Memorie van toelichting - Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2019 - Parlementaire monitor

Parlementaire monitor
Maandag 20 januari 2020
kalender

1.

Tekst

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018-

2019

35 000 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2019

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING INHOUDSOPGAVE

3.1.    Beleidsartikel 1: Inzet    28

3.2.    Beleidsartikel 2: Taakuitvoering zeestrijdkrachten    35

3.3.    Beleidsartikel 3: Taakuitvoering landstrijdkrachten    42

3.4.    Beleidsartikel 4: Taakuitvoering luchtstrijdkrachten    47

3.5.    Beleidsartikel 5: Taakuitvoering Marechaussee    52

3.6.    Beleidsartikel 6: Investeringen krijgsmacht    58

3.7.    Beleidsartikel 7: Ondersteuning krijgsmacht door

Defensie Materieel Organisatie    77

3.8.    Beleidsartikel 8: Ondersteuning krijgsmacht door

Defensie Ondersteuningscommando    80

4.1.    Niet-beleidsartikel 9: Algemeen    82

4.2.    Niet-beleidsartikel 10: Apparaat Kerndepartement    84

4.3.    Niet-beleidsartikel 11: Geheim    90

4.4.    Niet-beleidsartikel 12: Nog onverdeeld    91

6.1.    Zelfstandige Bestuursorganen en Rechtspersonen

met een Wettelijke Taak    96

6.2.    Verdiepingsbijlage    97

6.3.    Moties en toezeggingen    107

kst-35000-X-2 ISSN 0921 - 7371 's-Gravenhage 2018

 

6.4

Subsidieoverzicht

126

6.5.

Evaluatie- en overig onderzoek

129

6.6.

Overzicht uitgaven veteranen en uitgaven zorg en

 
 

nazorg

130

6.7.

Overzicht uitgaven IT

136

6.8.

Lijst van afkortingen

137

  • A. 
    ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETS-VOORSTEL

Wetsartikel 1 (begrotingsstaat ministerie)

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld.

Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaat/ begrotingsstaten voor het aangegeven jaar vast te stellen.

Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen in de Miljoenennota.

Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat/begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).

Wetsartikel 2 (begrotingsstaat baten-lastendiensten)

Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en de lasten, het saldo van de baten en de lasten en de kapitaaluitgaven en -ontvangsten van de in de staat opgenomen baten-lastenagentschappen voor het onderhavige jaar vastgesteld en worden de verplichtingen, ontvangsten en uitgaven van verplichtingen-kasagentschappen voor het onderhavige jaar vastgesteld. De in die begrotingen opgenomen begrotingsartikelen worden toegelicht in onderdeel B (Begrotingstoelichting) van deze memorie van toelichting en wel in de paragraaf inzake de agentschappen.

De Minister van Defensie,

A.Th.B. Bijleveld-Schouten

  • B. 
    BEGROTINGSTOELICHTING
  • 1. 
     LEESWIJZERBeleidsartikelen

In beleidsartikel 1 Inzet wordt de inzet van de krijgsmacht begroot. Dit betreft de bijdragen van Defensie aan crisisbeheersingsoperaties, contributies aan door de leden gemeenschappelijk gefinancierde (common funded) NAVO- en EU-operaties, inzet voor nationale en koninkrijkstaken en overige inzet. Het artikel bevat ook een overzicht voor de structurele inzet die in andere beleidsartikelen is begroot, bijvoorbeeld door de Koninklijke Marechaussee en de Explosieven Opruimingsdienst Defensie. Vanaf 2018 zijn de geraamde middelen in het kader van het Budget Internationale Veiligheid (BIV) overgeheveld naar de Ministeries van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BH&OS; € 30 miljoen) en Buitenlandse Zaken (BZ; € 30 miljoen) en naar de defensieon-derdelen (€ 59,5 miljoen).

In de beleidsartikelen 2 tot en met 5 wordt de taakuitvoering geraamd voor zeestrijdkrachten (CZSK), landstrijdkrachten (CLAS), luchtstrijdkrachten (CLSK), de marechaussee (KMar) en de aan hen gemandateerde inzet, voor zover deze niet valt onder artikel 1. De bedragen die zijn opgenomen in de tabellen «budgettaire gevolgen van beleid» betreffen de exploitatie-uitgaven. Daarnaast worden ook de relevante investeringsprojecten gepresenteerd in afzonderlijke tabellen. Vanaf 2018 zijn de middelen voor de Kustwacht Caribisch gebied overgeheveld van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties naar beleidsartikel 2 taakuitvoering zeestrijdkrachten (Kamerstukken II 2017-2018, 34 775 X, nr. 64).

In beleidsartikel 6 zijn de investeringen voor de krijgsmacht opgenomen, te weten investeringen voor materieel, infrastructuur, IT, wetenschappelijk onderzoek en bijdragen aan de NAVO-investeringen. Daarnaast zijn de verkoopopbrengsten voor afstoting van materieel en infrastructuur in dit beleidsartikel opgenomen.

In de beleidsartikelen 7 Ondersteuning door Defensie Materieel Organisatie (DMO) en 8 Ondersteuning door Defensie Ondersteuningscom-mando (DOSCO) zijn de uitgaven, verplichtingen en ontvangsten geraamd voor de ondersteunende en dienstverlenende defensieorganisaties.

Niet-beleidsartikelen

In het niet-beleidsartikel 9 Algemeen worden de niet specifiek aan een defensieonderdeel toe te wijzen programma-uitgaven opgenomen. In het niet-beleidsartikel 10 Apparaat Kerndepartement worden de uitgaven ten behoeve van het centrale apparaat van Defensie begroot, waaronder de Bestuursstaf met de defensietop, (hoofd)directies (inclusief Defensiestaf), bijzondere organisatie-eenheden (bijvoorbeeld Inspecteur Generaal der Krijgsmacht), alsmede de niet aan een specifiek artikel toe te wijzen apparaatsuitgaven voor pensioenen en wachtgelden. Ten slotte zijn er ramingen voor de niet-beleidsartikelen 11 Geheim en 12 Nog onverdeeld opgenomen.

Overig

In de bijlagen van de begroting wordt de raming voor de baten-lastendienst Paresto weergegeven. Daarnaast is in de bijlagen informatie opgenomen over de ZBO/RWT's, de mutaties, moties en toezeggingen, subsidies, evaluaties, de uitgaven voor veteranen en de uitgaven voor zorg en nazorg alsmede de uitgaven voor IT. De begroting van het Ministerie van Defensie is ook digitaal beschikbaar op de website www.rijksbegroting.nl. Om de toegankelijkheid verder te vergroten zijn in de digitale versie, waar mogelijk, hyperlinks aangebracht naar de achterliggende documenten.

Defensie Materieelprojectenoverzicht

Zoals gebruikelijk ontvangt de Kamer op Prinsjesdag het Materieelprojectenoverzicht (MPO). Hierin wordt per project meer gedetailleerde informatie gegeven dan in de begroting. Zo wordt de samenhang met het defensiebeleid en met andere projecten duidelijk gemaakt. In het MPO zijn de lopende en de geplande wapensysteemgebonden materieel- en IT-projecten en vastgoed opgenomen met een financiële omvang van meer dan € 25 miljoen. Daarnaast wordt ingegaan op af te stoten materieel. In deze begroting worden alleen de wijzigingen bij projecten met een omvang van meer dan € 100 miljoen toegelicht.

Groeiparagraaf

In de begroting 2019 zijn ten opzichte van de begroting 2018 de volgende wijzigingen doorgevoerd:

  • • 
    De cirkeldiagrammen die inzicht bieden in de realisatie op artikelniveau zijn gewijzigd in staafdiagrammen. Daarmee wordt visueel meer inzicht geboden in de uitgaven en ontvangsten per beleidsartikel, die daarmee onderling beter vergelijkbaar worden;
  • • 
    In de begroting 2019 zijn voor het eerst in de beleids- en niet beleidsar-tikelen de geraamde uitgaven voor overige personele exploitatie zichtbaar onder de «personele uitgaven». Voorheen waren de uitgaven voor overige personele en materiële exploitatie geclusterd onder de noemer «materiële uitgaven»;
  • • 
    In beleidsartikel 2 Taakuitvoering zeestrijdkrachten wordt de Kustwacht Caribisch gebied toegelicht. Het exploitatiebudget is in 2018 overgeheveld van de begroting van Koninkrijksrelaties naar de defensiebegroting (Kamerstukken II 2017-2018, 34 775 X, nr. 64). Het investeringsbudget voor een goede taakuitvoering van de Kustwacht Caribisch gebied is toegevoegd aan beleidsartikel 6 Investeringen;
  • • 
    In beleidsartikel 6 Investeringen is een aantal wijzigingen doorgevoerd. De belangrijkste daarvan zijn:

o De budgettaire tabel van uitgaven en ontvangsten is doorgetrokken naar 15 jaar, in lijn met de presentatie in de Defensienota; o Er wordt meer dan voorheen inzicht gegeven in de status van projecten: de fase (onderzoeks-, voorbereidings- of realisatiefase) wordt zichtbaar, evenals de onderverdeling in het investeringsprogramma in zee, land, lucht, infra, etc. o Niet alleen in beleidsartikel 6, maar ook bij de artikelen van de operationele commando's zijn de relevante investeringsprojecten opgenomen. Hiermee zorgen we ervoor dat de investerings- en exploitatieuitgaven in samenhang zichtbaar zijn, ter ondersteuning van het life cycle costing-denken. Deze cijfers worden dus twee keer gepresenteerd in de begroting; o De A-, B- en D-brieven die de Kamer het komend jaar naar verwachting zal ontvangen worden aangekondigd;

  • • 
    De naam van het Commando Dienstencentra (CDC) is in 2017 veranderd in Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO);
  • • 
    In niet-beleidsartikel 9 Algemeen zijn de nieuwe financiële instrumenten «opdrachten» en «bekostiging» toegevoegd. Daarnaast zijn de budgetten met het karakter van apparaatsuitgaven, zoals voorlichting, overgeheveld van niet-beleidsartikel 9 (=programma uitgaven) naar het niet-beleidsartikel 10 Apparaat Kerndepartement (= apparaatsuitga-ven);
  • • 
    Niet-beleidsartikel 10 Centraal apparaat is conform de Rijksbegrotingsvoorschriften gewijzigd in niet-beleidsartikel 10 Apparaat Kerndepartement, niet-beleidsartikel 11 Geheime uitgaven in niet-beleidsartikel 11 Geheim en niet-beleidsartikel 12 Nominaal en onvoorzien in niet-beleidsartikel 12 Nog onverdeeld;
  • • 
    Het agentschap Defensie Telematica Organisatie (DTO) gaat samen met het Joint Informatievoorzieningscommando (JIVC) op in het nieuwe IT-bedrijf binnen Beleidsartikel 7 Ondersteuning krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie per 1 januari 2019. De agent-schapsstatus vervalt daarmee en de agentschapsbijlage voor DTO is daarom niet meer opgenomen in deze begroting;
  • • 
    De bijlage Financieel overzicht wapensystemen vervalt. In de plaats daarvan is ervoor gekozen de informatie over de wapensystemen integraler in de begroting te presenteren. In beleidsartikel 6 wordt hiertoe op een nieuwe manier inzicht gegeven in de investeringsplan-ning. Ook in de artikelen van de operationele commando's wordt de samenhang tussen investerings- en exploitatieuitgaven beter zichtbaar. Het doel hiervan is aan de Kamer op een toegankelijkere en transparante wijze de informatie te presenteren binnen de daaraan gerelateerde beleidsartikelen;
  • • 
    In 2018 volgt (als zelfstandig document) de nieuwe Defensie Cyber Strategie. Hierin wordt de Kamer geïnformeerd over de ontwikkelingen op cyber-gebied. De bijlage cyber vervalt hierdoor bij deze begroting.
  • 2. 
    BELEIDSAGENDA «En nu de uitvoering»

Inleiding

In de in maart jl. gepresenteerde Defensienota «Investeren in onze mensen, slagkracht en zichtbaarheid» (Kamerstukken II 2017-2018, 34 919, nr. 1) hebben wij de plannen uiteengezet om de krijgsmacht te moderniseren en het vertrouwen van onze mensen terug te winnen. We investeren in onze mensen, middelen en manieren. In 2019 komt daarvoor structureel € 1,2 miljard extra beschikbaar, waarvan ongeveer € 300 miljoen ten goede komt aan ondersteuning van de krijgsmacht en we meer dan € 200 miljoen besteden aan werkgeverschap en bedrijfsveiligheid. Ruim € 700 miljoen wordt gereserveerd voor investeringen in de modernisering van de krijgsmacht.

De in de Defensienota genoemde plannen zijn leidend voor de samenstelling en de toerusting van de krijgsmacht, die beter is uitgerust om huidige en toekomstige dreigingen het hoofd te bieden. De plannen zijn afgestemd met de Geïntegreerde Buitenland en Veiligheidsstrategie. De verslechterde veiligheidssituatie vraagt steeds meer van Defensie, zowel in het Koninkrijk zelf, als in het kader van de bondgenootschappelijke verdediging (NAVO), de Europese defensiesamenwerking (EU) en in het kader van de tweede hoofdtaak. We moeten opgewassen zijn tegen zeer uiteenlopende dreigingen en daarbij langer kunnen optreden, ook in onverhoopte conflicten met een hoog geweldsniveau.

In dat licht hebben de NAVO-bondgenoten in 2014 afgesproken om in tien jaar tijd de defensie-uitgaven in de richting van de NAVO-norm van twee procent van het bruto binnenlands product (BBP) te bewegen. Op die manier kunnen we gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de bescherming van onze veiligheid. Om hier als Nederland onze bijdrage hieraan te leveren zijn vervolgstappen nodig.

Op basis van de meest recente cijfers van het Centraal Planbureau ontwikkelt het percentage van het bruto binnenlands product (BBP) dat Nederland aan Defensie uitgeeft zich tijdens deze kabinetsperiode als volgt:

Ontwikkeling % BBP dat aan Defensie wordt besteed

 

Norm

2019

2020

2021

2022

2023

2%

1,30%

1,34%

1,34%

1,28%

1,23%

Nederland, België, Luxemburg en Slovenië geven, van de Europese NAVO-landen, op dit moment het kleinste BBP-percentage uit aan Defensie. De Europese defensie-uitgaven, waaronder ook die van Nederland, zijn de afgelopen jaren wel fors gestegen.

Bij de recente NAVO-Top in Brussel bleek een duidelijk besef van de bondgenoten dat de huidige veiligheidsdreigingen vragen om een verhoging van de defensie-uitgaven. De veiligheidssituatie vraagt erom dat Europese landen meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen veiligheid. Nederland heeft aangegeven het gevoel van urgentie van vervolgstappen te delen in het licht van de ontwikkeling van de internationale veiligheidssituatie en het belang van een evenwichtige transAtlantische lastenverdeling. Ook heeft de NAVO verzocht om een plan voor het uitvoeren van de afspraken tijdens de NAVO-top van Wales.

Prioriteiten

Wat Defensie wil zijn

  • • 
    Betrouwbare en betrokken werkgever;
  • • 
    Veilige organisatie waar wordt geleerd van fouten;
  • • 
    Transparante en zichtbare organisatie in een betrokken samenleving;
  • • 
    Goede partner voor onze bondgenoten en strategische partners, civiele autoriteiten, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven;
  • • 
    Organisatie met de basis op orde;
  • • 
    Kwalitatief en technologisch hoogwaardige organisatie;
  • • 
    Informatiegestuurde organisatie;
  • • 
    Robuust en wendbaar;
  • • 
    Snel inzetbaar op alle geweldsniveaus.

Wat gaan we doen

  •  
    Mensen

Een organisatie met een veilige werkomgeving die het vertrouwen heeft van haar mensen, hen weet te behouden en voldoende nieuwe mensen werft.

  •  
    Middelen

Een informatiegestuurde krijgsmacht die is opgewassen tegen technologisch hoogwaardige tegenstanders en «hybride» dreigingen.

  •  
    Manieren

Een robuuste én wendbare organisatie gericht op samenwerking en vernieuwing.

Zoals in de Defensienota is uiteengezet investeert Defensie de komende jaren in haar mensen, middelen en manieren. Belangrijke onderdelen daarvan zijn de uitvoering van het plan van aanpak «Een veilige defensieorganisatie» (Kamerstukken II 2017-2018, 34 919, nr. 4) en het plan van aanpak behoud en werving (Kamerstukken II 2017-2018, 33 763, nr. 134). Ondertussen blijven we deze kabinetsperiode werken aan de versterking van de operationele gereedheid van de krijgsmacht (zijn we klaar om te doen wat nodig is?) en aan de modernisering van de slagkracht. We brengen daarmee de huidige krijgsmacht op orde. Daarbij kiezen we voor een technologisch hoogwaardige en informatiegestuurde krijgsmacht.

We willen transparant en betrouwbaar zijn in wat we doen, wat we bereiken en wanneer. En we zijn realistisch. Opbouwen kost tijd en plannen zijn niet van vandaag op morgen gerealiseerd. Dit geldt niet alleen voor het gevuld krijgen en houden van de organisatie en de aanschaf van groot materieel. Ook de aanschaf van «gewonere» zaken, zoals munitie en communicatiemiddelen, duurt vaak lang, zelfs als we nu de bestelling doen en producten van de plank aanschaffen. We hebben ook dan bijna altijd te maken met lange wachttijden bij de producent. Dit betekent dat de betaling van deze producten ook op zich laat wachten. Omdat Defensie voor het investeringsartikel beschikt over een ongelimiteerde eindejaarsmarge, kunnen we eventueel budget dat we niet besteden meenemen naar volgende jaren. Dit neemt niet weg dat Defensie alles op alles zet om investeringen zo goed en zo snel mogelijk te realiseren.

In het regeerakkoord geeft het kabinet aan te zullen komen met voorstellen om de voorspelbaarheid en schokbestendigheid van de Defensiematerieelbegroting te vergroten. Hieraan geven we invulling door het instellen van een Defensiematerieelbegrotingsfonds, waarin de uitgaven aan investeringen en de instandhouding daarvan worden opgenomen. Om schokken in de Defensiebegroting als gevolg van valutaschommelingen beter op te kunnen vangen zal de in 2017 gecreëerde valutareserve binnen artikel 6 Investeringen voortaan beschikbaar zijn voor alle investeringsprojecten, inclusief de verwerving F-35. Voorts wordt in de tweede helft van 2018 het vervolgonderzoek naar de prijsontwikkeling bij Defensie afgerond. Na afronding van het onderzoek wordt u hierover geïnformeerd.

In het Wetgevingsoverleg Jaarverslag 2017 (d.d. 20 juni 2018) verzochten de rapporteurs Kamerleden Belhaj en Diks namens de vaste commissie Defensie om met heldere indicatoren beter inzicht te geven in de begrotings- en jaarverslagen. Defensie ziet het gebruik van indicatoren als een goede mogelijkheid om de organisatie beter aan te sturen, daarom moeten deze weloverwogen worden vastgesteld. Daar is tijd en aandacht mee gemoeid. In deze begroting is al een aantal indicatoren opgenomen. Het gaat concreet om het BBP-percentage en de investeringsquote. De werknemerstevredenheid en het ziekteverzuim rapporteren we in de personeelsrapportage, die gelijktijdig met de ontwerpbegroting wordt aangeboden aan de Tweede Kamer. Defensie werkt aan de ontwikkeling van meer indicatoren en zal met de vaste commissie Defensie nadere afspraken maken over hoe vervolg wordt gegeven aan het gebruik en de verdere ontwikkeling hiervan.

Mensen

De Defensienota is duidelijk over wat we willen zijn voor onze mensen: een aantrekkelijke en betrouwbare werkgever met een stevige verankering in de samenleving. Een organisatie met een veilige werkomgeving die het vertrouwen heeft van haar mensen. Een organisatie die haar mensen weet te behouden en voldoende nieuwe mensen werft. Een organisatie waarvoor mensen graag willen werken en met trots kunnen werken. In de personeelsrapportage rapporteren we over de actuele status van het personeelsdomein.

Defensie is in 2018 voortvarend aan de slag gegaan met de uitvoering van de plannen. Deze zijn onderverdeeld in vier meerjarige programma's. Hieronder volgen de prioriteiten binnen deze programma's voor 2019:

Programma personeelsmodel

We ontwikkelen een nieuw personeelsmodel dat bijdraagt aan de ontwikkeling van onze mensen, dat de in-, door- en uitstroom van personeel beter in balans brengt en dat meer duidelijkheid geeft aan onze mensen en zorgt voor meer flexibiliteit voor hen en voor Defensie. We willen daarmee de in-, door- en uitstroom zo goed mogelijk kunnen sturen. In 2019 richten we ons onder meer op:

  • • 
    Het creëren van flexibele aanstellingsmogelijkheden en contractvor-men;
  • • 
    Het realiseren van een meer flexibel medewerkersbestand zodat we als organisatie wendbaarder worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aantrekken van meer reservisten en het werken met andere tijdelijke krachten om knelpunten op te lossen;
  • • 
    Het mogelijk maken om langer op een functie te blijven;
  • • 
    Het ontwikkelen van meer tijdelijke in- en uitstroommogelijkheden als onderdeel van een loopbaantraject («wisselstroom»);
  • • 
    Het herzien van maximale looptijd in rang.

Programma Behoud en Werving

We nemen maatregelen die een bijdrage leveren aan behoud en werving van zowel vast als flexibel personeel. We stimuleren de in-, door- en uitstroom kwantitatief en kwalitatief door onze mensen te helpen bij het creëren van kansen voor, tijdens en na de loopbaan bij Defensie. In 2019 richten we ons onder meer op:

  • • 
    Het verder differentiëren van het keurings- en wervingstraject en de aanname- en vooropleidingseisen;
  • • 
    Het verder verkorten van de wachttijden zodat mensen eerder bij Defensie kunnen gaan werken;
  • • 
    Meer regionale werving en loopbaanontwikkeling, met als doel meer mensen aan te trekken en lokale expertise en samenwerkingsverbanden te realiseren. Hiermee vergroten we ook de zichtbaarheid in de regio;
  • • 
    Afspraken met andere overheidsorganisaties en het bedrijfsleven om samen garant te staan voor de opleiding en loopbaan van (potentiële) medewerkers en daarmee meer werkzekerheid te bieden;
  • • 
    Het beleggen van meer personele bevoegdheden bij lagere lijncommandanten;
  • • 
    Het verder aanpassen en vereenvoudigen van regelgeving;
  • • 
    Het versterken van de diversiteit en inclusiviteit van de organisatie.

