Eerste Kamerverkiezingen 2019 - Parlementaire monitor

Parlementaire monitor
Donderdag 12 december 2019
kalender
Met dank overgenomen van Parlement.com.

Op maandag 27 mei 2019 kozen de leden van Provinciale Staten i en kiescolleges op Bonaire, Sint Eustatius en Saba een nieuwe Eerste Kamer i. De Statenleden en de kiescollegeleden werden op hun beurt op woensdag 20 maart 2019 direct door alle kiesgerechtigde Nederlanders gekozen. Het was voor het eerst dat ook in de Antilliaanse 'gemeenten' verkiezingen voor de Eerste Kamer plaatsvonden.

1.

Uitslag

De Eerste Kamerverkiezingen leverden winst op voor nieuwkomer Forum voor Democratie (FvD). Die partij werd met 12 zetels direct de grootste. Ook de VVD, die één zetel verloor, kreeg 12 zetels. De vier regeringspartijen verloren samen zes zetels en kwamen op 32. Alleen de ChristenUnie boekte één zetel winst. Een andere winnaar was GroenLinks die van vier naar acht zetels ging. De Partij voor de Dieren won eveneens een zetel. De PVV en SP verloren ten opzichte van 2015 de meeste zetels.

2.

Achtergrond

Bij de verkiezing stonden twee zaken centraal: hoeveel zetels verliezen de coalitiepartijen en is eventuele steun van één oppositiepartij voldoende voor een meerderheid. Het zag ernaar uit dat de coalitie op 31 zetels zou komen, maar doordat een enkel Statenlid van VVD en CDA op CU en D66 stemden, wist de coalitie het verlies te beperken. De coalitiepartijen kwamen gezamenlijk op 32 zetels, waardoor steun van GroenLinks (acht) of PvdA (zes) voldoende is voor een meerderheid. Een FVD-Statenlid in Zuid-Holland bezorgde de SGP een extra zetel.

3.

Partijen en kandidaten

Bij de VVD voerde Annemarie Jorritsma i de lijst aan. Hoogste nieuwkomer was Pim van Ballekom i, die onder meer vicevoorzitter van de Europese Investeringsbank was.

Ben Knapen i was de lijsttrekker van het CDA. Nieuwkomers waren Greet Prins i, bestuursvoorzitter van Stichting Philadelphia Zorg, en advocaat Hugo Doornhof i.

Fractievoorzitter Annelien Bredenoord i was bij D66 verkozen tot lijsttrekker. De hoogste nieuwkomer op de kandidatenlijst was Alexandra van Huffelen i, algemeen directeur van het Amsterdamse Gemeentelijke Vervoersbedrijf. Tot de nieuwkomers behoorde oud-partijleider Boris Dittrich i.

FvD was de grootste nieuwkomer en werd aangevoerd door Henk Otten i. Nummer twee op de lijst was hoogleraar Paul Cliteur i, die in 2004 en 2014 lijstduwer voor de Partij voor de Dieren was. Een conflict met Otten was voor de partij reden om Cliteur als 'eerste kandidaat' aan te merken. Op de derde plek stond journalist en Amsterdams raadslid Annabel Nanninga i.

Bij GroenLinks was Paul Rosenmöller lijsttrekker. Oud-directeur van Oxfam Novib en oud-Tweede Kamerlid Farah Karimi i en directeur van de Fietsersbond Saskia Kluit i stonden als nieuwkomers op de lijst. Ook oud-Rekenkamerlid en voormalig Tweede Kamerlid Kees Vendrik i was kandidaat.

Op de door Mei Li Vos i aangevoerde PvdA-lijst stonden enkele oud-Kamerleden, onder wie Ferd Crone i, die tot juli 2019 burgemeester van Leeuwarden was. Bij de ChristenUnie, met Mirjam Bikker i als lijsttrekker, keerde Tineke Huizinga-Heringa i terug.

De SGP werd net als in 2015 aangevoerd door Peter Schalk i. 50PLUS had Martin van Rooijen als lijsttrekker. Lijsttrekker van de OSF was oud-burgemeester Germ Gerbrandy i.

Neem contact op met PDC voor een overzicht van de voornaamste kandidaten.

4.

Stemwaarden 2019

Bij de verkiezing van de Eerste Kamer wordt rekening gehouden met het aantal inwoners van iedere provincie. Dit gebeurt door middel van stemwaarden. Een stemwaarde is het inwonertal van een provincie gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenleden in die provincie.

Voor de vaststelling van de uitslag wordt de stem van een Statenlid uit een provincie vermenigvuldigd met de stemwaarde van die betreffende provincie. De uitslag wordt vervolgens berekend op basis van de aantallen berekende stemmen.

Voor de Eerste Kamerverkiezingen van 2019 had de Kiesraad de volgende stemwaarden vastgesteld:

 

provincie

statenleden

stemwaarde

Groningen

43

136

Fryslân

43

151

Drenthe

41

120

Overijssel

47

246

Flevoland

41

102

Gelderland

55

377

Utrecht

49

274

Noord-Holland

55

519

Zuid-Holland

55

668

Zeeland

39

98

Noord-Brabant

55

463

Limburg

47

237

Bonaire

9

22

Sint-Eustatius

5

6

Saba

5

4

5.

Restzetels

Er waren nog negen restzetels te verdelen. VVD, CDA, D66, PVV, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, SGP, OSF en FvD kregen uiteindelijk elk één restzetel.

6.

Kerngegevens

In onderstaand overzicht zijn de belangrijkste gegevens van de Eerste Kamerverkiezingen in 2015 opgenomen.

 

Eerste Kamerverkiezingen 2019

Verkiezingsdatum

27 mei 2019

Aantal opgeroepen kiezers (Statenleden)

570 + 19 leden van kiescolleges (Caribisch Nederland)

Som van de stemcijfers

169.056

Aantal uitgebrachte geldige stemmen

169.055

Blanco/ongeldig

1 stem

Kiesdeler

2309

Voorkeursdrempel

2309

Opkomstpercentage

100%

Aantal deelnemende partijen

15

Aantal partijen dat zetel behaalde

13

7.

Gekozenen

fractienaam Kamerlid
Eerste Kamerfractie Groep-Otten
50PLUS
CDA
CU
D66
FVD
GL
OSF
PvdA
PvdD
PVV
SGP
SP
VVD
 

Meer over