstaten sinds 2011 ruim 280 miljard euro aan subsidies had laten liggen. Dit had verschillende redenen, waaronder langzame implementatie van Europese structuur-en investeringsfondsen†i (ESIF), de verhoging van het EU-budget en problemen met afspraken omtrent betalingen.

5.

Meer informatie