Programma personeelszorg

We nemen maatregelen die ervoor zorgen dat Defensie een zo veilig mogelijke werkomgeving biedt, waarin onze mensen worden gewaardeerd om wie ze zijn, en waar integer wordt gehandeld. We streven arbeidsomstandigheden na die het personeel optimaal ondersteunen en rekening houden met de verschillende levensfasen en bijbehorende wensen en behoeftes. We bevorderen de duurzame inzetbaarheid van onze mensen en de inzetbaarheid van Defensie door het stimuleren van een gezonde fysieke en mentale levensloop. Ook voorzien we de militaire gezondheidszorg van een stevig nieuw fundament. We willen daarbij weten of we het goed doen en meten daarom de tevredenheid van onze medewerkers. We monitoren hierbij onder meer de werknemerstevre-denheid en het ziekteverzuim.

In 2019 richten we ons binnen het programma onder meer op:

  • • 
    Het ontwikkelen van levensfasebewust personeelsbeleid;
  • • 
    Het verbeteren van de gezondheidszorg, specifiek de IT en de modernisering van apparatuur;
  • • 
    De verdere uitvoering van het plan van aanpak dat is opgesteld naar aanleiding van de evaluatie van het veteranenbeleid in 2016;
  • • 
    Een zo veilig mogelijke werkomgeving door te investeren in lerend vermogen, de veiligheidscultuur, de veiligheidsstructuur, de capaciteit en het toezicht.

Programma arbeidsvoorwaarden

Defensie en de centrales voor overheidspersoneel hebben op 20 augustus 2018 een onderhandelaarsakkoord bereikt over nieuwe arbeidsvoorwaarden. Wanneer deze afspraken worden geformaliseerd in een AV-akkoord, gaan ze gelden vanaf 1 oktober 2018. Het onderhandelaarsakkoord bevat afspraken over het pensioenstelsel, loonontwikkeling, toelagen en een nieuw loongebouw. De verbeterde primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden dragen mede bij aan het vertrouwen van het personeel in de organisatie. De nieuwe arbeidsvoorwaarden sluiten beter aan bij de wensen van onze mensen en de eisen die een moderne krijgsmacht stelt.

In 2019 zal dit programma zich richten op de uitwerking en (de start van de) invoering van de afspraken over de nieuwe arbeidsvoorwaarden.

Een veilige werkomgeving

Wij geven prioriteit aan het met elkaar realiseren van een zo veilig mogelijke werkomgeving. Defensie moet een lerende organisatie zijn waar veilig werken de norm is en blijft. In het plan van aanpak «Een veilige defensieorganisatie» zijn maatregelen langs vier sporen aange-kondigd die in samenhang moeten worden beschouwd: strategie, structuur, systeem en cultuur (Kamerstukken II 2017-2018, 34 919, nr. 4). In 2019 gaan we met voorrang verder met het zo snel mogelijk en in samenhang implementeren van de maatregelen uit het plan van aanpak.

Iedere defensiemedewerker heeft een verantwoordelijkheid voor het versterken van de veiligheid. Commandanten zijn primair verantwoordelijk voor een veilige taakuitvoering en krijgen hiervoor de juiste (deskundige) ondersteuning, capaciteit en middelen. Vanaf 2018 is voor vier jaar € 75 miljoen vrijgemaakt om de veiligheidsorganisaties bij alle defensieonderdelen te versterken. Zo zijn in 2018 onder meer de Directie Veiligheid en de Inspectie Veiligheid Defensie opgericht. Ook is er een visitatiecommissie ingesteld. Vanaf 2022 is jaarlijks € 25 miljoen beschikbaar.

In 2019 richten we ons onder meer op:

  • • 
    Het inspecteren van alle opleidingen op veiligheidsaspecten en het realiseren van een speciale module veiligheid in alle initiële opleidingen;
  • • 
    Het verbeteren van de wijze waarop we nabestaanden en slachtoffers van ongevallen en incidenten betrekken bij de afhandeling van een zaak;
  • • 
    Het verbeteren van de sociale veiligheid. Hierbij worden de aanbevelingen betrokken die volgen uit het onderzoek van de commissie Giebels, dat medio oktober 2018 is voltooid.

Middelen

Prioriteiten middelen van de krijgsmacht

  • 1. 
    De krijgsmacht blijft veelzijdig inzetbaar omdat de dreigingen zeer verschillend van aard en intensiteit zijn en de veiligheidssituatie continu verandert;
  • 2. 
    We moderniseren eerst de wapensystemen die we nu hebben.

Onze tegenstanders beschikken over steeds meer wapens van technologisch hoogwaardige kwaliteit. Hier moeten we een antwoord op hebben, ook om onze mensen zo veilig mogelijk te houden;

  • 3. 
    We gaan meer en meer informatiegestuurd optreden met een stevige IT-infrastructuur.

Door te investeren in het moderniseren en vervangen van middelen versterken we onze slagkracht en ons voortzettingsvermogen. We vernieuwen ook. We investeren in capaciteiten die onze informatiepositie en ons omgevingsbewustzijn verbeteren. Met onder andere een stevige IT-infrastructuur wordt informatiegestuurd optreden beter mogelijk.

Tevens investeren we in capaciteiten die ons helpen om huidige en toekomstige dreigingen in het cyber- en informatiedomein beter het hoofd te bieden. Bij onze investeringen werken we altijd conform het Defensie Materieel Proces (DMP), waarbij aandacht wordt besteed aan doeltreffendheid en doelmatigheid van onze investeringen. Bij veel projecten (de niet-gemandateerde projecten) vergelijkt Defensie een aantal alternatieven bovendien met behulp van een kosten-batenanalyse.

We reserveren minimaal 20 procent van de defensiebegroting voor uitgaven aan investeringen, wat de NAVO ook als richtlijn hanteert. Het voortschrijdend vijfjaarsgemiddelde van de geraamde investeringsquote ontwikkelt zich tijdens deze begrotingsperiode als volgt:

Voortschrijdend vijfjaarsgemiddelde geraamde investeringsquote1

 

NAVO-richtlijn

2019

2020

2021

2022

2023

20%

19%

22%

25%

27%

28%

1 Dit vijfjaarsgemiddelde wordt berekend op basis van het gemiddelde van het desbetreffende jaar en de vier jaar ervoor. Voorbeeld: de investeringsquote (IQ) voor 2019 wordt berekend op basis van het gemiddelde van de gerealiseerde IQ van 2015 (15%), 2016 (16%) en 2017 (17%) en de geraamde IQ voor 2018 (20%) en 2019 (28%).

Bij het verwervingsproces van de middelen passen we artikel 346 VWEU actief toe en laten zo het nationaal veiligheidsbelang meewegen. Ook kiezen we voor de uitgangspunten «snel, tenzij» en «van de plank, tenzij» bij bewezen goede opties («proven technology»). Waar mogelijk laten we de verwerving van niet-defensiespecifieke spullen over aan externe partijen.

De komende jaren werken we hard aan:

  • • 
    Vervanging van de M-fregatten samen met België;
  • • 
    Vervanging van de mijnenbestrijdingscapaciteit samen met België. We werken aan een innovatief concept van moederplatforms en onbemande mijnenbestrijdingssystemen. Later zijn Maritieme (semi-) autonome systemen voor mijnenbestrijding (een van de PESCO-projecten waaraan we deelnemen) hiervoor van belang;
  • • 
    Voorbereiding van de vervanging van de onderzeeboten;
  • • 
    Midlife updates van de Bushmaster (pantserwielvoertuig), Fennek (gepantserd verkenningsvoertuig), Pantserhouwitser, CV90 (infanterie-gevechtsvoertuig);
  • • 
    De Apache remanufacture en de Chinook vervanging en modernisering. Het aantal Chinooks wordt vergroot;
  • • 
    De eerste F-35 gevechtsvliegtuigen worden in Nederland gestationeerd en we maken een begin met het uitfaseren van de F-16.
  • • 
    Het versneld invoeren van de Medium Altitude Long Endurance Unmanned Vehicle (MALE UAV). Dit is een capaciteit die langdurig tactische en strategische informatie vanuit de lucht kan vergaren;
  • • 
    De air-to-air refueling capaciteit (KDC-10) wordt vervangen door de Multi-Role Tanker Transportvliegtuigen (MRTT). De MRTT-vliegtuigen voor luchttransport en bijtanken in de lucht worden samen met België, Duitsland, Luxemburg en Noorwegen aangeschaft. Ze zijn ook inzetbaar voor humanitaire noodhulp en (medische) evacuaties;
  • • 
    De luchtverdedigingssystemen voor schepen worden gemoderniseerd door Evolved Sea Sparrow Missile Block 2 raketten aan te schaffen voor de fregatten en de huidige Goakeeper-snelvuurkanons voor de meeste grote oppervlakteschepen te vervangen;
  • • 
    De Surface-to-Surface Missi/es van de fregatten worden vervangen voor het aanvallen van oppervlakteschepen;
  • • 
    Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW). In 2019 worden de eerste containers van 1.433 command & control-, verbindings-, werkplaats- en magazijncontainers opgeleverd;
  • • 
    Uitbreiding van simulatiecapaciteit ten behoeve van het operationeel systeem. Dit betreft een uitbreiding voor multi ship multi type simulator voor het helikopteroptreden en een levensduurverlenging van mobile combat training centre voor het landoptreden.

Informatiegestuurd optreden, IT en Cyber

Om het informatiegestuurd optreden en ons optreden in het cyber- en informatiedomein te versterken nemen we onder andere de volgende maatregelen:

  • • 
    We gaan in stappen sensoren en informatiesystemen in een netwerk aan elkaar koppelen om het informatiegestuurde optreden te verbeteren. In dit kader investeren we ook fors in onze IT-infrastructuur en de inlichtingen-, verzamel- en analysecapaciteit (inclusief MIVD);
  • • 
    Aan de hand van een concept van de NAVO werken we samen met partners (onder andere Duitsland) aan het verbeteren van het gezamenlijke informatiegestuurde optreden;
  • • 
    We breiden onze cybercapaciteit uit om een grotere rol te kunnen vervullen bij de bescherming van ons land tegen digitale dreigingen. Dit staat ook vermeld in de Geïntegreerde Buitenland en Veiligheids-strategie. Daarnaast vernieuwen we de Defensie Cyber Strategie in samenhang met de Nationale Cybersecurity Agenda;
  • • 
    Met het programma Grensverleggende IT (GrIT) vervangen we de IT-infrastructuur, bestaande uit datacenters, netwerken, beveiliging, werkplekken voor toepassingen in Nederland en tijdens inzet;
  • • 
    Onder de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) richten we een Passenger Information Unit op bij de Koninklijke Marechaussee. Deze heeft tot doel terrorisme en ernstige criminaliteit te voorkomen, op te sporen en te vervolgen door gegevens te controleren van luchtvaartpassagiers. Zo geven we invulling aan de EU-richtlijn hierover.

Ondersteuning krijgsmacht

Om er te kunnen staan als dat nodig is, versterken we ook de internationaal schaarse operationele (gevechts)ondersteuning. Hiervoor is een samenhangend geheel aan maatregelen ontworpen dat is onder te verdelen in de gebieden gevechtsondersteuning, inlichtingen- en waarnemingsmiddelen, bevelvoeringssystemen, logistiek en opleiding en training. Deze maatregelen zijn beschreven in de nota van wijziging op de begrotingsstaat 2018 (Kamerstukken II 2017-2018, 34 775 X, nr. 25). We gaan onder andere:

  • • 
    Een nieuw schip voor bevoorrading op zee aanschaffen (Combat Support Ship, CSS);
  • • 
    De vlieguren van de jachtvliegtuigen en de helikopters verhogen;
  • • 
    Investeren in logistiek en Information Surveillance & Reconnaissance (ISR).

In 2019 komen onder andere de volgende projecten (deels) tot realisatie:

  • • 
    Nieuwe gevechtskleding (o.a. DOKS (Defensie Operationeel Kleding-systeem)): militairen die op missie gaan hebben reeds nieuwe gevechtskleding ontvangen. Overige militairen ontvangen vanaf 2019 nieuwe kleding. De uitrusting zal tot 2028 in batches worden uitgeleverd, waarbij voortdurend verbetering mogelijk is;
  • • 
    Medevac voor C-130 transportvliegtuigen: in 2019 worden vier stuks palletized high care medevac systemen geleverd voor het vervoer van intensive care patiënten in C-130 transportvliegtuigen. Hiervoor is een leveringscontract afgesloten met Marshall Aerospace & Defence Group (UK);
  • • 
    Vervanging communicatiesysteem Compatriot: het verbindingssys-teem compatriot ondersteunt de commandovoering en vuurleiding van het Patriot wapensysteem. De inbouw van de nieuwe communicatiemiddelen in het Patriot-wapensysteem is voltooid. Verificatietesten en uitrol vinden vanaf 2019 plaats;
  • • 
    Vervanging handgedragen warmtebeeldkijker: het betreft een vervanging van twee kleine verouderde waarnemingssystemen, de LION en de Cobra. Deze systemen maken optreden mogelijk bij duisternis en onder omstandigheden van verminderd zicht, zoals neerslag en rook. Levering van de beeldkijkers is voorzien vanaf november 2018 (100 stuks) en de rest (1.166 stuks) in batches per kwartaal in de jaren 2019 en 2020;
  • • 
    In 2019 worden de acht in 2015 bestelde F-35 toestellen aan Nederlands overgedragen. Zes daarvan, geproduceerd in de fabriek in Ft Worth, Texas (VS), worden afgeleverd op Luke Air Force Base in Arizona voor opleidingsdoeleinden. Twee toestellen, afkomstig uit de F-35 fabriek in Cameri, Italië, komen op vliegbasis Leeuwarden te staan.

Vastgoed

Op vastgoedgebied zijn de inspanningen gericht op de forse opgave om de defensiegebouwen te laten voldoen aan wet- en regelgeving met betrekking tot brandveiligheid en hygiëne en dat achterstanden in onderhoud worden verminderd of weggewerkt. Een nieuw vastgoedplan zal een actueel beeld geven van de stand van zaken met betrekking tot onderhoudsachterstanden, voedsel- en brandveiligheid, keuringsachter-standen, beoogde verbeteringen in de leefomgeving en verduurzaming.

Dit plan biedt ook inzicht in welke prioriteit wordt toegekend aan de verschillende werkzaamheden om het defensievastgoed op orde te krijgen. Dit nieuwe plan zal in 2019 aan de Kamer worden aangeboden.

Om de personele en materiële uitbreidingen te kunnen huisvesten, herijken we onze volledige vastgoedportefeuille. De volgende defensielo-caties blijven in ieder geval open: het Complex Brasserskade in Den Haag, het munitiecomplex in Alphen, de Korporaal van Oudheusdenkazerne in Hilversum, de Joost Dourleinkazerne op Texel, Kamp Nieuw Milligen in Uddel, de Koningin Wilhelminakazerne in Ossendrecht en een groter deel van het Marine Etablissement Amsterdam.

Manieren

Om beter te kunnen inspelen op de steeds veranderende veiligheidssituatie om ons heen is het belangrijk dat we wendbaar zijn. Wendbaarheid is ook van belang om de groei van de organisatie op een goede manier te laten verlopen. Tegelijk is behoefte aan een robuuste krijgsmacht die er staat als dat nodig is.

Onderdeel van deze wendbare en robuuste krijgsmacht is dat kennis en middelen op het juiste moment beschikbaar zijn. We willen een organisatie zijn die slagvaardig te werk gaat - ook in bestuurlijk opzicht. We nemen daarom afscheid van interne regels die ons niet (langer) helpen en vereenvoudigen waar mogelijk. We worden een lerende en innoverende organisatie.

De groei naar een meer adaptieve krijgsmacht vergt het vergroten van wendbaarheid (flexibel, snel) en robuustheid (veilig, er staan als het nodig is) en het beter omgaan met het spanningsveld dat vaak tussen die twee bestaat.

Een adaptieve krijgsmacht speelt snel in op veranderingen in de veiligheidssituatie:

  • • 
    We zijn langer en beter in te zetten met behulp van samenwerking (o.a. met ziekenhuizen, onderwijsinstellingen, technologische bedrijven en de inschakeling van reservisten);
  • • 
    We blijven innoveren om beter te anticiperen op nieuwe dreigingen en ontwikkelingen;
  • • 
    Door aanpassing van onze interne processen (o.a. inkoop en gereedstelling) kunnen we waar en wanneer nodig beschikken over extra capaciteiten.

We kunnen dit niet zonder de samenwerking met onze partners. Wij zijn langer en beter in te zetten door intensieve samenwerking met hen. Hiervoor heeft de organisatie een open karakter waarbij de blik naar buiten is gericht. Dit alles natuurlijk met inachtneming van onze beveiliging van systemen en gegevens.

Samenwerken

We gaan intensiever samenwerken met onze bondgenoten en strategische partners, andere overheidsorganisaties, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Dit doen we onder andere op het gebied van personeel, kennis en innovatie, de aanschaf en het onderhoud van materieel en bij oefenen, trainen en inzet.

In het kader van de nationale veiligheid herijken we met Ministerie van JenV de civiel-militaire samenwerking. We zijn ook bezig met het Ministerie van JenV en andere partners om in kaart te brengen welke bijstand (civiele en militaire capaciteiten) nodig is in het kader van nationale crisisbeheersing en de ondersteuning bij rampenbestrijding.

Een voorbeeld is de inzet van Chinooks bij het blussen van grote branden in de zomer van 2018.

Om de militaire samenwerking in de EU te versterken heeft Nederland zich inmiddels gecommitteerd aan deelname aan zeven van de zeventien PESCO (permanent gestructureerde samenwerkingsprojecten. Naast militaire mobiliteit, waarvan Nederland de trekker is, zijn dit projecten op het gebied van maritieme mijnenbestrijding, logistieke netwerken, radiocommunicatie, cyber, medische capaciteiten en een Europees militair trainingscentrum. We werken bovendien actief mee aan het vorig jaar opgezette EU-planningsproces.

De Defensie Industrie Strategie wordt geactualiseerd om de samenwerking met het bedrijfsleven beter te kunnen bestendigen. Het project FRONTDOOR, de toegangspoort voor iedereen die samenwerking zoekt met Defensie, wordt ook verder uitgebouwd.

Innoveren

Defensie innoveert om beter te anticiperen op nieuwe dreigingen en ontwikkelingen en om militairen de juiste middelen te geven zodat zij hun werk in deze uitdagende omstandigheden goed kunnen doen. We geven daarbij voorrang aan onderzoek naar nieuwe dreigingen en kansen. We investeren in kennisopbouw op onder andere het gebied van cyber, informatiegestuurd optreden, slagkracht en nieuwe technologieën als kunstmatige intelligentie, robotica en 3D-printing.

Defensie gaat extra investeren in research en development, mede in het licht van de hiervoor geldende EDA-norm. De uitgaven in het kader van het centrale budget voor defensieonderzoek en technologieontwikkeling (R&D) stijgen van € 72,1 miljoen in 2018 naar € 75,2 miljoen in 2019 en € 77,3 miljoen in 2020 en verder. Naast deze centrale uitgaven worden er ook uitgaven voor onderzoek, technologieontwikkeling en kennistoepassing gedaan ten laste van investeringsprojecten. Deze uitgaven zijn tot nu toe niet meegenomen in de cijfers die aan het Europees Defensie Agentschap (EDA) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn gerapporteerd. In onderstaande tabel is een eerste inschatting opgenomen van deze uitgaven. De precieze uitgaven zullen worden meegenomen in toekomstige EDA-rapportages.

 

Uitgaven aan kennisontwikkeling en onderzoek (in miljoenen euro)

 

2019

2020

2021

2022

2023

Uitgaven binnen investeringsprojecten (schatting)

115

160

175

170

95

Centraal budget wetenschappelijk onderzoek

75

77

77

77

77

We stellen een nieuwe innovatiestrategie op, die aansluit op de nieuwe manier van werken. We betrekken onze huidige en nieuwe partners om de innovatie te versnellen en versterken. Ook sluiten we aan bij de ontwikkelingen vanuit de EU. Een sterker en autonomer Europa vraagt investeringen om het concurrentievermogen en de innovatie in de Europese defensie-industrie te versterken. De Europese Commissie heeft hiertoe een aantal voorstellen uitgewerkt. Nederland steunt deze voorstellen.

Een van de voorstellen, het European Defence Action Plan (EDAP), is erop gericht om de Europese technologische en industriële defensiebasis en de Europese defensiemarkt te versterken. Onderdeel van het EDAP is het Europees Defensiefonds (EDF) met als doel om lidstaten te stimuleren om meer samen te werken op gebied van onderzoek en ontwikkeling en uiteindelijk ook aanschaf van defensiecapaciteiten. Op deze manier kunnen kosten worden bespaard (schaalvoordeel) en beschikken de lidstaten over capaciteiten en systemen die op elkaar zijn afgestemd (interoperabiliteit).

Voorbeelden van concrete maatregelen voor 2019 in het kader van innovatie zijn:

  • • 
    Samen met andere departementen starten we nieuwe gemeenschappelijke cyber onderzoeks- en innovatieprojecten;
  • • 
    Met cofinanciering van het Ministerie van EZK voeren we innovatieve technologieprojecten uit;
  • • 
    De Faculteit Militaire Wetenschappen stelt een Chief Scientific Advisor (CSA) aan die intermediair wordt tussen de (internationale) academische wereld en Defensie;
  • • 
    Er wordt een Cyber Innovation Hub (CIH) opgericht waarin departementen, onderzoeksinstellingen en bedrijven samen aan uitdagingen op het gebied van cyber werken.

Verbeteren operationele gereedheid

In het kader van het herstel van de operationele gereedheid wordt in 2019 verder gewerkt aan de personele gereedheid, de materiële gereedheid en de geoefendheid. Deze drie elementen worden in samenhang bekeken.

Om goed te kunnen oefenen is er personeel en materieel nodig. Zonder voldoende reserveonderdelen kan de materiële gereedheid niet verbeteren, maar zonder voldoende (gekwalificeerd) personeel verbeteren ook de materiele gereedheid en geoefendheid onvoldoende.

In het bijzonder de personele component vergt tijd. Maatregelen uit het plan van aanpak Behoud en Werving moeten leiden tot hoger behoud en hogere instroom van personeel. Daarnaast zorgen we waar nodig voor extra capaciteit door deze in te huren, onderzoeken we of samenwerking met de civiele sector mogelijk is en sluiten we full service onderhoudscontracten met de industrie.

De uitvoering van het plan van aanpak materiële gereedheid werpt zijn vruchten af (Kamerstukken II 2015-2016, 33 763, nr. 109). De voorraadbe-schikbaarheid van alle artikelen is gestegen van 62 procent begin 2016 naar 84 procent halverwege 2018. De aandacht wordt nu verlegd naar de verbetering van de voorraadbeschikbaarheid en leverbetrouwbaarheid van de inzetbaarheidsbepalende reserveonderdelen en repareerbare reserveonderdelen. Ook wordt er in 2019 gewerkt aan de invulling van een aantal randvoorwaarden, zoals beschikbaarheid van infrastructuur, IT-ondersteuning en beschikbaarheid van opleidingen.

In 2019 zal een groot aantal uiteenlopende oefeningen worden uitgevoerd. Voorbeelden van grote oefeningen in 2019 zijn de oefeningen in NAVO-verband Noble Jump en de Alert exercise gevolgd door de Deployment exercise van de flitsmacht. Ter voorbereiding op de EU Battlegroup 2020-II vindt een binationale certificeringsoefening plaats met Duitsland. We nemen deel aan Frisian Flag 2019, Europa's grootste oefening voor jachtvliegtuigen in het hoogste geweldsspectrum.

Voorziene inzet in 2019

Defensie werkt onafgebroken aan de veiligheid van Nederland. Het beroep op de krijgsmacht is groot en aanhoudend. Iedere dag zijn ongeveer vijfduizend militairen actief in het kader van de nationale taken van de krijgsmacht en nog eens hetzelfde aantal is daarvoor gegarandeerd beschikbaar. Daarnaast zijn de afgelopen jaren jaarlijks ruim drieduizend Nederlandse militairen ingezet voor crisisbeheersingsoperaties en de opbouw van lokale veiligheidsorganisaties.

Voor de bondgenootschappelijke verdediging en de geruststellende maatregelen (Enhanced Forward Presence) wordt ook in 2019 een indringend beroep op ons land gedaan. Nederland levert permanente bijdragen in NAVO-verband waaronder op zee (de standing NATO Maritime Groups) en stelt eenheden beschikbaar voor de snelle reactiemachten van de NAVO en de EU. Voor de bescherming van het Koninkrijk is Defensie ook permanent met militaire middelen aanwezig in het Caribisch gebied. De huidige bijdrage aan de VN-missie MINUSMA in Mali wordt per 1 mei 2019 beëindigd (Kamerstukken II 2017-2018, 29 521, nr. 363). In juni heeft het kabinet de Tweede Kamer geïnformeerd over de geïntensiveerde bijdrage aan de NAVO-Resolute Support missie in Afghanistan (Kamerstukken II 2017-2018, 27 925, nr. 630). Het kabinet is voornemens om in de tweede helft van 2018 een besluit te nemen over een mogelijk hernieuwde maritieme inzet en de bijdrage aan de strijd tegen ISIS.

Grondwet, hoofdtaken en inzetbaarheidsdoelen

Defensie beschermt wat ons dierbaar is. De Nederlandse defensie-inspanning is een afgeleide van de Grondwet, het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden en onze internationale verdragsverplichtingen, waaronder het Handvest van de Verenigde Naties, het Noord-Atlantische Verdrag en het EU-Verdrag van Lissabon.

De drie hoofdtaken van Defensie die hieruit voortvloeien zijn:

  • 1. 
    Bescherming van het eigen en bondgenootschappelijke grondgebied, inclusief het Caribisch deel van het Koninkrijk;
  • 2. 
    Bescherming en bevordering van de internationale rechtsorde en stabiliteit;
  • 3. 
    Ondersteuning van civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding en humanitaire hulp, zowel nationaal als internationaal.

Onderstaande inzetbaarheidsdoelen geven weer met welke capaciteiten Defensie - gegeven de huidige samenstelling en toerusting van de krijgsmacht - invulling kan geven aan deze hoofdtaken. De krijgsmacht heeft daarvoor de beschikking over een «single set of forces». Alle capaciteiten zijn in beginsel inzetbaar voor alle hoofdtaken. Capaciteiten kunnen echter maar voor één taak tegelijk worden ingezet en de inzet van een capaciteit voor de ene taak heeft effect op de gereedheid en inzetmo-gelijkheden voor de andere taken. De vertaling van de inzetbaarheidsdoelen per operationeel commando naar concrete gereedstellingsop-drachten is opgenomen in de opdrachtenmatrix per operationeel commando (zie artikel 2, 3, 4, 5). Deze opdrachtenmatrices vormen de basis voor de sturing en verantwoording van het gereedstellingsproces.

De inzetbaarheidsdoelen op basis van de Defensienota 2018 zijn hieronder weergegeven. Over de realisatie daarvan wordt de Tweede Kamer vertrouwelijk geïnformeerd. Daadwerkelijke inzetmogelijkheden zijn mede afhankelijk van de mate van operationele gereedheid van een capaciteit, de geografische spreiding van Nederlandse inzet en de ondersteuningsmogelijkheden van partnerlanden.

Langdurig twee oppervlakteschepen (afzonderlijk), waarvan één LC-fregat met radarsystemen tevens kan bijdragen aan de bescherming tegen inkomende ballistische raketten van risicolanden; een onderzeeboot; en een mijnenbestrijdingsvaartuig. Vloot en mariniers treden hierbij geïntegreerd op

KONINKLIJKE MARINE

Kortdurend een maritieme taakgroep van vijf schepen waarbij vloot en mariniers geïntegreerd optreden voor het optreden op en vanuit zee in het kader van de bondgenootschappelijke verdediging of crisisbeheersingsoperaties

Kortdurend een bataljon mariniers

SPECIALE EENHEDEN

Permanente capaciteit voor een kortdurende speciale operatie met een korte reactietijd buiten Nederland

Langdurig een eenheid van compagnies-omvang aan een multinationale taakgroep speciale operaties (land of maritiem)

KONINKLIJKE LANDMACHT

 

Si

 
 

V.

t

Kortdurend eer taakgroep van

A HP*

samengestelde irigadeomvang

Langere tijd kleinere bijdragen

Kortdurend een legerkorpshoofdkwartier voor de aansturing van (multinationale) landoperaties (Duits-Nederlands Legerkorpshoofd kwartier)

Kortdurend capaciteit voor luchtverdediging (Patr/ot-luchtverdedigingssysteem)

¥¥¥¥

  • • 
    Tijdens de transitie naar de F-35: kortdurend een groep van vier jachtvliegtuigen
  • • 
    Na de invoering van de F-35 langdurig een groep van vier jachtvliegtuigen

Langdurig strategisch en tactisch luchttransport ter ondersteuning van het genoemde optreden op land, op zee en in de lucht

KONINKLIJKE LUCHTMACHT

2.

«i*

Tot de vervanging van de F-n6 kortdurend een groep van acht jachtvliegtuigen of langdurig een groep van vier jachtvliegtuigen

KONINKLIJKE MARECHAUSSEE

Voor het Ministerie van Defensie

Voor het Ministerie van Justitie en Veiligheid (selectie, relevant voor bredere defensie-inzet)

Langdurige civiele politiemissies in inzetgebieden en beperkte inzet voor Stability Policing

ilfcAAl éè'

Langdurig een bijdrage aan de bewaking van de Europese buitengrenzen

Langdurig militaire politiezorgtaken bij inzet en oefeningen buiten NLfo.b.v. Art. 4 Politiewet)

CYBER

nioioioaa wn ¦

IOTOTOJLJU

UJT]

$19

Langdurige ondersteuning van lopende operaties

Uitvoeren van één defensieve en/ of offensieve cyberoperatie

TAKEN TEN BEHOEVE VAN NATIONALE VEILIGHEID1

Permanent beschikbare capaciteit

jit

Mariniers- en BSB-bijdrage aan het stelsel van speciale eenheden (DSI)

Twee samengestelde eenheden voor havenbeveiliging (Binnen maximaal 6 uur) één CBRN-eenheid

i

Uitvoeren van de wettelijke nationale politietaken door de KMar (inclusief ondersteuning politie)

Twee F-i6’s / F-35’s voor de Quick Reaction Alert (inclusief gevechtsleiding)

Bijdragen aan de bescherming van Nederland tegen digitale dreigingen (cybersecurity)

Een mijnenbestrijdingsvaartuig voor taken op de Noordzee

Coördinatie en aansturing Host Nation Support

Capaciteit uit voortzettingsvermogen2

Twee schepen van de wacht in Nederland ter ondersteuning van civiele autoriteiten

(Binnen maximaal 48 uur) een grondgebonden eenheid (maximaal bataljon) voor bewakingen beveiliging

Tenminste 4.600 militairen voor militaire bijstand en steunverlening (korte reactietijd, inclusief diverse ondersteuning op het gebied van commandovoering, opvang en transport personen, radar, UAV, verbindingen, blushelikopters, genie, logistiek en medische zorg)

KONINKRIJKSTAKEN

Permanent beschikbare capaciteit

Capaciteit uit voortzettingsvermogen3

(Op rotatiebasis) één compagnie in het Caribisch Gebied (Koninklijke Landmacht)

Een KMar-detachement in het Caribisch Gebied

Een schip, marinierscompagnie (Aruba), een mariniersdetachement (Sint Maarten), een bootpeloton, een ondersteuningsschip in het Caribisch Gebied en de Kustwacht Caribisch Gebied

Financiële gevolgen

In onderstaande tabel staan de mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting 2018 (in bijlage 6.2 verdiepingshoofdstuk is dit nader uitgewerkt).

 

1 Totaal Defensie (in miljoenen euro)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Standen ontwerpbegroting 2018 (incl NvW)

9.450,3

9.442,7

9.479,7

9.398,1

9.314,5

9.360,0

Belangrijkste mutaties

  • 1. 
    Incidentele 1e suppletoire begroting 2018

3,4

1,4

       
  • 2. 
    Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

1.247,4

993,8

1.133,3

1.178,7

1.148,3

1.138,8

  • 3. 
    Interdepartementale Budgetoverhevelingen
  • 1,1

2,5

4,2

  • 3,8
  • 1,2
  • 0,5
  • 4. 
    Kasschuif investeringen

0,0

0,0

  • 250,0
  • 25,0

275,0

0,0

  • 5. 
    Kasschuif pensioenen

0,0

4,4

  • 29,1
  • 7,7

24,7

7,7

  • 6. 
    Kasschuif nog onverdeeld

0,0

22,6

6,1

  • 8,8
  • 23,0

3,1

  • 7. 
    BIV trekkingsrechten naar BZ & BHOS

0,0

  • 60,0
  • 60,0
  • 60,0
  • 60,0
  • 60,0
  • 8. 
    Intensivering Kustwacht Carib incl prijsbijstelling

11,0

10,8

10,8

10,8

10,8

10,8

  • 9. 
    Prijsbijstelling over restant regeerakkoord

19,2

23,5

27,9

30,1

30,1

30,1

  • 10. 
    Bijdrage bestrijding computercriminaliteit
 

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

  • 11. 
    Extrapolatie bijdrage Maritiem Operations Centre (MOC)
         

2,0

  • 12. 
    Middelen aanvullende post tbv arbeidsvoorwaarden

20,0

10,0

10,0

10,0

10,0

10,0

  • 13. 
    Kasschuif incidentele uitkering

30,0

  • 30,0
       
  • 14. 
    Kasschuif exploitatie
  • 55,0

55,0

       
  • 15. 
    Kasschuif investeringen
  • 1.200,0
 

600,0

600,0

   

Standen ontwerpbegroting 2019

9.525,2

10.477,1

10.933,2

11.122,7

10.729,6

10.502,2

Toelichting

  • 1. 
    Met de incidentele suppletoire begroting zijn extra middelen toegevoegd aan de defensiebegroting voor versterking van het grenstoezicht van Sint Maarten.
  • 2. 
    Met de 1e suppletoire begroting zijn o.a. extra middelen uit het regeerakkoord «vertrouwen in de toekomst» toegekend voor het moderniseren en versterken van de slagkracht en het voortzettings-vermogen.
  • 3. 
    Vanuit diverse ministeries is budget naar Ministerie van Defensie overgeheveld voor het uitvoeren van activiteiten. Het betreft onder meer de uitbreiding van personele capaciteit voor de Kustwacht Nederland, de bijdragen voor Passagiers Informatie-eenheid Nederland (PI-NL) en de bijdrage voor NATO Communications and Information Agency (NCIA). Per saldo stijgt de begroting van Defensie in 2019 als gevolg van de interdepartementale budgetover-hevelingen met € 2,5 miljoen. Een volledig overzicht van de interdepartementale budgetoverhevelingen is hieronder toegevoegd.
 

No.

Omschrijving

Beleids artikel

2018

2019

2020

2021

2022

2023

3.a

Bijdrage lenW uitbreiding personele capaciteit

Kustwacht Nederland

3

 

1.190

1.190

1.190

1.190

1.190

 

Bijdrage FIN uitbreiding personele capaciteit

Kustwacht Nederland

3

 

170

170

170

170

170

 

Bijdrage LNV uitbreiding personele capaciteit

Kustwacht Nederland

3

 

170

170

170

170

170

 

Bijdrage JenV uitbreiding personele capaciteit

Kustwacht Nederland

3

 

170

170

170

170

170

3.b

Bijdrage JenV uitbreiding vervanging varende middelen kustwacht NL

3

       

2.581

2.581

3.c

Bijdrage BZ voor NCIA

6

   

8.000

     

3.d

Bijdrage aan FIN voor categorie management

7

  • 708
  • 708
  • 717
  • 717
  • 718

0

3.e

Bijdrage pilot rijksinkoop (bijdrage aan circulaire co2-arme economie)

7, 8

115

         

3.f

Bijdrage aan BZ project Progress

9

  • 800
         

3.g

Bijdrage aan BZ voor detachering medewerker

10

  • 143
  • 132
  • 132
  • 88

0

0

3.h

Bijdrage JenV voor frontoffice capaciteit voor

Pi-NL

5,7,8,10

676

1.159

1.159

1.159

1.159

1.159

3.i

Bijdrage JenV voor impact capaciteit voor Pi-NL

5,7,8,10

 

625

625

625

625

625

3.j

Bijdrage aan JenV voor exploitatie meldkamer (C

2000)

7

   
  • 6.310
  • 6.310
  • 6.310
  • 6.310

3.k

Bijdrage aan BZK voor Staatssecretaris defensie

10

  • 166
  • 166
  • 166
  • 166
  • 166
  • 166

3.l

Bijdrage AZ detachering adviseur defensie

10

57

114

114

57

   

3.m

Bijdrage aan BZK voor het werk van de veteranenombudsman

 
  • 100
  • 100
  • 100
  • 100
  • 100
  • 100
 

Totaal

 
  • - 
    1.069

2.492

4.173

  • - 
    3.840
  • - 
    1.229
  • - 
    511
  • 4. 
    Kasschuif Investeringen

Ten behoeve van het generale beeld schuift investeringsbudget van 2020 (- € 250 miljoen) en 2021 (- € 25 miljoen) naar 2022 (€ 275 miljoen).

  • 5. 
    Kasschuif Pensioenen

De kasschuif Pensioenen (op artikel 10 Apparaat kerndepartement) leidt tot een betere aansluiting van de uitgaven op de nieuwste pensioenramingen.

  • 6. 
    Kasschuif Nog onverdeeld

De kasschuif Nog onverdeeld (artikel 12 Nog onverdeeld) zorgt ervoor dat de middelen evenredig gespreid worden over de jaren 2019-2023.

  • 7. 
    BIV trekkingsrechten naar BZ en BH&OS

Het budget voor Internationale Veiligheid binnen het artikel Inzet wordt structureel overgeheveld naar de begrotingen van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Met dit budget worden activiteiten op het terrein van veilig-heidssectorhervorming, rechtsstaatontwikkeling, capaciteitsopbouw en bescherming van diplomaten en ambassades waar dat noodzakelijk is gefinancierd.

  • 8. 
    Intensivering Kustwacht Caribisch gebied

Met de maatregel «Intensivering Kustwacht Caribisch gebied» uit het regeerakkoord wordt structureel € 10 miljoen toegevoegd, inclusief prijsbijstelling, voor goede taakuitoefening van de Kustwacht Caribisch gebied.

  • 9. 
    Prijsbijstelling regeerakkoord

De prijsbijstelling tranche 2018 is met de 1e suppletoire begroting 2018 uitgedeeld op basis van de stand ontwerpbegroting 2018 en nota van wijzigingen. Met deze mutatie wordt over de maatregelen uit het regeerakkoord de prijsbijstelling uitgekeerd.

  • 10. 
    Bijdrage bestrijding computercriminaliteit

Vanuit de aanvullende post van het Ministerie van Financiën is bij de begroting van de KMar structureel € 0,3 miljoen toegevoegd voor de bestrijding van computercriminaliteit.

  • 11. 
    Extrapolatie bijdrage Maritiem Operations Centre (MOC)

Dit betreft de verwerking van de extrapolatie (vanaf 2023) van de met de 1e suppletoire begroting ontvangen bijdrages voor het Maritiem Operations Centre.

  • 12. 
    Middelen aanvullende post t.b.v. arbeidsvoorwaarden

Er zijn middelen overgeheveld vanaf de aanvullende post naar de defensie begroting voor de afspraken over arbeidsvoorwaarden.

  • 13. 
    Kasschuif incidentele uitkering

Naar aanleiding van het onderhandelingsresultaat wordt budget ten behoeve van incidentele uitkering van 2019 naar 2018 verschoven.

  • 14. 
    Kasschuif exploitatie

Defensie verwacht de RA-middelen voor exploitatie in een ander ritme uit te geven dan aanvankelijk begroot. Met deze kasschuif wordt ervoor gezorgd dat de exploitatiemiddelen weer in het juiste ritme komen.

  • 15. 
    Kasschuif investeringen

De verwachte onderrealisatie in 2018 binnen het investeringsartikel wordt via de eindejaarmarge doorgeschoven naar de jaren 2020 en 2021 zodat de investeringsplanning aansluit bij het beschikbare budget.

Overzicht niet-verplichte uitgaven en bestemmingen

 

Overzicht niet-verplichte uitgaven en bestemmingen (bedragen x € 1.000)

Art. Nr.

Naam artikel

Uitgaven

Budget

Juridisch verplicht

Niet-juridisch Bestemming van de niet-juridisch verplichte uitgaven verplichte uitgaven

1

Inzet

199.488

25.990

173.498 Het betreft de voorziening HGIS voor het aangaan van

     

13%

nieuwe missies en verlengen van bestaande missies.

87%

2

Taakuitvoering

842.097

629.367

212.730 Het niet-juridisch verplichte deel van de uitgaven is

 

zeestrijdkrachten

 

75%

25% bestemd voor gereedstelling (oefenvaardagen, operati-% onele zaken), instandhouding van de zeesystemen en overige personele en materiële exploitatie.

3

Taakuitvoering

1.427.287

1.174.878

252.409 Het niet-juridisch verplichte deel van de uitgaven is

 

landstrijdkrachten

 

82%

18% bestemd voor gereedstelling (het inhuren van oefen- en % schietterreinen, operationele zaken), instandhouding van de landsystemen en overige personele en materiële exploitatie.

4

Taakuitvoering luchtstrijdkrachten

799.984

579.448

220.536 Het niet-juridisch verplichte deel van de uitgaven is bestemd voor gereedstelling (het inhuren van oefen- en

     

72%

de luchtsystemen en overige personele en materiële

28% exploitatie.

5

Taakuitvoering

405.344

375.041

30.303 Het niet-juridisch verplichte deel van de uitgaven is

 

marechaussee

 

93%

7% bestemd voor de overige personele en materiële % exploitatie voor alle districten van de KMar.

6

Investeringen

2.839.964

1.855.537

984.427 Het niet-juridisch verplichte deel van de uitgaven is

 

krijgsmacht

 

65%

35% bestemd voor investeringen nieuw materieel (waaronder % kleine (bandbreedte)projecten), defensiebrede vervanging wielvoertuigen (DVOW); defensie operationeel kleding-systeem (DOKS); F-35, de Michiel Adriaanszoon de Ruyterkazerne in Vlissingen; vervanging MK 46 Light Torpedo; Chinook, aanpassingen aan infrastructuur, IT-projecten, wetenschappelijk onderzoek en bijdrage

NAVO investeringsprojecten.

7

Ondersteuning

932.220

486.977

445.243 Het niet-juridisch verplichte deel van de uitgaven is

 

krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie

 

52%

48% bestemd voor brandstof, munitie, communicatie

% verbindingen, kleding en uitrusting en informatievoorziening.

8

Ondersteuning

1.279.776

639.023

640.753 Het niet-juridisch verplichte deel van de uitgaven is

 

krijgsmacht door Defensie Ondersteu-ningscommando

 

50%

50% bestemd voor transport; gebruik en onderhouden van

0 infrastructuur en de overige personele en materiële exploitatie (opleidingen, werving en selectie, schadevergoedingen, ondersteuning personeel op buitenlandse posten, sociaal beleidskader).

 

Totaal niet verplichte uitgaven

   

2.959.899

Overzicht beleidsdoorlichtingen

Op verzoek van de Tweede Kamer is de defensiebegroting ingericht naar organisatieonderdelen in plaats van beleidsartikelen. Beleidsartikelen zijn normaal gesproken het aanknopingspunt voor beleidsdoorlichtingen. Beleid heeft bij Defensie vaak betrekking op meerdere organisatieonderdelen. Een beleidsdoorlichting kan derhalve onderdelen van verschillende begrotingsartikelen bevatten. Zo worden per beleidsdoorlichting alle gerelateerde uitgaven van Defensie verantwoord. De programmering van de beleidsdoorlichtingen is ondanks de afwijkende ordening van de begroting - conform de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek - dekkend. Dat wil zeggen dat beleidsdoorlichtingen voor de beleidsthema's binnen de gestelde termijn van zeven jaar zijn gepland. In elke beleidsdoorlichting wordt aandacht besteed aan de behaalde (maatschappelijke) effecten. De verantwoording over verrichte activiteiten en geleverde prestaties staat centraal. Indien hierbij de causale relatie tussen de defensie-inzet en de beoogde effecten niet kan worden aangetoond, wordt ingegaan op de plausibiliteit.

Beleidsdoorlichtingen

Realisatie    Planning

2017    2018    2019    2020    2021    2022    2023 Geheel artikel

Artikel / Operationele doelstelling

Artikel 1; Inzet

Budget Internationale Veiligheid    V

Artikel 2; CZSK

 

Artikel 3; CLAS

Nationale veiligheid: samenwerking met civiele partners

V

   

Omvorming 13 gemechaniseerde brigade

 

X

 

Nederlands-Duitse samenwerkingsverbanden gericht op interoperabiliteit in het informatiedomein

   

X

Artikel 4; CLSK

Vorming joint Defensie Helikopter

Commando    X

 

Artikel 5; KMar

 

Informatiegestuurd optreden (IGO)

X

Artikel 6; Investeringen krijgsmacht

IBO Wapensystemen 2015, incl.

professionalisering inkoop    X

Artikel 7; Ondersteuning krijgsmacht door DMO

IBO Wapensystemen 2015, incl.

professionalisering inkoop    X

Artikel 8; Ondersteuning krijgsmacht door DOSCO

Beleidswijzigingen Militaire Gezondheidszorg    X

V = afgehandeld, X = in uitvoering of in planning

Ten opzichte van de begroting 2018 is de programmering op drie punten gewijzigd. De beleidsdoorlichtingen van het Budget Internationale Veiligheid (BIV) en Nationale Veiligheid: samenwerking met civiele partners zijn in 2017 voltooid. Toegevoegd is de beleidsdoorlichting Nederlands-Duitse samenwerkingsverbanden gericht op interoperabiliteit in het informatiedomein in 2023. Er bestaat een aantal samenwerkingsverbanden tussen Nederland en Duitsland gericht op de verbetering van interoperabiliteit in het informatiedomein. Een recent voorbeeld hiervan is de in mei jl. door de Nederlandse en Duitse Minister van Defensie ondertekende Letter of Intent, waarin afspraken staan die moeten leiden tot de digitale integratie van Nederlandse en Duitse landmachteenheden. Onderzoek naar (een van) deze samenwerkingsverbanden zal leiden tot meer inzicht in de best practices en doelmatigheid van deze samenwerkingen.

Overzicht van risicoregelingen

Defensie heeft sinds 2003 een overeenkomst met de Vereniging Verbond van Verzekeraars over de verzekerbaarheid van defensiepersoneel, in het bijzonder voor personeel dat deelneemt aan vredes- en humanitaire operaties. De overeenkomst regelt de verhouding tussen het Ministerie van Defensie en de Vereniging. Het doel hiervan is het wegnemen van belemmeringen die defensieambtenaren in het maatschappelijk verkeer ondervinden door uitsluitingsclausules bij levensverzekeringen die zijn gekoppeld aan de financiering van een woning.

Bij het sluiten van levensverzekeringen en de vaststelling van de hoogte van de premie is geen rekening gehouden met het verhoogde risico op overlijden in geval van deelname aan militaire missies. Zodra defensiepersoneel met een dergelijke levensverzekering bij een bij de Vereniging aangesloten verzekeraar tijdens deelname aan vredes- en humanitaire missies komt te overlijden, zal binnen de kaders van de overeenkomst -ondanks een eventuele molestclausule - tot uitkering worden overgegaan. Dit is van toepassing als de aan de woningfinanciering gekoppelde levensverzekering kleiner is dan € 400.000 per situatie. Defensie vergoedt de verzekeraar de helft, zodra die tot uitkering overgaat.

Er wordt een nulraming gehanteerd. De overeenkomst is potentieel van toepassing op een kleine groep, waarvan de omvang vooraf niet te bepalen is. Er wordt geen aanvullende premie gevraagd aan de uitgezonden defensieambtenaren, er bestaat geen begrotingsreserve. Mocht een beroep worden gedaan op de regeling, dan komt dit ten laste van de defensiebegroting.

De duur van de overeenkomst is vijf jaar met een stilzwijgende verlenging voor onbepaalde tijd met een opzegtermijn van een jaar. De regeling wordt periodiek geëvalueerd. De overeenkomst kent geen plafondwaarde.

  • 3. 
    DE BELEIDSARTIKELEN

3.1.  Beleidsartikel 1: InzetAlgemene doelstelling

De krijgsmacht is er voor de verdediging en bescherming van de belangen van het Koninkrijk, alsmede voor de handhaving en de bevordering van de internationale rechtsorde. Tevens ondersteunt de krijgsmacht civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding en humanitaire hulp, zowel nationaal als internationaal. Om deze taken te kunnen uitvoeren stelt Defensie militaire eenheden gereed die daarvoor kunnen worden ingezet.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen en daadwerkelijk inzetten van eenheden om de veiligheid van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied te handhaven. Verder is de Minister in samenwerking met bondgenoten verantwoordelijk voor de uitvoering van bijdragen aan missies voor conflictpreventie, crisisbeheersing en vredesopbouw, zowel in Europa als daarbuiten. Het Koninkrijk der Nederlanden draagt daarmee bij aan de handhaving en bevordering van de internationale rechtsorde. De eenheden kunnen ook worden ingezet voor nationale taken en het verlenen van (internationale) noodhulp.

Onder Beleidsartikel 1 Inzet wordt een overzicht geboden van de inzet van de krijgsmacht. Dit betreft de bijdragen van Defensie aan crisisbeheersingsoperaties, contributies aan common funded NAVO- en EU-operaties, inzet voor nationale en koninkrijkstaken en overige inzet. Het artikel is daartoe uitgebreid met een niet-financieel overzicht voor de structurele inzet voor nationale en koninkrijkstaken, bijvoorbeeld door de KMar en de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD). In Beleidsartikel 1 is ook de begroting opgenomen van de additionele uitgaven voor inzet onder verantwoordelijkheid van de Commandant der Strijdkrachten. In de beleidsartikelen 2 tot en met 5 wordt de taakuitvoering begroot voor zeestrijdkrachten, landstrijdkrachten, luchtstrijdkrachten, de marechaussee en de aan hen gemandateerde inzet, voor zover deze niet valt onder artikel 1.

Beleidswijzigingen

In het begrotingsjaar 2019 zullen de Nederlandse bijdragen aan de volgende missies van start gaan dan wel worden verlengd of beëindigd:

  • • 
    Resolute Support (Afghanistan, uitbreiding en verlenging tot en met 31 december 2021);
  • • 
    MINUSMA (Mali, beëindiging per 1 mei 2019);
  • • 
    EFP (Enhanced Forward Presence, Litouwen, verlenging tot en met 31 december 2020);
  • • 
    Inzet Irak incl. strijd tegen ISIS (verlenging tot en met 31 december 2019);
  • • 
    European Union Rule of Law Mission in Kosovo (EULEX Kosovo, verlenging tot 14 juni 2020).
  • • 
    European Union Training Mission in Mali (EUTM Mali; start per 1 november 2018 tot en met 31 december 2021);
  • • 
    European Capacity Building Mission Sahel (EUCAP Sahel; start per 1 januari 2019 tot en met 31 december 2021).

In 2018 wordt nog een besluit voorzien over de verlenging (in 2019) van de lopende missies ATALANTA, UNMISS (na februari 2019) en een aantal kleine missies. Defensie blijft Vessel Protection Detachments (VPD's) inzetten ter bescherming van de koopvaardij. Dit wordt begroot en verantwoord onder overige inzet.

Budgettaire gevolgen van beleid en budgetflexibiliteit

 

1 Artikel 1 Inzet (bedragen x € 1.000)

 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

136.386

251.234

171.739

171.739

171.738

171.739

172.008

 

Uitgaven

198.791

278.983

199.488

199.488

199.487

199.488

199.487

waarvan juridisch verplicht

   

13%

       
 

Opdracht Inzet

198.791

278.983

199.488

199.488

199.487

199.488

199.487

  • Crisisbeheersingsoperaties
             

(BIV/HGIS)

197.553

265.025

188.482

188.482

188.482

188.482

188.482

  • Financiering nationale inzet
             

krijgsmacht

1.238

3.207

3.206

3.206

3.205

3.206

3.205

  • Overige inzet
 

10.751

7.800

7.800

7.800

7.800

7.800

Ontvangsten

20.569

26.707

6.707

6.707

6.707

6.707

6.707

  • Crisisbeheersingsoperaties (BIV/HGIS)

20.569

21.407

1.407

1.407

1.407

1.407

1.407

  • Overige inzet

0

5.300

5.300

5.300

5.300

5.300

5.300

Toelichting op de instrumenten

Het aandeel «juridisch verplicht» heeft betrekking op programma-uitgaven voor levering van goederen en/of diensten ten behoeve van inzet waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan. Voor 2019 gaat het om 13 procent.

Binnen artikel 1 worden de defensie-uitgaven voor inzet voor internationale veiligheid verantwoord en de uitgaven voor nationale inzet begroot.

De inzet van Defensie voor internationale veiligheid wordt met ingang van 2014 gefinancierd vanuit het Budget Internationale Veiligheid (BIV). Het BIV maakt deel uit van de HGIS. In 2017 is het BIV onderwerp geweest van een beleidsdoorlichting (Kamerstukken II 2016-2017, 31 516, nr. 20). De aanbeveling om de trekkingsrechten van BZ, BH&OS en Defensie structureel te ontvlechten en over te hevelen is gestand gedaan met deze ontwerpbegroting 2019.

De zogenaamde 3D-benadering (Defence, Diplomacy and Development) is het uitgangspunt voor de handhaving en bevordering van de internationale rechtsorde. Om het geïntegreerde karakter te borgen, wordt besluitvorming over het BIV interdepartementaal voorbereid en uitgevoerd. Middelen voor hervorming van de veiligheidssector, beveiliging van diplomaten en ambassades in gebieden waar dat noodzakelijk is, rechtsstaatontwikkeling en capaciteitsopbouw zullen met ingang van deze ontwerpbegroting conform de aanbevelingen van de beleidsdoorlichting BIV structureel worden ontvlochten naar de begrotingen van de Ministeries van BH&OS (€ 30 miljoen per jaar) en BZ (€ 30 miljoen per jaar). Tevens wordt de ontvlechting van de trekkingsrechten Defensie (€ 59,5 miljoen per jaar) in dit kader bewerkstelligd en worden daarom structurele bijdragen aan de artikelen 6, 7, 8 en 10 geleverd.

t/m 2 april

t/m 15 mei

KOSOVO

EULEX Kosovo

EUMMGcofgiP

EUNAVFOR MED Soph-a Operatie Sea Guardian

IIDDEN-OOSTEN

  •  
    EUPOLCORPS
  •  
    EUBAM Rafah
  •  
    UNTSO
  •  
    UNDOF
  •  
    UNIFIL
  • • 
    ussc

ZUID-SOEOAN

  •  
    UNMISS

SOMALIË

EUCAP Somalia EUTM Somalia* EuAAVFOR Atalanta

OEGANDA

TOTALE INZET

ion militairen 58 civiele adviseurs

49 politiefunctionarissen/ Koninklijke Marechaussee

MANDAAT

 ¦    EUNAVO

 ¦   VN

 ¦   Overig

F16

J/ schip

BIJDRAGE OVERIGE MISSIES AFRIKA

EUCAP Sahel EUCAP Som.

8 x civiel /    7 x  civiel militair   3 x politie

EUBAM Libya EUNAVFOR 1 x  militair   MED Sophia

3 x civiel    3 x militair

EUNAVFOR UNMISS MED Sophia 6 x militair 3 x militair 15 x  politieACOTA 30 x militair

MIDDEN-OOSTEN

EUTM

Somalia*

6 x militair

EUTM Mali

5 x militair

EUIPC

1 x militair

EUPOl

COPPS

5 x civiel

UNDOF

EUBAM

Rafah

3 x militair

UNIFIL

UNSMIL

1 x politie

operatie sea Guardian**

1 x schip

EUAM Iraq

\ x civiel

UNTSO

12 x militair

USSC

2 x militair

1 x militair

EUROPA

EULEX    EUMM

Kosovo    Georgia

iS x civiel    10 x civiel

5 x politie

LITOUWEN

Overzicht missies

NEDERLANDSE B JDRAGE AAN

MISSIES EN OPERATIES IN 2018

Toelichting uitgaven per missie

Overzicht missies en kleinschalige bijdragen (bedragen x € 1.000)

2019    2020    2021    2022    2023

Resolute support mission (RSM)

29.000

24.000

24.000

10.000

10.120

14.510

Strijd tegen ISIS in Irak (ATF-ME en CBMI)

Inzet Irak

United Nations Multidimensional Integrated Stabilization

Mission in Mali (MINUSMA)    48.000    14.000

Enhanced Forward Presence (EFP)

22.000

22.000

22.000

22.000

22.000

Missies Algemeen

9.000

9.000

9.000

8.500

8.500

Contributies

33.000

33.000

33.000

33.000

33.000

Kleinschalige bijdragen aan missies (< € 2,5 miljoen per jaar)    4.650    4.275    4.100    2.900    2.900

Totaal

170.280

106.275

92.100

76.400

66.400

Toelichting per missie

Resolute Support (Afghanistan)

De Nederlandse inzet wordt uitgebreid en bedraagt dan ca. 160 militairen in Kabul en de noordelijke provincie Balkh, in de omgeving van de stad Mazar-e-Sharif, waar Duitsland de leiding heeft. De Nederlandse inzet is gericht op de advisering van de Afghan National Defence and Security Forces, het trainen en begeleiden van een Afghaanse speciale politie-eenheid, het leveren van medische capaciteit evenals transport en beveiliging. Ook zijn in Mazar-e-Sharif militairen werkzaam in de nationale ondersteuning en in Kabul op het missie-hoofdkwartier. Voorts levert Nederland politie-adviseurs aan Resolute Support. Het budget van ongeveer € 10 miljoen in 2022 is nodig voor de redeployment en het weer inzetbaar maken van het materieel na terugkeer van de missies. Het huidige mandaat van de Nederlandse bijdrage aan Resolute Support loopt tot en met 31 december 2021.

Strijd tegen ISIS

De Nederlandse bijdrage aan Inzet Irak incl. de strijd tegen ISIS zal in 2019 bestaan uit trainers die in Noord-Irak de Iraakse strijdkrachten trainen, inclusief de Koerdische Peshmerga. De bijdrage met 4 F-16's en het ondersteunend detachement voor inzet boven Irak en Oost-Syrië wordt op 31 december 2018 beëindigd, waarna redeployment plaatsvindt.

United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission in Mali (MINUSMA)

De Nederlandse deelname tot 1 mei 2019 is gericht op een goede en overdraagbare inlichtingenketen. Ook na de stopzetting van de missie blijft Nederland betrokken bij de Sahelregio om dreigingen zoals terrorisme en irreguliere migratie tegen te gaan. De budgetten na 2019 zijn benodigd voor de redeployment en het weer inzetbaar maken van het materieel. Het mandaat van de Nederlandse bijdrage aan MINUSMA loopt tot 1 mei 2019.

Contributies

Nederland draagt met contributies bij aan de gemeenschappelijke uitgaven voor crisisbeheersingsoperaties van de NAVO en de EU. Deze contributies staan los van een eventuele Nederlandse deelname aan een specifieke missie van de NAVO of de EU. Onderdeel van de contributies is ook de jaarlijkse bijdrage aan de Strategic Airlift Capability (SAC) C-17, gehuisvest op Papa Air Base te Hongarije. Dit is een internationaal samenwerkingsverband van tien NAVO-lidstaten.

Kleinschalige bijdragen

In onderstaand overzicht staan de kleinschalige Nederlandse bijdragen met een financiële omvang van minder dan € 2,5 miljoen per jaar. De personele omvang van de missies varieert in tijd gedurende de missie van 0 tot de maximale omvang. Over de eventuele verlenging van de overige kleinschalige bijdragen in 2019 wordt dit najaar een besluit genomen, net zoals de verlenging van UNMISS na eind februari 2019.

Overzicht kleinschalige bijdragen 2019

 

Max personele omvang

Combined Maritime Forces (CMF)

2

United Nations Truce Supervision Organisation (UNTSO)

12

Netherlands Liaison Team CENTCOM (NLTC)

2

European Union Rule of Law Mission in Kosovo (EULEX Kosovo)

5

United Nations Mission in the Republic of South Sudan (UNMISS)

21

European Union Training Mission in Mali (EUTM Mali)

5

European Capacity Building Mission Sahel (EUCAP Sahel)

15

Opbouw regionale vredeshandhavingscapaciteit

Programma's voor regionale vredeshandhavingscapaciteit worden door derden (met name door het Ministerie van Buitenlandse Zaken) gefinancierd en mede door Defensie uitgevoerd.

Africa Contingency Operations Training and Assistance (ACOTA)

Het ACOTA-samenwerkingsprogramma draagt bij aan de versterking van de capaciteit van Afrikaanse partnerlanden, zodat zij kunnen deelnemen aan multinationale operaties onder leiding van de VN of Afrikaanse Unie. Nederland zet enkele tientallen militairen in voor verschillende trainingen. Defensie neemt tot 1 oktober 2020 deel aan dit programma.

Toelichting op nationale inzet

Structurele nationale taken

Defensie voert structurele taken uit ten behoeve van civiele overheden. De financiële middelen van deze structurele taken zijn opgenomen in de verschillende begrotingsartikelen van Defensie. Deze structurele taken zijn vastgelegd in wet- of regelgeving, inclusief ministeriële besluiten, maar ook convenanten of arrangementen. Onder de structurele taken vallen de taken van de KMar, de Kustwachten in Nederland en het Caribisch gebied, luchtruimbewaking, de Bijzondere Bijstandseenheden en de Explosieven-opruiming.

Militaire bijstand en steunverlening (Financiering Nationale Inzet Krijgsmacht (FNIK))

Defensie verleent militaire bijstand voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid en voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde. Deze inzet wordt bekostigd vanuit dit artikel via de afspraken over de FNIK. Deze bijstand wordt zowel door de KMar geleverd als door andere eenheden van Defensie. Daarnaast wordt bijstand verleend in geval van een ramp of crisis, of de vrees voor het ontstaan daarvan.

De tabel indicatieve inzet voor 2019 geeft de geprognosticeerde nationale inzet weer. Over de hele linie genomen is er een lichte stijging zichtbaar in de aantallen.

Indicatieve inzet in 2019

 
 

Betreft

Aantal

Artikel

Explosieven opruiming

Aantal ruimingen

1.930

CLAS/FNIK

Explosieven opruiming Noordzee

Aantal ruimingen

30

CZSK

Duikassistentie

Aantal aanvragen

15

CZSK/FNIK

Strafrechtelijke handhaving rechtsorde

Aantal aanvragen

10

CZSK/FNIK

Onderscheppingen luchtruim

Aantal onderscheppingen

13

CLSK

Strafrechtelijke handhaving rechtsorde

Aantal aanvragen

45

KMar/CLAS/FNIK

Handhaving openbare orde en veiligheid

Aantal aanvragen

21

KMar/FNIK

Wet veiligheidsregio

Aantal aanvragen

50

KMar/CLAS/FNIK

Militaire steunverlening in het openbaar belang

Aantal aanvragen

15

Alle krijgsmachtdelen/FNIK

Bijstand Caribisch gebied

Aantal aanvragen

43

CZSK/FNIK

Toelichting op ontvangsten

De ontvangsten hebben betrekking op de eventuele vergoedingen van de EU, NAVO en VN-partners voor de door Nederland geleverde diensten of ingezette personele en materiële middelen. Ook wordt de bijdrage van de reders voor de inzet van VPD's hier geraamd. Er vloeien ontvangsten voort uit missies waarbij vooraf overeengekomen afspraken met partnerlanden zijn gemaakt, zoals CBMI en ATFME.

3.2. Beleidsartikel 2: Taakuitvoering zeestrijdkrachten

Algemene doelstelling

De zeestrijdkrachten leveren operationeel gerede maritieme expeditionaire capaciteit, zowel vloot als mariniers, voor nationale en internationale operaties.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is verantwoordelijk voor de vaststelling van de omvang en samenstelling van de zeestrijdkrachten alsmede de (mate van) gereedheid van maritieme eenheden. Het Commando Zeestrijdkrachten (CZSK) is verantwoordelijk voor het operationeel gereedstellen en in stand houden van deze eenheden. De zeestrijdkrachten zijn inzetbaar voor zowel internationale als nationale taken.

Om de inzetbaarheidsdoelen te bereiken worden de volgende capaciteiten en inzetbare eenheden van het CZSK gereed gesteld.

CZSK

 

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

Maritieme taakgroep van 5 schepen (kortdurend)

1

NLMARFOR staf

Expeditionair maritiem hoofdkwartier inclusief (gevechts)ondersteuning

   

Amfibische taakeenheid

Of

Eenheid van schepen (zoals LPD, HOV, AMBV) en mariniers inclusief (gevechts)on-dersteuning (zoals helikopters) voor amfibische operaties

   

SOMTG

Eenheid van schepen (zoals LPD, HOV, AMBV) en mariniers inclusief (gevechts)on-dersteuning (zoals helikopters) voor maritieme speciale operaties

   

Maritieme taakeenheid

Eenheid van schepen (zoals LCF, MFF, JSS) inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters) voor maritieme operaties

OF

Maritieme capaciteit van oppervlak-teschepen (langdurig)

2

Maritieme taakeenheid (expeditionair)

Schip (zoals LCF, MFF, JSS) inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)

   

IAMD taakeenheid

Schip (LCF)

Bataljon mariniers (kortdurend)

1

Infanterie eenheid van bataljons-omvang met eigen organieke CS en CSS

Marinierseenheid van bataljonsgrootte

Maritieme logistieke capaciteit (kortdurend)

1

Maritiem logistieke taakeenheid

Schip (zoals JSS of AOR) inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)

EN ALTIJD

Mijnenbestrijdingscapaciteit

(langdurig)

1

Mijnbestrijdingstaakeenheid

Schip (AMBV) en Defensie Duikgroep inclusief ondersteuning

Onderzeebootcapaciteit (langdurig)

1

Onderzeeboot

Onderzeeboot

Permanente MARSOF capaciteit tbv kortdurende Speciale Operaties

1

SOMTG

Peloton MARSOF voor incidentele en onverwachte Speciale Operaties met een korte reactietijd inclusief (gevechts)onder-steuning

MARSOF eenheid tbv Speciale Operaties (langdurig, i.s.m. met CLAS)

1

SOMTG

Peloton MARSOF voor geplande Speciale operaties inclusief (gevechts)ondersteuning

Permanente capaciteit NLD t.b.v. nationale veiligheid

1

Mijnenbestrijdingstaakeenheid

Schip (AMBV) met mijnbestrijdingstaak uMCM

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

   

Havenbeveiligingstaakeenheid

Eenheid voor veiligheid in havens (DDG/AMBV)

   

Hydrografietaakeenheid

Schip (HOV) met hydrografische taak

   

UIM

Marinierseenheid voor Speciale Interventies

Permanente capaciteit Caribisch gebied

1

CZMCARIB

Eenheid voor taken in het Caribische gebied inclusief ondersteuning

 

1

Stationsschip Caribisch gebied

Schip (OPV) voor inzet in Caribisch gebied inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)

Beleidswijzigingen

Met het regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» heeft het kabinet besloten de investeringen in Defensie fors op te voeren. De investering loopt op tot ruim € 1,5 miljard per jaar. De doelstellingen zijn in detail beschreven in de Defensienota. De volgende beleidswijzigingen voor de aankomende begrotingsperiode vloeien hieruit voort voor het Commando Zeestrijdkrachten.

Uitbreiden van de capaciteit voor mijnenbestrijding De mijnenbestrijdingscapaciteit van de krijgsmacht wordt verder uitgebreid met onbemande mijnenbestrijdingssubsystemen en verken-ningssystemen. Hierdoor beschikt de krijgsmacht over een innovatieve mijnenbestrijdingscapaciteit die kan worden ingezet voor taken op de Noordzee. Hiermee wordt tevens het voorzettingsvermogen gecreëerd om een (expeditionaire) inzet-as met conventionele mijnenbestrijdingsvaar-tuigen in te vullen. Bovendien worden met de innovatieve capaciteit noodzakelijke ervaringen opgedaan voor de vervanging van de huidige zes mijnenbestrijdingsvaartuigen, die in een binationaal project met België worden vervangen.

Oprichten van een Fleet Marine Squadron

Een nieuwe vaste eenheid, bestaande uit mariniers en vlootpersoneel, het Fleet Marine Squadron (FMS) wordt geformeerd ten behoeve van taken als beveiliging koopvaardij, boarding en militaire assistentie (waaronder de taken op Sint Maarten). Hierdoor wordt de gereedheid van de bestaande Marine Combat Groups (MCG's) vergroot omdat het personeel van de MCG's niet meer ingezet wordt voor deze taken. Het FMS moet deze taken vanaf 2021 gaan uitvoeren.

Versterken capaciteit voor Bevoorrading op zee De capaciteit voor het Bevoorraden op zee wordt versterkt door het verwerven van aanvullende maritieme bevoorradingscapaciteit, het Combat Support Ship (CSS). Met deze capaciteit kan aaneengesloten inzet van een maritieme taakgroep en een volledig gereedstellingsprogramma worden gegarandeerd. Vanaf 2023 wordt zo het voortzettingsvermogen van maritieme operaties vergroot en wordt de maritieme bevoorradingscapaciteit duurzaam gegarandeerd.

Verbeteren materiële instandhouding en opleidingen De onderhoudscapaciteit en materieel-logistieke gevechtsondersteuning wordt versterkt door uitbreiding van de materieelsdienst met circa 100 functies. Daarnaast wordt de capaciteit voor het verzorgen van opleidingen en individuele training voor het operationele personeel uitgebreid, door aanschaf van extra leermiddelen, het uitbesteden van opleidingen en een beperkte formatie uitbreiding. Het is de verwachting dat dit in de periode 2019-2021 gereed is.

Versterken inlichtingen- en waarnemingsmiddelen en bevelvoerings-systemen

De C4ISR-capaciteit (Command, Control, Communications, Computers and Intelligence (Surveillance and Reconnaissance)) wordt verder versterkt. Dit betekent dat de capaciteit voor inlichtingenverwerking op het maritiem hoofdkwartier wordt uitgebreid, dat de inlichtingenketen versterkt wordt met cyberkennis, dat de maritieme datalink-capaciteit wordt vergroot en dat bestaande databases en applicaties worden verbeterd en uitgebreid. Het is de verwachting dat dit in de periode 2019-2021 gereed is.

Kustwacht voor het Caribisch gebied

Het Nederlandse deel van het budget voor de Kustwacht Caribisch gebied is per 2018 overgegaan van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) naar de begroting van Defensie (Kamerstukken II 2017-2018, 34 775 X, nr. 25). Deze middelen zijn opgenomen in artikel 2 Taakuitvoering zeestrijdkrachten en zijn exclusief bestemd voor Kustwacht Caribisch gebied. Daarnaast wordt uit het regeerakkoord structureel € 10 miljoen toegevoegd aan artikel 6 Investeringen om een goede taakuitoefening mogelijk te maken. Ook deze middelen zijn exclusief bestemd voor Kustwacht Caribisch gebied.

Budgettaire gevolgen van het beleid en budgetflexibiliteit

Artikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

805.852

875.946

842.097

864.324

873.722

866.366

867.175

 

Uitgaven

794.409

875.946

842.097

864.324

873.722

866.366

867.175

waarvan juridisch verplicht

   

75%

       
 

Opdracht Gereedstelling en instandhouding CZSK

163.386

212.873

173.191

178.235

177.939

165.731

165.179

  • - 
    waarvan gereedstelling

34.425

38.003

30.644

39.435

39.109

32.874

32.324

  • - 
    waarvan instandhouding

128.961

174.870

142.547

138.800

138.830

132.857

132.855

Personele uitgaven

564.118

591.608

630.314

640.970

646.056

650.005

650.240

  • - 
    waarvan eigen personeel

556.965

588.300

596.426

608.417

614.503

618.765

618.663

  • - 
    waarvan externe inhuur

7.153

3.308

1.841

270

259

259

259

  • - 
    waarvan overige personele exploitatie1
   

32.047

32.283

31.294

30.981

31.318

Materiële uitgaven

66.905

71.465

38.592

45.119

49.727

50.630

51.756

  • - 
    waarvan IT

2.327

3.418

1.264

1.322

1.321

1.321

1.320

  • - 
    waarvan huisvesting en infra

3.891

6.168

5.232

5.073

5.061

5.051

5.050

  • - 
    waarvan overige materiële exploitatie1

60.687

61.879

32.096

38.724

43.345

44.258

45.386

 

Apparaatsontvangsten

18.101

21.725

20.429

20.396

20.396

20.396

20.396

1 De uitgaven voor overige personele exploitatie zijn in 2017 en 2018 verantwoord onder de materiële exploitatie.

Toelichting op de instrumenten

Het aandeel «juridisch verplicht» heeft betrekking op programma-uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan en op de apparaatsuitgaven die voor het merendeel uit personele uitgaven bestaan. Voor 2019 gaat het om 75 procent.

Gereedstelling

De geraamde uitgaven voor gereedstelling worden gedaan voor opwerken oefenactiviteiten. Een deel van de uitgaven voor gereedstelling zijn gerelateerd aan de vlieguren en vaardagen van de kustwacht in Nederland en de kustwacht in het Caribisch gebied.

Instandhouding

De geraamde uitgaven voor instandhouding van materieel betreffen het onderhoud van wapensystemen (wapensysteemlogistiek), walinstellingen en procesgebonden installaties en de herbevoorrading van operationele en ondersteunende eenheden (ketenlogistiek).

Personele uitgaven

De personele uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit salarissen, sociale lasten en uitgaven voor toelagen en reiskosten woon-werkverkeer. De overige personele exploitatie bestaat uit opleidingen, werving, dienstreizen en de overige personeelsgebonden uitgaven.

Materiële uitgaven

De overige materiële exploitatie bestaan voornamelijk uit niet-(wapen) systeem gebonden artikelen en diensten, geneeskundige diensten, catering, kennistoepassing en voorlichting.

Groene Draeck

De Groene Draeck is in 1957 door de Nederlandse bevolking aan toenmalig kroonprinses Beatrix geschonken. De Staat gaf bij deze gelegenheid mede het onderhoud van de Groene Draeck als geschenk. De uitgaven voor het onderhoud aan de Groene Draeck betreffen met name personele uitgaven en worden daarom onder dit instrument begroot. Naar aanleiding van het second opinion onderzoek bij brief van 2 juni 2016 (Kamerstukken II, 2015-2016, 34 300 X, nr. 110) en de motie Van der Burg (Kamerstukken II, 2015-2016, 34 300-I, nr. 6) heeft de Minister-President, mede namens de Minister van Defensie, gemeld dat het jaarlijkse onderhoudsbudget naar € 87.000 is bijgesteld. De uitvoering van het onderhoud blijft bij het Ministerie van Defensie zolang Prinses Beatrix gebruik maakt van de Groene Draeck.

Daarbij is aangegeven dat de daadwerkelijke uitgaven over de jaren heen fluctueren. Gestuurd wordt op het niet overschrijden van het totale bedrag (€ 435.000 over een periode van vijf jaar (2016 t/m 2020), gemiddeld € 87.000 per jaar). Dit gemiddelde is geëxtrapoleerd naar 2023. Dit betreft het hieronder gepresenteerde begrote budget.

 

Artikel 2 Taakuitvoering Zeestrijdkrachten (bedragen x € 1.000)

 

2019

2020

2021

2022

2023

Onderhoud Groene Draeck

87

87

87

87

87

Kustwacht Caribisch gebied

De Kustwacht is belast met de maritieme rechtshandhaving in het Caribische deel van het Koninkrijk. Bestrijding van de handel in drugs, de bestrijding van vuurwapensmokkel en de bestrijding van mensenhandel, mensensmokkel en illegale immigratie hebben prioriteit. Daarnaast levert de Kustwacht een belangrijke bijdrage aan de veiligheid op het water door het uitvoeren van zoek- en reddingsoperaties en visserij-, scheepvaart- en milieu-inspecties. De Kustwacht functioneert op basis van de Rijkswet Kustwacht. Het jaarplan en jaarverslag doorlopen een separaat besluitvormend (door de Rijksministerraad) en parlementair proces, waarbij inzicht wordt gegeven in taken, middelen en procesindicatoren. Het jaarplan wordt voorbereid door de Kustwachtcommissie, die is samengesteld uit vertegenwoordigers van de vier landen en één keer per jaar bijeenkomt. De Rijksministerraad stelt het jaarplan van de Kustwacht vast.

Tot en met 2017 werden de uitgaven verantwoord in de begroting van Koninkrijksrelaties. Vanaf dit jaar wordt de Kustwacht grotendeels vanuit de defensiebegroting gefinancierd. Het betreft de volgende uitgaven en ontvangsten:

Uitgaven en ontvangsten Kustwacht Caribisch gebied (bedragen x € 1.000)

 
 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Uitgaven

64.693

50.381

48.269

48.184

48.087

47.531

Uitgaven in artikel 2 Taakuitvoering zeestrijd-krachten

45.950

40.163

38.051

37.966

37.869

37.313

Uitgaven in artikel 6 Investeringen

18.743

10.218

10.218

10.218

10.218

10.218

 

Ontvangsten

6.120

4.857

4.857

4.857

4.857

4.857

Ontvangsten in artikel 2 Taakuitvoering zeestrijdkrachten

6.120

4.857

4.857

4.857

4.857

4.857

De exploitatie van de Kustwacht wordt voor 69% gefinancierd vanuit de defensiebegroting. Aruba, Curagao en Sint Maarten dragen achteraf de overige 31% bij, respectievelijk 11%, 16% en 4%. De ontvangsten betreffen de bijdragen van de landen aan de Kustwacht over het voorafgaande jaar. Uitzondering op deze medefinanciering zijn de inzet van Defensiemid-delen en de luchtverkenningscapaciteit, die volledig vanuit de defensiebegroting worden bekostigd. Aruba, Curagao en Sint Maarten dragen hier niet aan bij.

Voor het Lange Termijn Plan Kustwacht Caribisch Gebied is in het regeerakkoord vanaf 2018 per jaar € 10 miljoen beschikbaar gesteld. Met de toevoeging van deze structurele middelen kan worden begonnen met noodzakelijke vervangingsinvesteringen. Defensie is inmiddels vanuit de «Nederlandse bijdrage» gestart met de verwervingstrajecten voor een nieuwe luchtverkenningscapaciteit en een walradar voor de Benedenwinden. Over de gezamenlijke financiering van het volledige Lange Termijn Plan zijn de landen van het Koninkrijk nog in overleg.

Kustwacht Nederland

De Kustwacht Nederland is een nationale organisatie, waarvan het Ministerie van lenW het coördinerend ministerie is. In bijlage 3 van de begroting van het Infrastructuurfonds is de overzichtsconstructie Kustwacht Nederland opgenomen. Daarin staat hoe de uitgaven met betrekking tot de Kustwacht Nederland worden begroot op de verschillende hoofdstukken van de rijksbegroting.

Investeringen zeestrijdkrachten

Naast de exploitatie-uitgaven, die in de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn opgenomen en in dit artikel worden toegelicht, worden er voor de zeestrijdkrachten ook investeringen gedaan. Onderstaande tabellen tonen de investeringsprojecten van CZSK voor de planperiode van vijftien jaar, onderverdeeld naar realisatiefase, onderzoeksfase en voorbereidingsfase. Dit betreft de uitgaven voor de investeringsprojecten. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het budget van het betreffende investeringsproject. De investeringsprojecten worden integraal toegelicht bij beleidsartikel 6 Investeringen.

Projecten in realisatiefase (in miljoenen euro)

 

Omschrijving projecten in realisatie

Project- volume

t/m 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024 e.v.

Zeestrijdkrachten

Instandhoudingspro- gramma

Luchtverdedigings- en Commandofregatten (LCF)

182,6

43,4

45,7

37,5

17,0

15,6

9,4

8,9

5,1

Maritime Ballistic Missile Defence (MBMD)

143,5

113,6

7,1

11,0

8,8

1,1

0,9

1,0

0,0

Verbetering MK48 Heavyweight Torpedo

147,4

62,2

16,0

15,3

17,8

18,0

17,2

0,1

0,8

Vervanging Harpoon

Missile (surface-to-surface 100-250

missile)    miljoen    Commercieel    vertrouwelijk

Vervanging MK46    100-250

Lightweight Torpedo    miljoen    Commercieel    vertrouwelijk

Verwerving Torpedo Defensiesysteem    100-250

(vlootbreed)    miljoen    Commercieel    vertrouwelijk

Projecten in onderzoeksfase

 

Omschrijving projecten in onderzoek

Project- volume

2018

2019    2020

2021

2022

2023

Zeestrijdkrachten

Vervanging Onderzeebootcapa-citeit

> 2,5 miljard

B-brief

       

Vervanging Multipurpose Fregat (MFF)

1.000-2.500

miljoen

 

B-brief

     

Vervanging Maritime Counter Measures (MCM) Capaciteit

1.000-2.500

miljoen

 

D-brief

     

Verwerving Combat Support Ship (CSS)

250-1.000

miljoen

 

D-brief

     

Verwerving & Integratie Evolved Sea Sparrow Missile (ESSM)

Block 2

250-1.000

miljoen

 

B-brief

     

Vervanging Goalkeeper (Close-in Weapon System)

100-250

miljoen

 

B-brief

     

Vervanging Kanons Luchtverdedigings- en Commandofregatten (LCF)

100-250

miljoen

Gemandateerd project, er volgt geen kamerbrief

     
 

Projecten in voorbereidingsfase

Omschrijving projecten in voorbereiding

Project- volume

2018

2019    2020

2021

2022

2023

Zeestrijdkrachten

Vervanging Luchtverdedigings-en Commandofregatten (LCF)

(incl. studies)

> 2,5 miljard

   

A-brief

   

Vervanging All Terrain Vehicle (ATV)

250-1.000

miljoen

 

A-brief

     

Vervanging Zr. Ms. Rotterdam (LPD-1)

250-1.000

miljoen

       

A-brief

Vervanging Standard Missile 2 Block IIIA (SM2-IIIA)

250-1.000

miljoen

       

A-brief

Vervanging Middelzwaar Landingsvaartuig (LCVP)

100-250

miljoen

 

A-brief

     

Vervanging Zr. Ms. Mercuur en Hydrografische Opname

Vaartuigen (HOV's)

100-250

miljoen

 

A-brief

     

Midlife Update Oceangoing

Patrol Vessel (OPV)

100-250

miljoen

   

A-brief

   

Midlife Update Zr. Ms. Karel Doorman (Joint Support Ship,

JSS)

100-250

miljoen

     

A-brief

 

3.3. Beleidsartikel 3: Taakuitvoering landstrijdkrachten

Algemene doelstelling

De landstrijdkrachten leveren operationeel gerede grondgebonden expeditionaire capaciteit voor nationale en internationale operaties.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is verantwoordelijk voor de vaststelling van de omvang en samenstelling van de landstrijdkrachten alsmede de mate van gereedheid van de grondgebonden eenheden. Het Commando Landstrijdkrachten (CLAS) is verantwoordelijk voor het operationeel gereedstellen en in stand houden van de eenheden. De landstrijdkrachten zijn inzetbaar voor zowel internationale als nationale taken.

Om de inzetbaarheidsdoelen te bereiken worden de volgende capaciteiten en inzetbare eenheden van het CLAS gereed gesteld.

 

CLAS

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

Brigade combat team (kortdurend)

1

HQ

Brigadehoofdkwartier inclusief (gevechts)-ondersteuning

   

Battle groups

Eenheden van bataljons omvang inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)

   

NSE

National Support Element voor logistieke ondersteuning van de inzet van het brigade combat team

   

MTF

Medical Treatment Facility voor medische ondersteuning van de inzet van het brigade combat team

OF

Battle group (langdurig)

1

Battle group staf

Bataljonshoofdkwartier inclusief (gevechts)-ondersteuning

   

Manoeuvre compagnieën

Eenheden van compagniesomvang inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)

   

NSE

National Support Element voor logistieke ondersteuning van de inzet van de battle group

   

MTF

Medical Treatment Facility voor medische ondersteuning van de inzet van de battle group

Bataljon (kortdurend) en kleinere bijdragen (langdurig)

1

Battle group staf

Bataljonshoofdkwartier inclusief (gevechts)-ondersteuning

   

Compagnieën

Eenheden van compagniesomvang inclusief (gevechts)ondersteuning (zoals helikopters)

   

NSE

National Support Element voor logistieke ondersteuning van de inzet van het bataljon

   

MTF

Medical Treatment Facility voor medische ondersteuning van de inzet van het bataljon

HQ Brigade (langdurig)

1

HQ Brigade

Brigadehoofdkwartier voor de aansturing van operaties inclusief (gevechts)onder-steuning

EN ALTIJD

KCT capaciteit tbv Speciale Operaties (langdurig i.s.m. met CZSK)

1

SOLTG

KCT-eenheid van compagniesomvang voor Speciale Operaties inclusief (gevechts)on-dersteuning.

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

Permanente KCT capaciteit tbv kortdurende Speciale Operaties

1

SOLTG

KCT-eenheid van compagniesomvang voor incidentele en onverwachte Speciale Operaties met een korte reactietijd inclusief (gevechts)ondersteuning

NLD/DEU Corps HQ (kortdurend)

1

NLD/DEU Corps HQ

Nederlands deel van het Hoofdkwartier voor de aansturing van landoperaties als land component command of als corps hoofdkwartier

HQ (Re)deployment Task Force (kortdurend)

1

HQ (Re)deployment Task Force

Hoofdkwartier voor de aansturing van (re)deployment inclusief (gevechts)onder-steuning

Air Defense task force (kortdurend)

1

Patriot Fire Unit

Patriot- luchtverdedigingseenheid inclusief (gevechts)ondersteuning

   

Army Ground Based Air Defence System (AGBADS)

Army Ground Based luchtverdedigingseenheid inclusief (gevecht)ondersteuning

Permanente capaciteit NLD t.b.v. nationale veiligheid

1

Bataljons Nationale Reserve

Eenheden van bataljonsomvang als

Nationale reserve inclusief (gevechts)onder-steuning

   

EODD teams

Explosievenopruimingsteams inclusief ondersteuning

   

CBRN response eenheid

Team voor reactie bij biologische, radiologische en nucleaire dreiging

Beleidswijzigingen

Met het regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» heeft het kabinet besloten de investeringen in Defensie fors op te voeren. De investering loopt op tot ruim € 1,5 miljard per jaar. De doelstellingen zijn in meer detail beschreven in de Defensienota. De volgende beleidswijzigingen voor de aankomende begrotingsperiode vloeien hieruit voort voor het Commando Landstrijdkrachten.

Versterken van luchtverdedigingscapaciteit

De grondgebonden luchtverdedigingscapaciteit voor de (zeer) korte afstand (Very Short Range Air Defence (VSHORAD)) wordt ontdubbeld4. Dit leidt tot een verbeterde beschikbaarheid en toenemende professionalisering van zowel het Man-Portable Air-Defence system (MANPAD) als de Army Ground Based Air Defence Systems (AGBADS)-capaciteit, die in staat is om eenheden van het CZSK en CLAS te beschermen. De MANPAD-capaciteit is een hoog-mobiele luchtverdedigingscapaciteit met voorwaarschuwing tegen moderne laagvliegende doelen.

Versterken van de Role 1 en Role 2 capaciteit

Het versterken van de Role 1 capaciteit draagt bij aan het herstellen van het Operationeel Gezondheidszorg Systeem. De versterking vindt plaats bij de manoeuvre-brigades. Met de versterking van de Role 2capaciteit bij 400 Geneeskundig bataljon beschikt het CLAS over een Role 2 Medical Treatment Facility (hospitaalfunctie) die zelfstandig kan optreden, waardoor de schaarse geneeskundige middelen effectiever in kunnen worden gezet.

Versterken grondgebonden vuursteun-capaciteit De huidige capaciteit voor grondgebonden vuursteun wordt weer ontdubbeld5 en bovendien wordt een deel van de pantserhouwitsers die in de verkoop stonden, weer in het bestand opgenomen. Dankzij deze maatregelen komen meer vuursteunmiddelen beschikbaar voor de gereedstelling van eenheden en voor de gelijktijdige of langdurige inzet in missies.

Budgettaire gevolgen van het beleid en budgetflexibiliteit

Artikel 3 Taakuitvoering Landstrijdkrachten (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

1.336.389

1.371.466

1.427.287

1.465.734

1.499.013

1.528.201

1.521.673

 

Uitgaven

1.282.344

1.371.466

1.427.287

1.465.734

1.499.013

1.528.201

1.521.673

waarvan juridisch verplicht

   

82%

       
 

Opdracht Gereedstelling en

             

instandhouding CLAS

201.348

236.599

227.387

224.077

237.262

267.543

261.166

  • - 
    waarvan gereedstelling

53.456

60.378

77.294

79.780

82.040

81.590

81.524

  • - 
    waarvan instandhouding

147.892

176.221

150.093

144.297

155.222

185.953

179.642

Personele uitgaven

954.840

988.628

1.130.223

1.166.878

1.178.753

1.176.619

1.176.728

  • - 
    waarvan eigen personeel

950.928

983.747

1.077.771

1.111.301

1.123.073

1.121.936

1.121.409

  • - 
    waarvan externe inhuur

3.912

4.881

2.204

2.830

3.298

3.394

3.394

  • - 
    waarvan overige personele
             

exploitatie1

   

50.248

52.747

52.382

51.289

51.925

Materiële uitgaven

126.156

146.239

69.677

74.779

82.998

84.039

83.779

  • - 
    waarvan overige materiële
             

exploitatie

126.156

146.239

69.677

74.779

82.998

84.039

83.779

 

Apparaatsontvangsten

8.016

6.489

6.432

10.375

10.375

10.375

10.375

1 De uitgaven voor overige personele exploitatie zijn in 2017 en 2018 verantwoord onder de materiële exploitatie.

Personele uitgaven

De personele uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit salarissen, sociale lasten en uitgaven voor toelagen, reiskosten woon-werkverkeer, activiteit gebonden (oefen)toelagen. De overige personele exploitatie bestaat uit opleidingen, werving, dienstreizen en de overige personeelsgebonden uitgaven.

Materiële uitgaven

De overige materiële exploitatie bestaat voornamelijk uit niet-(wapen)systeemgebonden artikelen en diensten, geneeskundige diensten, catering, kennistoepassing en voorlichting.

Investeringen landstrijdkrachten

Naast de exploitatie-uitgaven, die in de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn opgenomen en in dit artikel worden toegelicht, worden er voor de landstrijdkrachten ook investeringen gedaan. Onderstaande tabellen tonen de investeringsprojecten van CLAS voor de planperiode van 15 jaar, onderverdeeld naar realisatiefase, onderzoeksfase en voorbereidingsfase. Dit betreft de uitgaven voor de investeringsprojecten. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het budget van het betreffende investeringsproject. De investeringsprojecten worden integraal toegelicht bij beleidsartikel 6 Investeringen.

 

Projecten in realisatiefase (in miljoenen euro)

Omschrijving projecten in realisatie

Project- t/m 2017    2018

volume

2019

2020

2021

2022

2023

2024 e.v.

Landstrijdkrachten

Groot Pantserwielvoertuig (GPW, Boxer), productie

806,3    784,9    8,8

12,6

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Verwerving C-RAM/Class 1 UAV detectiecapaciteit

100-250

miljoen Commercieel vertrouwelijk

           

Army Ground Based Air Defence System (AGBADS)

100-250

miljoen Commercieel vertrouwelijk

           

Verlenging levensduur Patriot

100,1    3,2    10,3

11,3

15,0

15,9

27,1

6,1

11,3

Midlife Update Fennek

250-1.000

miljoen Commercieel vertrouwelijk

           

Projecten in onderzoeksfase

Geen

Projecten in voorbereidingsfase

 

Omschrijving projecten in voorbereiding

Project- volume

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Landstrijdkrachten

Midlife Update CV90

250-1.000

miljoen

A-brief

         

Vervanging Wissellaadsysteem

250-1.000

miljoen

 

A-brief

       

Vervanging Medium en Short

Range Anti-Tank (MRAT/SRAT)

250-1.000

miljoen

     

A-brief

   

Verwerving Very Short Range Air Defence (VSHORAD)

100-250

miljoen

 

A-brief

       

Vervanging Amarok

100-250

miljoen

     

A-brief

   

3.4. Beleidsartikel 4: Taakuitvoering luchtstrijdkrachten

Algemene doelstelling

De luchtstrijdkrachten leveren lucht- en grondgebonden capaciteit voor nationale en internationale operaties.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is verantwoordelijk voor de vaststelling van de omvang en de samenstelling van de luchtstrijdkrachten en van de mate van gereedheid van de luchtstrijdkrachten.

Het Commando Luchtstrijdkrachten (CLSK) is verantwoordelijk voor het operationeel gereedstellen en in stand houden van de lucht- en grondgebonden capaciteit van de krijgsmacht. De luchtstrijdkrachten zijn inzetbaar voor zowel expeditionaire taken als nationale taken.

Om de inzetbaarheidsdoelen te bereiken worden de volgende capaciteiten en inzetbare eenheden van het CLSK gereed gesteld.

CLSK

 

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

Jachtvliegtuigen (kortdurend)

1

2 x vlucht F-16

Twee groepen jachtvliegtuigen inclusief (gevechts) ondersteuning

   

Advanced Target Development

Een team ter ondersteuning van het targeting proces

Tactisch luchttransport (kortdurend)

1

C-130

C-130 inclusief (gevechts)ondersteuning

OF

Jachtvliegtuigen (langdurig)

1

1 x vlucht F-16

Een groep jachtvliegtuigen inclusief (gevechts) ondersteuning

   

Advanced Target Development

Een team ter ondersteuning van het targeting proces

Tactisch luchttransport (langdurig)

1

C-130

C-130 inclusief (gevechts)ondersteuning

EN ALTIJD

Dual capable aircraft

1

1 x vlucht dual capable aircraft

Een groep jachtvliegtuigen met dual capable capaciteit inclusief ondersteuning

Strategisch luchttransport (langdurig) of AAR (kortdurend)

1

KDC-10

KDC-10 voor strategisch luchttransport of AAR inclusief (gevechts) ondersteuning

Strategic medevac

1

Aeromedical evacuation team

Medisch team voor evacuatie door de lucht

Onbemande luchtsystemen (langdurig)

1

Processing Exploration Dissemination Cell

Een team analisten en inlichtingenpersoneel ter ondersteuning van het joint ISR proces

   

Vlucht MQ9

Onbemande luchtverkenning

Permanente capaciteit NLD t.b.v. nationale veiligheid

 

Luchtruimbewaking Benelux

Een groep jachtvliegtuigen voor quick reaction alert inclusief (gevechts)

ondersteuning

Beleidswijzigingen

Met het regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» heeft het kabinet besloten de investeringen in Defensie fors op te voeren. De investering loopt op tot ruim € 1,5 miljard per jaar. De doelstellingen zijn in detail beschreven in de Defensienota. De volgende beleidswijzigingen voor de aankomende begrotingsperiode vloeien hieruit voort.

Vergroten inzetbaarheid jachtvliegtuigen

Door het verruimen van het gereedstellingsbudget voor de jachtvliegtuigen wordt het mogelijk het oefenprogramma van de F-16 uit te breiden en de inzetbaarheid te herstellen in de volle breedte van het takenspectrum. Hierdoor neemt de operationele gereedheid van de krijgsmacht toe en wordt tevens het voortzettingsvermogen t.b.v. missies beter gewaarborgd.

Daarnaast start de transitie van F-16 naar F-35 gedurende deze begro-tingsperiode. De transitie naar de F-35 heeft een grote impact op CLSK. De expeditionaire taakstelling voor de F-16 wordt vanaf 2020 afgebouwd naar vier kortdurend in 2021 en tegelijkertijd wordt voor de F-35 gepland om eind 2021 de status Initial Operational Capable te behalen. In de periode van 2019 tot 2025 wordt de F-16 vloot en de vulling van de bijbehorende organisatie af- dan wel omgebouwd. Begin 2019 arriveert de eerste van zes nieuwe F-35's op het Pilot Training Center in Luke Air Force Base (VS) teneinde de vliegertraining in 2019 aan te kunnen vangen. Eind 2019 begint de opbouw van de F-35 vloot op vliegbasis Leeuwarden.

Vergroten inzetbaarheid helikopters

Het aantal vlieguren van alle helikoptertypes wordt structureel uitgebreid. Hierdoor neemt de beschikbaarheid van de helikopters en de geoefendheid van de bemanningen toe. Dit vergroot het voortzettingsvermogen en de beschikbaarheid van de helikopters. Eenheden die met helikopters opereren, zoals de luchtmobiele bataljons en het Korps Mariniers en de schepen/vlooteenheden, raken daardoor beter getraind.

Daarnaast start in 2019 het vervangings- en moderniseringsprogramma voor de Chinook en wordt de vloot met drie toestellen uitgebreid. Gedurende de transitieperiode, die duurt tot begin 2022, heeft CLSK minimaal één toestel minder ter beschikking voor het operationele gereedstellingsproces.

Langer doorvliegen Cougar

De eerder voorgenomen uitfasering van de Cougar is herroepen. Hierdoor kan de Cougar tot 2023 onder andere gebruikt worden om taken over te nemen van de NH-90 in het maritieme domein, in verband met beperkte beschikbaarheid van de NH-90. Daarnaast kan een eerste aanvang worden gemaakt met het ontwikkelen, trainen en uitvoeren van SOF-air gerelateerde taken. Vanaf 2023 tot en met 2030 wordt de Cougar naar verwachting gebruikt ter ondersteuning van de speciale strijdkrachten.

Versneld invoeren van de MALE UAV

De Nederlandse krijgsmacht verkrijgt met de Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV) een capaciteit die langdurig tactische en strategische informatie vanuit de lucht kan vergaren waardoor eigen en bondgenootschappelijke troepen een eerdere en betere informatiepositie hebben en sneller en beter politieke en militaire besluitvorming kan plaatsvinden. Nederlandse eenheden worden ook minder afhankelijk van bondgenoten die andere prioriteiten kunnen stellen dan het belang van Nederlandse eenheden. De capaciteit versterkt ook de positie van de inlichtingendienst in het internationale domein. In 2018 is de verwerving gestart van de MALE-UAV capaciteit. Naar verwachting beschikt Defensie over de initiële capaciteit vanaf 2020, waardoor de kwaliteit van de inlichtingenondersteuning van missies toeneemt.

Aanhouden Gulfstream

De Gulfstream IV, die wordt gebruikt voor niet-operationeel personentransport, wordt niet uitgefaseerd per 1 januari 2019 maar vliegt langer door en zal worden vervangen.

Vervanging KDC-10

In 2019 vangt de transitie van de KDC-10 naar de Multi Role Tanker Transport (MRTT) aan, hetgeen effect zal hebben op de urenverdeling voor strategisch transport en Air to Air refuelling (AAR). De eerste KDC-10 wordt eind 2019 uitgefaseerd, waardoor minder vlieguren worden gemaakt. Het tekort aan strategisch luchttransport wordt zoveel als mogelijk in 2019 ingevuld met inhuur, maar het risico blijft bestaan dat mogelijk niet aan de volledige behoefte kan worden voldaan.

Budgettaire gevolgen van het beleid en budgetflexibiliteit

Artikel 4 Taakuitvoering Luchtstrijdkrachten (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

657.334

770.308

799.984

818.442

832.701

818.482

815.479

 

Uitgaven

745.213

770.308

799.984

818.442

832.701

818.482

815.479

waarvan juridisch verplicht

   

72%

       
 

Opdracht Gereedstelling en

             

instandhouding CLSK

217.963

237.703

258.651

267.946

274.092

254.894

256.177

  • - 
    waarvan gereedstelling

12.693

21.164

18.884

18.353

19.222

19.139

18.336

  • - 
    waarvan instandhouding

205.270

216.539

239.767

249.593

254.870

235.755

237.841

Personele uitgaven

420.972

432.340

470.447

480.194

485.854

488.781

495.743

  • - 
    waarvan eigen personeel

417.212

428.051

435.022

442.320

447.857

452.138

454.451

  • - 
    waarvan externe inhuur

3.760

4.289

         
  • - 
    waarvan overige personele
             

exploitatie1

   

35.425

37.874

37.997

36.643

41.292

Materiële uitgaven

106.278

100.265

70.886

70.302

72.755

74.807

63.559

  • - 
    waarvan overige materiële
             

exploitatie

106.278

100.265

70.886

70.302

72.755

74.807

63.559

 

Apparaatsontvangsten

12.876

12.055

12.043

12.032

12.032

12.032

12.032

1 De uitgaven voor overige personele exploitatie zijn in 2017 en 2018 verantwoord onder de materiële exploitatie.

Toelichting op de instrumenten

Het aandeel «juridisch verplicht» heeft betrekking op programma-uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan en op de apparaatsuitgaven die voor het merendeel uit personele uitgaven bestaan. Voor 2019 gaat het om 72 procent.

Gereedstelling

De geraamde uitgaven voor gereedstelling worden gedaan voor opwerken oefenactiviteiten.

Instandhouding

De geraamde uitgaven voor instandhouding van materieel betreffen het onderhoud van wapensystemen (wapensysteemlogistiek). De instandhou-dingsuitgaven van het Logistiek Centrum Woensdrecht zijn hierin opgenomen. Naast uitgaven voor de diverse ondersteunende installaties gaat het om uitgaven voor de instandhouding van de wapensystemen.

Personele uitgaven

De personele uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit salarissen, sociale lasten en uitgaven voor toelagen en reiskosten woon-werkverkeer. De overige personele exploitatie bestaat uit opleidingen, werving, dienstreizen en de overige personeelsgebonden uitgaven.

Materiële uitgaven

De overige materiële exploitatie bestaat voornamelijk uit niet-(wapen) systeem gebonden artikelen en diensten, geneeskundige diensten, catering, kennistoepassing en voorlichting en de specifieke wapensys-teemgebonden opleidingen.

Investeringen luchtstrijdkrachten

Naast de exploitatie-uitgaven, die in de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn opgenomen en in dit artikel worden toegelicht, worden er voor de luchtstrijdkrachten ook investeringen gedaan. Onderstaande tabellen tonen de investeringsprojecten van CLSK voor de planperiode van vijftien jaar, onderverdeeld naar realisatiefase, onderzoeksfase en voorbereidingsfase. Dit betreft de uitgaven voor de investeringsprojecten. Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het budget van het betreffende investeringsproject. De investeringsprojecten worden integraal toegelicht bij beleidsartikel 6 Investeringen.

Projecten in realisatiefase (in miljoenen euro)

 

Omschrijving projecten in realisatie

Project- t/m 2017 volume

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024 e.v.

Luchtstrijdkrachten

Verwerving F-35

4.863,2 779,4

310,7

487,9

621,5

675,1

531,4

480,8

976,4

Vervanging en Moderni-

sering (V&M) Chinook

989,4 19,6

135,6

205,6

167,8

136,4

238,4

73,0

13,0

Apache Remanufacture

901,4 0,0

18,6

4,0

5,7

26,0

121,1

294,0

432,0

Verwerving Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV)

404,8 0,3

13,8

37,5

38,5

57,0

48,1

14,6

195,0

AH-64D block II upgrade

121,2 59,5

16,4

11,6

17,1

6,9

0,0

9,8

0,0

F-35: Verwerving middellange tot lange afstandsraket

118,5 0,0

1,9

4,7

9,5

29,0

10,6

42,4

20,3

Verwerving strategisch luchttransport en AAR (Multi Role Tanker Transport (MRTT))

250-1.000

miljoen

 

Commercieel vertrouwelijk

     

Projecten in onderzoeksfase

Geen

Projecten in voorbereidingsfase

 

Omschrijving projecten in voorbereiding

Project- volume

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Luchtstrijdkrachten

Vervanging C-130

250-1.000

miljoen

       

A-brief

 

Vervanging PC-7

100-250

miljoen

   

A-brief

     

Block Upgrade NH-90

100-250

miljoen

   

A-brief

     

3.5. Beleidsartikel 5: Taakuitvoering Marechaussee

Algemene doelstelling

De Koninklijke Marechaussee (KMar) voert politietaken uit op grond van de Politiewet 2012 (PVV). Deze taak wordt zowel nationaal als internationaal en tijdens missies uitgevoerd. Daarnaast levert de KMar capaciteit aan de CDS voor deelname aan (militaire) missies waarbij de KMar andere taken uitvoert dan die in de Politiewet (PVV) zijn opgedragen.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is beheersverantwoordelijk en verantwoordelijk voor de vaststelling van de omvang, samenstelling en de vereiste mate van gereedheid van de KMar. De uitvoering is opgedragen aan de KMar. Het gezag over de KMar berust bij meerdere ministeries. Afhankelijk van de betreffende taak zijn dat de Ministeries van Justitie en Veiligheid (inclusief de DG migratie, het Openbaar Ministerie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid), Buitenlandse Zaken, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Defensie.

In artikel 4 van de Politiewet 2012 wordt de KMar de onderstaande taken opgedragen;

  • • 
    Bewaken en beveiligen van koninklijke paleizen, ambassades in risicogebieden6, de Nederlandsche Bank en militaire objecten en personen;
  • • 
    De uitvoering van de politietaak ten behoeve van Nederlandse en andere strijdkrachten, alsmede internationale militaire hoofdkwartieren, en ten aanzien van tot die strijdkrachten en hoofdkwartieren behorende personen;
  • • 
    De uitvoering van de politietaak op plaatsen onder beheer van Onze Minister van Defensie, op verboden plaatsen die krachtens de Wet bescherming staatsgeheimen ten behoeve van de landsverdediging zijn aangewezen, alsmede op het terrein van de ambtswoning van Onze Minister-President;
  • • 
    Politietaken op en beveiliging van burgerluchtvaartterreinen;
  • • 
    Bijstand aan en samenwerking met de Nationale Politie (bijvoorbeeld inzet voor de bewaking en beveiliging van hoog risico objecten);
  • • 
    De uitvoering van de vanuit de Vreemdelingenwet opgedragen taken, waaronder de grenspolitietaken (ook in Frontex-verband ter ondersteuning van de grensbewaking van Schengen-lidstaten);
  • • 
    De bestrijding van mensensmokkel en fraude met reis- en identiteitsdocumenten.

Door de uitvoering van deze taken in binnen- en buitenland levert de KMar continu een bijdrage aan de veiligheid van de Staat.

Om de inzetbaarheidsdoelen te bereiken worden de volgende capaciteiten en inzetbare eenheden van de KMar gereed gesteld.

KMar

 

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

(Inter)nationale en militaire politie(zorg)taken

1

Expeditionaire taken (langdurig, gezag: MvD)

Elementen voor diverse vormen van expeditionaire inzet zoals civiele politiemissies, Stability Policing en overige expeditionaire taken

   

Crowd & Riot Control taken (kortdurend, gezag: MvD)

Peloton voor crowd & riot control voor Defensie als onderdeel van een missie

   

Close protection capaciteit CDS (langdurig, gezag: MvD)

Eenheid met speciale beveiligingsopdracht in opdracht van CDS

   

Bijstandsverlening (niet cf. art 57 Politiewet 2012) (Kortdurend, gezag MvD)

 

Geplande inzet

Het takenpakket van de KMar is gericht op de veiligheid van de Staat en kent drie operationele pijlers: bewaken en beveiligen, de grenspolitietaken en (inter)nationale en (militaire) politie(zorg)taken.

  • A. 
    Bewaken en Beveiligen

De KMar draagt zorg voor de bewaking en beveiliging van bepaalde vitale objecten, personen en diensten. De KMar doet dit zelfstandig, in bijstand aan de politie en ook in samenwerking met nationale en internationale publieke en private partners op het gebied van bewaken en beveiligen.

 

Kengetallen bewaken en beveiligen

Prognose 2019

Het percentage uitvoering Toezichtprogramma Beveiliging burgerluchtvaart

100%

Het aantal permanent te bewaken objecten

8

Het aantal inzetbare Hoog Risico Beveiligingspelotons voor non-permanente bewaking van te bewaken objecten

6

Het servicepercentage beveiligde waardetransporten voor De Nederlandsche Bank

100%

Beschikbare operationele KMar-eenheden voor expeditionaire beveiligingsopdrachten

(zie indicatoren algemene doelstellingenmatrix)

  • B. 
    Grenspolitietaak

De grenspolitietaken van de KMar worden uitgevoerd op basis van de Politiewet, de Vreemdelingenwet en de Schengengrenscode. Vanuit de grenspolitietaak richt de KMar zich op de bestrijding van illegale migratie, grensoverschrijdende criminaliteit en terrorisme. Naast de grenspolitietaken voert de KMar op de luchthavens tegelijkertijd ook de «civiele» politietaak uit.

Deze taken worden (binnen juridische kaders en zo veel mogelijk) informatie- en risico gestuurd verricht door het optimaal benutten van zowel de informatiepositie van de KMar als die van de ketenpartners, in het fysieke en het digitale domein.

Kengetallen grenspolitietaak

 

Prognose 2019

Aantal luchthavens waar grensbewaking wordt uitgevoerd

8

waarvan permanent

6

Aantal weigeringen

2.400

Aantal asielaanvragen

1.100

Aantal uitgevoerde terugkeer (uitzettingen en verwijderingen)

4.300

Aantal aanhoudingen mensensmokkelaars

150

Aantal inklimmers maritieme grens

900

Aantal onderkende illegalen tijdens MTV controles

750

Aantal gecontroleerde personen tijdens MTV controles

150.000

  • C. 
    (Inter)nationale en militaire politie(zorg)taken

Binnen de pijler (inter)nationale- en (militaire) politie(zorg)taken valt een onderscheid te maken tussen militaire politiezorgtaken, civiele vredes- en internationale taken (waaronder de NAVO Militaire Politietaken en Stability Policing taken), Defensietaken en de taken van de liaison officieren in het buitenland. In de Politiewet zijn de militaire politiezorgtaken voor Defensie opgedragen aan de KMar. Door het uitvoeren van die taak levert de KMar een belangrijke bijdrage aan de integriteit van Defensie. De uitoefening van deze taken beperkt zich niet alleen tot het Nederlands grondgebied; de KMar gaat ook mee tijdens uitzendingen, inzet en oefeningen van Nederlandse militaire eenheden buiten Nederland. De KMar kan onder aansturing van de CDS bijvoorbeeld als een «combat support force enabler» internationaal worden ingezet op militaire politietaken-functies, ter ondersteuning van militaire operaties onder bevel van een militaire commandant.

In Caribisch Nederland is de KMar zelfstandig verantwoordelijk voor de taken die de organisatie ook in het Europese deel van het Koninkrijk heeft. Zo is de KMar onder andere verantwoordelijk voor de grensbewaking van de luchthavens en de zeegrenzen op de eilanden Sint Maarten, Bonaire, Sint-Eustatius en Saba. Op Bonaire is de KMar verantwoordelijk voor het bewaken van en het toezicht houden op de beveiliging van Flamingo Airport. Op Sint Maarten, Sint-Eustatius en Saba is de KMar belast met de uitvoering van het vreemdelingentoezicht. De KMar ondersteunt daarnaast het politiekorps Caribisch Nederland.

Kengetallen (inter)nationale en militaire politie(zorg)taken

 

Prognose 2019

Aantal misdrijfdossiers (aangeleverd aan militair parket)

500

Beschikbare operationele KMar-eenheden voor internationale crisis- en humanitaire operaties

(zie indicatoren algemene doelstellingenmatrix)

Beleidswijzigingen

Brexit

Op 29 maart 2017 heeft het Verenigd Koninkrijk formeel aangegeven de Europese Unie te willen verlaten (artikel 50-procedure). Daardoor ontstaat er vanaf 29 maart 2019 een fundamenteel nieuwe relatie tussen het

Verenigd Koninkrijk en de EU. Verenigd Koninkrijk-onderdanen vallen niet meer onder het Unie-recht vrij verkeer en moeten een grondige controle ondergaan. Reisdocumenten worden gestempeld bij in- en uitreis. Daarnaast moet de KMar passagiersgegevens van vluchten afkomstig uit het Verenigd Koninkrijk gaan verwerken op basis van de API Richtlijn. Op het gebied van politiële informatie-uitwisseling moet de KMar terugvallen op Interpol-systemen en liaisons. Dit alles heeft een toename van de werklast voor de KMar tot gevolg.

Voor 2019 staat € 2,6 miljoen (en daarna structureel € 2,7 miljoen) gereserveerd op artikel 92 bij JenV. Deze middelen komen vrij wanneer er meer bekend is over de verdere invulling van de Brexit en het effect op de KMar. De nu gemaakte plannen worden aangepast wanneer de situatie verandert.

Luchthaven en maritieme behoeftestelling 2e batch

Het kabinet Rutte II heeft in de voorjaarsnota 2017 structureel € 20 miljoen extra jaar beschikbaar gesteld voor de grenspolitietaak van de Koninklijke Marechaussee. In aanvulling hierop is in de begroting 2018 structureel vanaf 2019 € 23,4 miljoen vrijgemaakt voor de verdere intensivering van de grensbewakingstaak. Met het vanaf 2019 toegezegde structurele budget kan de Koninklijke Marechaussee de personele sterkte verder ophogen met 417 vte'n. Daarnaast worden de noodzakelijke investeringen op het gebied van materieel, IV en infrastructuur uitgevoerd. Hiermee kan de KMar een groot deel van de problematiek op Schiphol, de andere luchthavens en de maritieme doorlaatposten oplossen. Er blijft sprake van druk op de organisatie. Het laatste deel van de luchthaven en maritieme behoeftestelling (€ 5 miljoen) dat nog niet is toegekend wordt meegenomen in de herijking van de behoeftestelling in 2019. Bij de herijking die begin 2018 heeft plaatsgevonden is besloten dit tekort nog niet te claimen. Tevens spelen er een aantal ontwikkelingen als gevolg van nieuwe EU wetgeving inzake een Europees In- en Uitreissysteem (EES), een Europees Informatie- en Reisautorisatiesysteem (ETIAS), wijzigingen in het Schengen Informatiesysteem, de voorstellen voor aanpassing van EURODAC, het Visum Informatiesysteem en inzake de interoperabiliteit tussen deze systemen, die op termijn consequenties hebben voor de organisatie.

Eurostar

Met ingang van december 2019 zal Eurostar het bestaande treintraject tussen Londen en Brussel verlengen naar Rotterdam en Amsterdam. Aangezien er grenscontrole moet plaatsvinden op Rotterdam en Amsterdam Centraal heeft dit gevolgen voor de KMar. Over de financiële consequenties hiervan vindt overleg plaats met JenV.

Artikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

379.524

399.674

405.344

409.011

410.499

409.775

409.778

 

Uitgaven

371.318

399.674

405.344

409.011

410.499

409.775

409.778

waarvan juridisch verplicht

   

93%

       
 

Opdracht Inzet KMAR

6.252

5.924

6.628

6.628

6.628

6.628

6.628

  • waarvan gereedstelling

6.215

5.924

6.628

6.628

6.628

6.628

6.628

  • - 
    waarvan instandhouding

37

           

Personele uitgaven

328.681

362.135

385.090

388.199

387.961

387.237

387.281

  • - 
    waarvan eigen personeel

324.889

356.880

366.457

370.180

370.259

369.848

369.717

  • - 
    waarvan externe inhuur

3.792

5.255

863

       
  • - 
    waarvan overige personele
             

exploitatie1

   

17.770

18.019

17.702

17.389

17.564

Materiële uitgaven

36.385

31.615

13.626

14.184

15.910

15.910

15.869

  • - 
    waarvan overige materiële
             

exploitatie

36.385

31.615

13.626

14.184

15.910

15.910

15.869

 

Apparaatsontvangsten

7.548

4.597

4.587

4.576

4.376

4.376

4.376

1 De uitgaven voor overige personele exploitatie zijn in 2017 en 2018 verantwoord onder de materiële exploitatie.

Toelichting op de instrumenten

Het aandeel «juridisch verplicht» heeft betrekking op programma-uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan en op de apparaatsuitgaven die voor het merendeel uit personele uitgaven bestaan. Voor 2019 gaat het om 93 procent.

Gereedstelling

De uitgaven voor de gereedstelling betreffen diensten, die tolken en vertalers leveren aan de KMar (met name in de vreemdelingenketen), de inhuur van faciliteiten ten behoeve van oefeningen en overige (meerdaagse) activiteiten, die direct met de operationele inzet zijn verbonden.

Personele uitgaven

De personele uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit salarissen, sociale lasten en uitgaven voor toelagen, reiskosten woon-werkverkeer. De overige personele exploitatie bestaat uit opleidingen, werving, dienstreizen en de overige personeelsgebonden uitgaven.

Materiële uitgaven

De overige materiële exploitatie bestaan voornamelijk uit niet-(wapen) systeem gebonden artikelen en diensten, geneeskundige diensten, catering, kennistoepassing en voorlichting.

Investeringen Marechaussee

De KMar kent geen investeringsprojecten boven de 100 miljoen in de planperiode van 15 jaar. Alle investeringsprojecten worden integraal toegelicht bij beleidsartikel 6 Investeringen.

3.6. Beleidsartikel 6: Investeringen krijgsmacht

Algemene doelstelling

Defensie voorziet in nieuw materieel, infrastructuur en IT-middelen en zij verkoopt, indien aan de orde, groot materieel en infrastructuur.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is verantwoordelijk voor het tijdig voorzien in nieuw materieel, infrastructuur en IT-middelen alsmede de afstoting van overtollig groot materieel en infrastructuur. Tot de investeringen worden gerekend alle planbehoeften met een meerjarig karakter. Dit omvat ook de bijdragen aan de NAVO voor het doen van investeringen en wetenschappelijk onderzoek. Tot de investeringen worden ook bijdragen gerekend aan de instandhouding, die direct samenhangen met de betreffende investering.

Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

2.129.841

4.226.730

5.115.563

4.007.736

6.098.100

1.785.087

2.465.796

Opdracht Voorzien in nieuw materieel

1.732.810

3.393.228

4.447.178

3.367.477

5.534.127

1.228.911

1.817.123

Opdracht Voorzien in infrastructuur

190.522

321.575

226.249

214.591

199.819

211.603

205.458

Opdracht Voorzien in IT

128.685

368.298

332.230

311.856

247.696

222.672

311.316

Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek

59.727

72.112

75.236

77.267

77.298

77.328

77.328

Bijdrage aan de NAVO

18.097

28.017

31.770

32.045

30.760

30.273

28.571

Reserve valutaschommelingen

0

43.500

2.900

4.500

8.400

14.300

28.571

 

Uitgaven

1.441.839

1.817.097

2.839.964

3.130.724

3.256.135

2.875.688

2.665.766

Waarvan juridisch verplicht

   

65%

       

Opdracht Voorzien in nieuw materieel

1.040.082

944.176

2.133.671

2.452.010

2.653.211

2.282.345

1.983.781

Opdracht Voorzien in infrastructuur

212.451

360.994

264.157

253.046

238.770

248.770

238.770

Opdracht Voorzien in IT

112.078

368.298

332.230

311.856

247.696

222.672

311.316

Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek

56.860

72.112

75.236

77.267

77.298

77.328

77.328

Bijdrage aan de NAVO

20.368

28.017

31.770

32.045

30.760

30.273

28.571

Reserve valutaschommelingen

0

43.500

2.900

4.500

8.400

14.300

26.000

 

Programma ontvangsten

154.679

234.241

123.056

75.228

65.128

58.298

95.998

  • Verkoopopbrengsten groot materieel (strategisch)

101.920

151.686

73.886

34.958

32.358

26.558

61.958

  • Overige ontvangsten materieel

21.302

55.200

33.700

30.700

23.700

23.700

23.700

  • Verkoopopbrengsten infrastructuur (strategisch)

17.603

15.050

10.050

5.050

5.000

4.950

7.250

  • Overige ontvangsten infrastructuur

12.023

9.720

2.120

1.220

770

1.220

1.220

  • Overige ontvangsten IT, WOO en NAVO

1.831

2.585

3.300

3.300

3.300

1.870

1.870

Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht (bedragen x € 1.000)

De komende jaren zal Defensie er alles aan doen om alle maatregelen te realiseren. De maatregelen zoals verwoord in de Defensienota zullen echter niet allemaal op korte termijn zijn gerealiseerd. Dit geldt niet alleen voor de aanschaf van groot materieel, maar ook voor de aanschaf van «gewonere» zaken, zoals munitie en communicatiemiddelen. Deze hebben vaak een lange doorlooptijd (verwerving) voordat deze inzetbaar zijn. Defensie verwacht over 2018 onderrealisatie op de investeringsmiddelen. De onderrealisatie wordt samen met de bijbehorende eindejaarsmarge nu reeds verwerkt. Defensie beschikt voor investeringen over een ongelimiteerde eindejaarsmarge. Dit neemt niet weg dat Defensie alles op alles zet om investeringen zo goed en zo snel mogelijk te realiseren.

Om het inzicht in de investeringsplanning te vergroten, worden in de tabel budgettaire gevolgen van beleid dit jaar voor het eerst de uitgaven en ontvangsten voor vijftien jaar gepresenteerd. De verplichtingen zijn, net als in voorgaande jaren, voor vijf jaar opgenomen omdat de onzekerheid over het af te sluiten contract en het moment waarop de verplichting wordt aangegaan, toeneemt naarmate dit moment verder in de tijd ligt. Het aandeel «juridisch verplicht» heeft betrekking op programma-uitgaven voor levering van goederen of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan. Voor 2019 betreft het juridisch verplichte deel 65 procent.

Aan te gane verplichtingen

De geraamde verplichtingen Voorzien in nieuw materieel voor de periode 2019 tot en met 2023 zijn gedetailleerd onderbouwd. Hiermee wordt een duidelijk inzicht gegeven op langjarige effecten op de uitgaven. De raming is (deels) gebaseerd op het geplande moment dat voor een project een contract getekend wordt. Het moment waarop een contract daadwerkelijk wordt getekend, als eindfase van de verwerving, is afhankelijk van diverse factoren. Definitieve politieke besluitvorming over de scope en fasering van een project, samenwerking met derden en onderhandeling met een leverancier, kunnen leiden tot een ander moment van het aangaan van de verplichting dan op dit moment is voorzien. Deze raming is daarmee nadrukkelijk een momentopname: hoewel de raming van de verplichtingen een betrouwbare weergave is van het actuele beeld, zullen de realisatie en de raming van de aan te gane verplichtingen bij iedere begroting wijzigen.

Projecten waarvoor een juridische verplichting groter dan € 100 miljoen wordt aangegaan in 2019 zijn separaat weergegeven in de navolgende tabel.

 

Verplichtingen voorzien in nieuw materieel

Aan te gaan in 2019

Verwerving F-35

250-1.000 miljoen

Vervangende Maritime Counter Measures (MCM) Capaciteit

1.000-2.500 miljoen

Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW)

1.000-2.500 miljoen

Midlife Update Fennek

250-1.000 miljoen

Vervanging Kanons Luchtverdedigings- en Commandofregatten (LCF)

100-250 miljoen

Investeringsprogramma en projectfasen

In de grafiek verdeling investeringsbudget wordt het investeringsprogramma over vijftien jaar weergegeven, onderverdeeld naar categorieën met standdatum 17 juli 2018. De rode lijn is het investeringsbudget zoals dat ook is opgenomen in de tabel «budgettaire gevolgen van beleid» en dat geldt als het budgettaire uitgavenplafond. De grafiek maakt zichtbaar dat in de eerste jaren het investeringsprogramma optelt tot een hoger bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van overprogrammering in de eerste jaren. Deze systematiek is bedoeld om onderrealisatie van het beschikbare budget te voorkomen. Vanaf 2027 telt het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het daadwerkelijke budget; er is sprake van onderprogrammering. Omdat de ervaring van eerdere jaren leert dat het risico op vertragingen groot is, onder andere als gevolg van onvoorziene externe factoren, worden in de eerste jaren meer projecten gepland dan totaal aan budget beschikbaar is in een jaar. Door met deze overprogrammering te werken wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisering van het beschikbare budget. Door in latere jaren te werken met onderprogrammering past het volledige investeringsprogramma in de totale periode - tot en met 2033 - binnen het totale budgettaire kader.

Verdeling investeringsbudget

 

¦

Maritiem

¦ Land

¦

Lucht

¦

Defensiebreed

¦ Vastgoed band

¦

IT band

¦

K&I band

NAVO band

 

Budgettair kader

De grafiek fasen investeringsprojecten geeft inzicht in de mate van flexibiliteit van het totale investeringsprogramma van € 43,5 miljard in de periode 2018 tot en met 2033. De investeringsprojecten zijn onderverdeeld naar de volgende fasen:

  • projecten voorbereidingsfase (groen): voor deze projecten wordt de behoeftestelling uitgewerkt. Voor de DMP-plichtige projecten worden de A-brieven naar de Kamer verzonden;
  • projecten onderzoeksfase (oranje): voor deze projecten geldt dat de behoeftestelling is onderkend, maar nog wordt onderzocht hoe invulling gegeven wordt aan de behoefte. Voor DMP-plichtige projecten geldt dat de A-brieven zijn aangeboden aan de Kamer;
  • projecten realisatiefase (blauw): dit betekent dat de realisatiefase is gestart (de opdracht voor verwerving is aan de uitvoeringsorganisaties gegeven).

Er is in de voorbereidingsfase nog sprake van flexibiliteit in de programmering van de projecten; voor de besteding van deze budgetten zijn nog geen bestuurlijke bindende afspraken gemaakt.

Fasen investeringsprojecten

 ¦   Projecten in realisatie    ¦ Projecten in onderzoeksfase

 ¦   Projecten in voorbereidingsfase - Budgettair kader

Investeringsquote

Defensie streeft ernaar om op termijn gemiddeld ten minste twintig procent van haar uitgavenbudget te besteden aan investeringen. Ook de NAVO hanteert dit percentage als richtlijn. Dit streven komt voort uit het besef dat een moderne krijgsmacht voldoende investeringsruimte moet hebben om haar inzetbaarheid op langere termijn te garanderen en haar materieel te kunnen moderniseren. Het kengetal hiervoor is de investeringsquote. Voor het bepalen van de (gewenste) investeringsquote voor de begrotingsperiode wordt gebruik gemaakt van een voortschrijdend vijfjaars gemiddelde. Voor het jaar 2019 is dit negentien procent.

Navolgende figuur toont de gerealiseerde investeringsquote van 2010 tot en met 2017 en het verwachte vijfjaarlijks voortschrijdend gemiddelde vanaf 2018.

Toelichting op de instrumenten

In het Materieelprojectenoverzicht (MPO) worden alle DMP-plichtige investeringsprojecten met een financiële omvang van meer dan € 25 miljoen toegelicht. In dit beleidsartikel worden alle projecten opgenomen met een financiële omvang van meer dan € 100 miljoen, onderverdeeld naar realisatie-, onderzoeks- en voorbereidingsfase. Bij projecten in realisatiefase worden de verwachte uitgaven per jaar gepresenteerd, tenzij dit commercieel vertrouwelijke informatie betreft. Bij projecten in onderzoeksfase worden per project de bandbreedtes volgens het DMP-proces gepresenteerd, met daarbij de planning van de DMP-brieven. Voor projecten in voorbereidingsfase worden de projecten opgesomd waarvan in deze begrotingsperiode een A-brief verstuurd wordt. Wezenlijke veranderingen ten opzichte van de Defensienota ten aanzien van het budget of de planning worden hierbij toegelicht. Tevens wordt aangegeven wat de verwachte risico's zijn voor de realisatie van de uitgaven.

Als een project wijzigingen in de exploitatie-uitgaven tot gevolg heeft, dan is dit onderdeel van het budget van het betreffende investeringsproject.

Voorzien in nieuw materieel

Projecten in realisatiefase (in miljoenen euro)

 

Omschrijving projecten in realisatie

Project- volume

t/m 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024 e.v.

Zeestrijdkrachten

Instandhoudingspro- gramma

Luchtverdedigings- en Commandofregatten (LCF)

182,6

43,4

45,7

37,5

17,0

15,6

9,4

8,9

5,1

Maritime Ballistic Missile Defence (MBMD)

143,5

113,6

7,1

11,0

8,8

1,1

0,9

1,0

0,0

Verbetering MK48 Heavyweight Torpedo

147,4

62,2

16,0

15,3

17,8

18,0

17,2

0,1

0,8

Omschrijving projecten in realisatie

Project- volume

t/m 2017

2018

2019    2020    2021

2022

2023

2024 e.v.

Vervanging Harpoon

Missile (surface-to-surface missile)

100-250

miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Vervanging MK46 Lightweight Torpedo

100-250

miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Verwerving Torpedo

Defensiesysteem

(vlootbreed)

100-250

miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Landstrijdkrachten

Groot Pantserwielvoertuig (GPW, Boxer), productie

806,3

784,9

8,8

12,6 0,0 0,0

0,0

0,0

0,0

Army Ground Based Air Defence System (AGBADS)

100-250

miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Verlenging levensduur Patriot

100,1

3,2

10,3

11,3    15,0    15,9

27,1

6,1

11,3

Verwerving C-RAM/Class 1 UAV detectiecapaciteit

100-250

miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Midlife Update Fennek

250-1.000

miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Luchtstrijdkrachten

Verwerving F-35

4.863,2

779,4

310,7

487,9    621,5    675,1

531,4

480,8

976,4

Vervanging en Modernisering (V&M) Chinook

989,4

19,6

135,6

205,6    167,8    136,4

238,4

73,0

13,0

Apache Remanufacture

901,4

0,0

18,6

4,0    5,7    26,0

121,1

294,0

432,0

Verwerving Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV)

404,8

0,3

13,8

37,5    38,5    57,0

48,1

14,6

195,0

AH-64D block II upgrade

121,2

59,5

16,4

11,6    17,1    6,9

0,0

9,8

0,0

F-35: Verwerving middellange tot lange afstandsraket

118,5

0,0

1,9

4,7    9,5    29,0

10,6

42,4

20,3

Verwerving strategisch luchttransport en AAR (Multi Role Tanker

Transport (MRTT))

250-1.000

miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Defensiebreed

NH-90

1.201,7

1.048,5

28,4

26,4    55,8    15,2

10,1

17,3

0,0

Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem (VOSS)

405,5

44,8

56,1

44,1    85,0    46,7

8,7

9,2

110,7

Verwerving Defensie Bewaking- en Beveiligingssysteem (DBBS)

221,8

11,0

22,0

43,2    83,6    36,2

25,6

0,2

0,0

Militaire Satelliet Communicatie lange termijn defensiebreed (MILSATCOM)

132,6

122,2

3,8

3,8    2,8    0,0

0,0

0,0

0,0

Munitie t.b.v. aanvulling inzetvoorraden

114,0

34,1

60,4

19,5    0,0    0,0

0,0

0,0

0,0

Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW)

1.000 -2.500 miljoen

   

Commercieel vertrouwelijk

     

Omschrijving projecten in realisatie

Project- t/m 2017 volume

2018

2019    2020    2021

2022

2023    2024 e.v.

Defensie Operationeel Kledingsysteem (DOKS)

250-1.000

miljoen

 

Commercieel vertrouwelijk

   

Nieuw in realisatiefase zijn de projecten:

  • Vervanging MK46 Lightweight Torpedo;
  • Vervanging Harpoon Missile (surface-to-surface missile);
  • Verwerving Torpedo Defensiesysteem (vlootbreed);
  • Verwerving C-RAM/Class 1 UAV detectiecapaciteit;
  • Midlife Update Fennek;
  • Vervanging en Modernisering (V&M) Chinook;
  • Apache Remanufacture;
  • Verwerving Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV);
  • F-35: Verwerving middellange tot lange afstandsraket.

Er zijn wijzigingen ten opzichte van de Defensienota opgetreden bij de volgende projecten:

  • Defensie Operationeel Kledingsysteem (DOKS): het budget voor DOKS is verhoogd. Als gevolg daarvan valt het project niet meer in de bandbreedte van € 100 - 250 miljoen, maar in de bandbreedte van

€ 250 - 1.000 miljoen. Het huidige budget is slechts voldoende voor het realiseren van de huidige kwaliteit gevechtskleding met daarbovenop deels een verbetering van de vlam- en insectenwerendheid. Het programma van eisen van de DOKS-kleding stelt echter hogere eisen. Het project DOKS kan binnen het huidige projectvolume (investering en exploitatie) niet voorzien in de noodzakelijke operationele kwaliteitsverhoging ten aanzien van functionaliteit, pasvorm, comfort en uitstraling. Om deze operationele kwaliteitsverhoging te waarborgen is het budget aangepast. De Kamer wordt hierover nader geïnformeerd in een commercieel vertrouwelijke brief.

  • Army Ground Based Air Defence System (AGBADS): AGBADS kent op dit moment inzetbaarheidsproblemen als gevolg van onvoldoende functionerende communicatiemiddelen en C2-software. Om deze problemen op te lossen is het project herijkt: budget uit latere jaren is naar 2019 en 2020 verschoven.
  • Verwerving Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV): de inzet van een MALE UAV vereist een voor Nederland nieuw operatieconcept. Deze aanpassing en de prijsopgave leiden tot een verhoging van het projectbudget met circa 100 miljoen zoals in juli aan de Kamer is gemeld (Kamerstukken II 2017-2018,

30 806, nr. 47).

  • Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem (VOSS): de exploitatie, als onderdeel van de life cycle costs (LCC), is in het projectbudget zichtbaar gemaakt (circa € 147 miljoen) en daarbij is het projectbudget verhoogd als gevolg van het aanschaffen van 1.726 extra VOSS Smartvest systemen.

Verwerving F-35

Raming uitgaven (in miljoenen euro)

 

Project omschrijving

Project volume

         

Raming uitgaven

Fasering tot

   

t/m 2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024 en verder

 

Budget VF-35

4.863,2

1.090,1

487,9

621,5

675,1

531,4

480,8

976,4

2026

Raming VF-35

5.171,1

1.086,4

537,8

685,1

744,2

585,8

530,0

1.001,9

2026

Waarvan voorziening risicoreservering investeringen

415,7

0

0

95,0

95,0

95,0

95,0

35,7

2026

De huidige raming voor de aanschaf van 37 F-35 toestellen van € 5.171,1 miljoen is gebaseerd op een plandollarkoers van 1,22. In deze raming van 2018 is nog een risicoreservering van € 415,7 miljoen opgenomen. Op jaarlijkse basis worden, in samenwerking met TNO, risicosessies gehouden, waarbij op basis van de actuele stand van het project mogelijke risico's worden gekwantificeerd. Uit de meest recente risico-sessie is gebleken dat nog € 120,8 miljoen aan mogelijke financiële risico's wordt verwacht. Het zal daarom niet noodzakelijk zijn om het gehele bedrag aan risicoreservering (€ 415,7 miljoen) aan te houden. Na verwerking van de aangepaste risicoreservering komt de raming uit op € 4.876,2 miljoen. Afgezet tegen het huidige investeringsbudget van € 4.863,2 miljoen is er nog een tekort van € 13 miljoen. Omdat nog niet de volledige prijsbijstelling 2018 aan het projectbudget is toegekend, dient nog een bedrag van € 11,7 miljoen aan het budget te worden toegevoegd. Met dit bedrag zou het tekort uitkomen op € 1,3 miljoen. In de jaarrapportage project Verwerving F-35, die met Prinsjesdag naar de Kamer wordt verstuurd, wordt u nader geïnformeerd.

 

Projecten in onderzoeksfase

Omschrijving projecten in onderzoek

Project- volume

2018

2019    2020

2021

2022

2023

Zeestrijdkrachten

Vervanging Onderzeebootcapa-citeit

> 2,5 miljard

B-brief

       

Vervanging Multipurpose Fregat (MFF)

1.000-2.500

miljoen

 

B-brief

     

Vervanging Maritime Counter Measures (MCM) Capaciteit

1.000-2.500

miljoen

 

D-brief

     

Verwerving Combat Support Ship (CSS)

250-1.000

miljoen

 

D-brief

     

Verwerving & Integratie Evolved Sea Sparrow Missile (ESSM)

Block 2

250-1.000

miljoen

 

B-brief

     

Vervanging Goalkeeper (Close-in Weapon System)

100-250

miljoen

 

B-brief

     

Vervanging Kanons Luchtverdedigings- en Commandofregatten (LCF)

100-250

miljoen

Gemandateerd project, er volgt geen kamerbrief

     

Projecten in voorbereidingsfase

 

Omschrijving projecten in voorbereiding

Project- volume

2018

2019    2020    2021    2022    2023

Zeestrijdkrachten

Vervanging Luchtverdedigings-en Commandofregatten (LCF)

(incl. studies)

> 2,5 miljard

 

A-brief

Vervanging All Terrain Vehicle (ATV)

250-1.000

miljoen

 

A-brief

Vervanging Zr. Ms. Rotterdam (LPD-1)

250-1.000

miljoen

 

A-brief

Vervanging Standard Missile 2 Block IIIA (SM2-IIIA)

250-1.000

miljoen

 

A-brief

Vervanging Middelzwaar Landingsvaartuig (LCVP)

100-250

miljoen

 

A-brief

Vervanging Zr. Ms. Mercuur en Hydrografische Opname Vaartuigen (HOV's)

100-250

miljoen

 

A-brief

Midlife Update Oceangoing

Patrol Vessel (OPV)

100-250

miljoen

 

A-brief

Midlife Update Zr. Ms. Karel Doorman (Joint Support Ship,

JSS)

100-250

miljoen

 

A-brief

Landstrijdkrachten

Midlife Update CV90

250-1.000

miljoen

A-brief

 

Vervanging Wissellaadsysteem

250-1.000

miljoen

 

A-brief

Vervanging Medium en Short Range Anti-Tank (MRAT/SRAT)

250-1.000

miljoen

 

A-brief

Verwerving Very Short Range Air Defence (VSHORAD)

100-250

miljoen

 

A-brief

Vervanging Amarok

100-250

miljoen

 

A-brief

Luchtstrijdkrachten

Vervanging C-130

250-1.000

miljoen

 

A-brief

Vervanging PC-7

100-250

miljoen

 

A-brief

Block Upgrade NH-90

100-250

miljoen

 

A-brief

Defensiebreed

Aanvullen munitie voorraden

250-1.000

miljoen

A-brief

 

Vervanging Klein Kaliber Wapens

100-250

miljoen

 

A-brief

Risico's bij Voorzien in nieuw materieel

Aan de uitvoering van projecten zijn diverse risico's verbonden. Hierdoor kan de realisatie afwijken van de initiële planning. Naast risico's van meer algemene aard, zoals juridische procedures, kan bij de uitvoering van

projecten sprake zijn van omstandigheden die kunnen leiden tot een verhoogd risicoprofiel. In deze begroting worden een aantal algemene risico's benoemd. Specifiekere risico's per project worden benoemd in het

Materieel Projecten Overzicht en uiteraard in de Kamerbrieven over de projecten.

Internationale samenwerking/cofinanciering

Sommige projecten worden in samenwerking met andere landen gepland en uitgevoerd. Het NH-90 project is hier een voorbeeld van. Internationale samenwerking brengt, naast voordelen, risico's met zich mee. De doorlooptijd van de nationale en internationale besluitvorming kan bijvoorbeeld niet altijd worden beïnvloed en duurt mogelijk langer dan initieel voorzien. Vertraging in het sluiten van (gezamenlijke) contracten kan leiden tot latere levering waardoor later in de behoeften van de deelnemende landen wordt voorzien. Bij projecten met cofinanciering bestaat bovendien een risico op het niet tijdig - door alle partners -zekerstellen van de financiering. Vertraging hierin kan leiden tot vertraging in de realisatie.

Wijziging project/ scope

Wanneer tijdens de plannings- of realisatiefase de scope van een project wijzigt, bijvoorbeeld als gevolg van ervaringen tijdens missies, kan dit leiden tot vertragingen of kostenstijging. Herprioriteren binnen het investeringsplan kan nodig zijn om uitvoering mogelijk te blijven maken. Hierdoor kunnen kasuitgaven vertraagd tot realisatie komen.

Vertraging in levering

Het risico bestaat dat zich vertragingen voordoen ten opzichte van het beoogde of overeengekomen leverschema, waardoor budget moet worden doorgeschoven.

Kwaliteit

Als bij een levering blijkt dat niet is voldaan aan de kwaliteitseisen worden betalingen opgeschort. In dat geval zullen geplande budgetten pas tot betaling komen nadat aan de kwaliteitseisen is voldaan.

Voorzien in infrastructuur

 
 

2024 e.v.

361,0

171,4

94,6

0,0

 

2024 e.v.

   
 

CO

CM

O

CM

CM

00

CM

CO

o'

CM

LD'

O

o'

 

CO

CM

O

CM

   
 

CM

CM

O

CM

00

CO

o'

CM

co ld'

o

o'

 

CM

CM

O

CM

   
 

CM

O

CM

LO

co co

CO

o'

CM

LD'

o

o'

 

CM

O

CM

   
 

O

CM

O

CM

co'

co

CO

o'

CM

LD'

LD

co'

co

 

O

CM

O

CM

   
 

<J>

O

CM

00

CM'

co

CO

o'

CM

LD'

CD

co'

co

 

<y>

o

CM

Kamerbrief

Kamerbrief

Ijoenen euro)

00

o

CM

co co

CM

LD'

LD

co'

co

 

00

o

CM

   

t/m 2017

o'

CD

CM'

CM

o'

O)

O)

 

t/m 2017

   

1

             

. infrastructuur

Project- volume

624,0

299,2

136,2

130,4

 

Project- volume

250-1.000

miljoen

250-1.000

miljoen

H

                 

Tabel toelichting investeringsuitgaven

In realisatiefase

DBFMO Kromhoutkazerne

Aanpassingen vastgoed agv wijziging regelgeving

DBFMO Nationaal Militair Museum

Bouwtechnische verbeteringen brandveiligheid

 

In onderzoeksfase

Co-locatie AIVD en MIVD op Frederikka-zerne (AMF)

Michiel Adriaanzoon de Ruijterkazerne Zeeland (MARKAZ)

Nieuw opgenomen in de begroting, in realisatiefase, is de investerings-reeks voor de projecten DBFMO Kromhoutkazerne en DBFMO Nationaal Militair Museum. Beide projecten zijn als project gerealiseerd als Design, Build, Finance, Maintain and Operate. Over de looptijd van 25 jaar moet voor het gebruik van de kazerne en het museum als investering een jaarlijkse beschikbaarheidsvergoeding worden betaald. Deze investerings-reeks wordt met ingang van 2019 in de begroting vermeld. Als gevolg van gewijzigd beleid binnen Defensie om een beter onderscheid tussen vastgoedexploitatie en -investeringen te maken, worden de aflossings- en rentekosten nu geboekt ten laste van de investeringen.

Het project Aanpassingen vastgoed als gevolg van wijziging regelgeving betreft het aanpassen van bestaande infrastructuur aan nieuwe en aangescherpte wet- en regelgeving. Fase 1 is in uitvoering en zal in 2024 worden afgerond. Fase 1 bestaat uit de zeven deelprojecten: o.a. vervanging installaties HCFK's, op norm brengen van drinkwaterinstal-laties, verwijderen van asbest, vervangen brandmeldinstallaties, onderhouden monumenten, middelgrote stookinstallaties en brandveilig maken van overige gebouwen niet zijnde legering. Ook na 2024 zal regelgeving wijzigen waarvoor in de begroting 2019 voor 2024 e.v. een meerjarige reservering is opgenomen.

Het project Bouwtechnische verbetering brandveiligheid betreft het op veiligheidsniveau aanpassen van de legeringsgebouwen en is in uitvoering. Waar nodig worden interim-maatregelen getroffen voor de legering. Het kritieke tijdspad wordt periodiek besproken met de Inspectie Leefomgeving en Transport.

Co-locatie AIVD en MIVD op Frederikkazerne (AMF)

Dit project voorziet in gezamenlijke huisvesting van de AIVD en MIVD. Momenteel is dit project in afwachting van politieke besluitvorming op basis van een actualisatie van het project. De actualisatie vindt plaats onder andere gegeven de groei van de beide diensten.

Michiel Adriaanszoon de Ruyterkazerne (MARKAZ)

Met de bouw van een geheel nieuwe kazerne te Vlissingen wordt de verhuizing mogelijk gemaakt van het Mariniers Trainingscommando vanuit de Van Braam Houckgeestkazerne te Doorn en het Logistiek Centrum Maartensdijk. De behoeftestelling die op 31 augustus 2012 aan de Kamer is gestuurd (Kamerstukken II 2011-2012, 33 358, nr. 1) is op de gebieden van reikwijdte, tijdspad en financiën gewijzigd. Deze wijzigingen zijn onder andere in juli 2018 aan de Kamer gemeld (Kamerstukken II 2017-2018, 33 358, nr. 7).

Risico's bij Voorzien in infrastructuur

In het algemeen geldt dat projecten een beperkt risico hebben als zij in de realisatiefase zitten en dus aanbesteed zijn. Alle benodigde vergunningen zijn verleend. Er is sprake van een fixed price, behoudens onvoorzien werk. De risico's in de realisatie van nieuwbouwprojecten zitten met name in het voortraject en de voorbereidingscapaciteit. Voor de nog aan te besteden projecten geldt dat de projectkosten worden beïnvloed door veranderende materiaal- en loonkosten en de marktconjunctuur (vraag versus aanbod). Tevens moet de capaciteit van het Rijksvastgoedbedrijf worden uitgebreid om de grotere vraag van Defensie volledig te realiseren. Het risico bestaat dat dit onvoldoende en niet snel genoeg wordt gerealiseerd. Daarnaast kunnen projecten vertragen als gevolg van gewijzigde behoeftes. Ook kan het wijzigen van wet- en regelgeving invloed hebben op de projectkosten. Een voorbeeld is dat in 2019 een gebouw bijna energieneutraal moet zijn, wat extra investeringskosten vereist maar een besparing geeft op de exploitatiekosten. Specifiek voor het project bouwtechnische verbetermaatregelen brandveiligheid is onderkend dat de planning, die met de Inspectie Leefomgeving en Transport is overeengekomen, kritiek is gezien de complexiteit.

Voorzien in IT

Investeringsuitgaven t.b.v. informatie technologie (in miljoenen euro)

 

In realisatiefase

Project- volume

t/m 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024 e.v.

ERP M/F/P Fase 2

125,1

45,3

29,0

18,3

11,3

7,1

6,0

3,1

5,1

 

In onderzoeksfase

Project- volume

t/m 2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024 e.v.

GrIT    250-1.000

miljoen    kamerbrief

Zoals reeds gemeld in de voortgangsrapportage (Kamerstukken II 2017-2018, 31 125 X, nr. 83) is het budget voor GrIT verhoogd. In het najaar 2018 wordt u nader geïnformeerd over dit project.

Risico's bij Voorzien in IT

In de begroting 2018 was een eerste reservering opgenomen voor de vernieuwing van de IT. Dit betrof met name de dubbele beheerlasten. Inmiddels hebben beide marktpartijen een eerste budgettaire indicatie afgegeven van de totale geschatte kosten van het programma Grensverleggende IT (GrIT). Deze indicaties zijn met behulp van externe expertise gevalideerd en hebben de input gevormd voor een eerste conceptversie van de businesscase en de budgettaire raming zoals opgenomen in de voortgangsrapportage IT (Kamerstukken II 2017-2018, 31 125 X, nr. 83). De belangrijkste risico's van het programma zijn naar voren gekomen in het tweede BIT-advies (Kamerstukken II 2017-2018, 31 125, nr. 84). Een aantal ramingen in de businesscase wordt op grond van dit BIT-advies nader bekeken waarbij eventuele bijstellingen worden verwerkt in een volgende versie van de businesscase. Voor ondertekening van het contract met de te selecteren leverancier is een nieuw BIT-advies voorzien. Op deze wijze wordt actief gestuurd op het mitigeren van de risico's, die inherent zijn aan een dergelijk complex programma. Het is mogelijk dat het derde BIT-advies op dit programma zal leiden tot een aanpassing van de planning van het programma.

Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek

Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek (bedragen x € 1.000)

 

Omschrijving

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Programmafinanciering TNO

36.647

40.308

42.808

42.808

42.808

42.808

42.808

Programmafinanciering NLR

517

517

517

517

517

517

517

Contractonderzoek technologie-

ontwikkeling

14.315

19.521

20.053

20.052

20.052

20.052

20.052

Contractonderzoek kennistoe-

passing

3.277

6.766

6.860

8.890

8.921

8.951

8.951

Overig Wetenschappelijk

Onderzoek

2.104

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

Totaal

56.860

72.112

75.238

77.267

77.298

77.328

77.328

Defensie gebruikt het centrale budget voor wetenschappelijk onderzoek om bij MARIN, NLR en TNO een defensiespecifieke kennisbasis in stand te houden voor technologieontwikkeling, kennistoepassing en het faciliteren van innovaties. Met de beschikbare middelen worden defensieonder-zoeksprogramma's, contractonderzoek en nationale en internationale technologieprojecten uitgevoerd. Zo kan de krijgsmacht worden voorzien van innovatieve operationele capaciteiten, werkwijzen of concepten in de defensieorganisatie, waarmee het operationeel handelingsvermogen wordt vergroot, verbeterd of tegen lagere (levensduur) kosten beschikbaar komt. Met de uitvoering van onderzoeksprogramma's en -projecten krijgt de Strategie-, Kennis- en Innovatieagenda 2016 - 2020 invulling. De Defensienota voorziet in extra onderzoek op het terrein van cyber, informatiegestuurd optreden, slagkracht in het land-, lucht- en zeedomein en nieuwe technologieën.

Programmafinanciering TNO (inclusief MARIN) en het Nederlands Luchten Ruimtevaartcentrum (NLR)

De instandhouding van de kennisbasis bij TNO, MARIN en NLR krijgt concreet vorm via programmafinanciering. Via vraagsturing wordt jaarlijks een deel van de defensieonderzoekprogramma's bij de kennisinstituten vernieuwd. De vernieuwing krijgt deels gestalte in de vorm van risicodragend verkennend onderzoek naar nieuwe technologieën, waaronder kunstmatige intelligentie, robotica, 3-D printing en bio- en nanotechnologie. Met de opgebouwde kennis laat Defensie zich vervolgens adviseren en ondersteunen bij de beleidsvorming, verwerving en onderhoud van materieel, opleiding en training, bedrijfsvoering en operationeel optreden.

Contractonderzoek technologieontwikkeling

Van het extra toegekende budget uit de Defensienota 2018 is € 1 miljoen bestemd voor kennisopbouw bij het NLR. Deze projectmatige uitgaven worden ingezet waar technologie een oplossing kan bieden voor (operationele) tekortkomingen, de (operationele) output van Defensie kan verbeteren of tot besparingen kan leiden. De uitvoering gebeurt vaak binnen de gouden driehoek van overheid, industrie en kennisinstituten.

Dit instrument draagt bij aan de versterking van het innovatief vermogen van de Nederlandse defensie-gerelateerde industrie en daarmee aan de doelstelling van de Defensie Industrie Strategie (DIS; Kamerstukken II 2017-2018, 31 125, nr. 20) en het Rijksbrede topsectorenbeleid. Technologieprojecten worden, indien van toepassing, interdepartementaal (topsectorenbeleid) en internationaal (NAVO en European Defence Agency, EDA) afgestemd en ingebed.

Bijdragen en contractonderzoek kennistoepassing De toepassing van (met centrale middelen) opgebouwde kennis wordt primair gefinancierd uit de decentrale budgetten van de defensieonder-delen. Op centraal niveau is een beperkt budget beschikbaar voor acute, onvoorziene kennisondersteuning. Verder draagt Defensie met deze middelen bij aan de instandhouding van grote onderzoeksfaciliteiten bij TNO en het NLR.

Overig wetenschappelijk onderzoek

Onder overig wetenschappelijk onderzoek vallen de uitgaven die niet direct toe te schrijven zijn aan technologieontwikkeling en kennistoepassing. Het betreft hier onder andere het faciliteren van innovatie. In dat kader organiseert Defensie bijvoorbeeld in de jaarlijkse Defensie Innovatie Competitie en investeert in innovatie- en kennisnetwerken.

Totale uitgaven voor onderzoek, technologieontwikkeling en kennistoepassing

In het centrale budget voor wetenschappelijk onderzoek dat onder artikel 6 valt zijn niet alle uitgaven voor onderzoek (kennisopbouw), technologieontwikkeling en kennistoepassing begrepen. Naast deze uitgaven worden er ook uitgaven gedaan ten laste van investeringsprojecten en uit de budgetten voor instandhouding en gereedstelling van de defensieonder-delen. Deze uitgaven zijn tot dusverre niet meegenomen in de cijfers die aan het Europees Defensie Agentschap (EDA) en het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) zijn gerapporteerd, omdat deze niet rechtstreeks uit de administratie kunnen worden gehaald. Als deze uitgaven wel worden meegerekend, vallen de totale uitgaven significant hoger uit. Mede tegen de achtergrond van de richtlijn van het EDA om minimaal 2% van de defensiebegroting te besteden aan onderzoek en technologieontwikkeling is Defensie voornemens om de inrichting van de administratie aan te passen om vanaf de rapportage over 2019 meer inzicht te kunnen bieden in deze uitgaven. Er wordt naar gestreefd om vanaf de rapportage over 2019 ook aan te kunnen geven welke omvang en eventuele groei de uitgaven binnen gereedstelling en instandhouding hebben.

In lijn met de motie Belhaj (Kamerstukken II 2017-2018, 34 775 X, nr. 45) stijgen de centrale uitgaven voor defensieonderzoek en technologieontwikkeling van € 72,1 miljoen in 2018 naar € 75,2 miljoen in 2019 en € 77,3 miljoen in 2020 en verder. Naast deze centrale uitgaven worden er ook uitgaven voor onderzoek, technologieontwikkeling en kennistoepassing gedaan ten laste van investeringsprojecten. Deze uitgaven zijn tot nu toe niet meegenomen in de cijfers die aan het Europees Defensie Agentschap (EDA) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn gerapporteerd. In onderstaande tabel is een eerste inschatting opgenomen van deze uitgaven. De precieze uitgaven zullen worden meegenomen in toekomstige EDA-rapportages.

 

Uitgaven aan kennisontwikkeling en onderzoek (in miljoenen euro)

 

2019

2020

2021

2022

2023

Uitgaven binnen investeringsprojecten (schatting)

115

160

175

170

95

Centraal budget wetenschappelijk onderzoek

75

77

77

77

77

Bijdragen aan de NAVO

De uitgaven hebben betrekking op de Nederlandse bijdrage in gemeenschappelijk gefinancierde NAVO-investeringsprogramma's. Ook de investeringsuitgaven voor de AWACS-vliegtuigen zijn hierin opgenomen.

CODEMO

De CODEMO-regeling (Commissie Defensie Materieel Ontwikkeling) is een aansprekend instrument dat vooral wordt ingezet voor innovatieve productontwikkeling met het midden- en kleinbedrijf (MKB). Defensie neemt, van goedgekeurde projectvoorstellen, 50 procent van de ontwikkelingskosten voor haar rekening. Eventuele opbrengsten voor Defensie, in de vorm van royalty's over de verkoop van de ontwikkelde producten, zijn beschikbaar voor nieuwe ontwikkelingsvoorstellen. Defensie heeft € 10 miljoen beschikbaar gesteld voor de CODEMO-regeling. Ook zijn vanuit de oude CODEMA-regeling, de voorloper van de CODEMO-regeling, royalty's toegevoegd aan de oorspronkelijke € 10 miljoen. In totaal is voor een bedrag van € 9,8 miljoen aan projectvoorstellen goedgekeurd.

 

CODEMO

Ingediende voorstellen

85

Gehonoreerde voorstellen

25

Afgewezen voorstellen

60

Afgeronde voorstellen

14

De gehonoreerde voorstellen betreffen tweeëntwintig midden- en klein bedrijven en drie grootbedrijven.

Verkoopopbrengsten Groot Materieel

Het uitgavenkader wordt aangepast vanwege bijgestelde ontvangsten. De wijzigingen in de ontvangsten betreffen de neerwaartse bijstelling van verkoopopbrengsten van groot materieel onder meer door het uit de verkoop halen van Pantserhouwitser 2000 (€ 7,9 miljoen) en mijnenbe-strijdingsvaartuigen (€ 5,8 miljoen).

Afstotingen

Het volgende materieel is nog beschikbaar om verkocht te worden:

  • • 
    Pantserrupsvoertuigen, M-577 en voorraad wielvoertuigen: dit betreft de reguliere vervanging en invoering van nieuwe wielvoertuigen conform het project DVOW;
  • • 
    Overtollige voorraden, onderdelen, etc.: dit betreft het doelmatig afstoten van voorraden die de Nederlandse krijgsmacht niet meer nodig heeft, maar die voor andere landen wel bruikbaar zijn.

Verkoopopbrengsten Infrastructuur

De Verkoopopbrengsten Infrastructuur hebben betrekking op de opbrengsten van de af te stoten objecten. Er worden nog opbrengsten verwacht voor het afstoten van onder meer het Binckhorsthof, LCW Rhenen en PWA Gouda. Het overtollig vastgoed wordt inmiddels in vrijwel alle gevallen eerst op basis van het Kader Overname Rijksvastgoed

(KORV) door het RVB ingekocht. Incidenteel vinden nog verkopen onder de oude werkwijze plaats.

Overige ontvangsten infrastructuur

Dit betreft een meerjarige ontvangstenreeks voor de gedeclareerde zorg, waar uitgaven voor de renovatie en nieuwbouw van het Centraal Militair Hospitaal tegenover staan.

3.7. Beleidsartikel 7: Ondersteuning krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie

Algemene doelstelling

De Defensie Materieel Organisatie (DMO) zorgt voor de verwerving van modern, robuust en kwalitatief hoogwaardig en inzetbaar materieel en de beschikbaarstelling van IT-middelen, brandstof, munitie, kleding en uitrusting aan de defensieonderdelen.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is verantwoordelijk voor de aanschaf en de instandhouding van materieel en de afstoting van overtollig materieel van de krijgsmacht.

Om de inzetbaarheidsdoelen te bereiken worden de volgende capaciteiten en inzetbare eenheden van de DMO gereed gesteld.

 

DMO

Capaciteit    Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

Permanent capaciteit t.b.v. informa- 1 tiesystemen in operaties

DefCERT Rapid Reaction Teams

Computer Emergency Response Teams

Beleidswijzigingen

De doelstellingen uit het regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» zijn in meer detail beschreven in de Defensienota. Specifiek voor de DMO gaat dit met name over het inrichten van Service Support Mission Teams voor de ondersteuning van missies. Hiervoor is in 2019 € 3,0 miljoen beschikbaar gesteld en structureel vanaf 2020 € 6,0 miljoen. Ook zijn tweede en derde orde effecten vanuit de maatregelen bij de andere defensieonderdelen toegevoegd aan de begroting van DMO. Dit gaat met name om de dienstverlening aan de operationele commando's op het gebied van instandhouding en gereedstelling.

De Defensie Telematica Organisatie (DTO) en het Joint Informatievoorzie-ningscommando (JIVC) zullen worden samengevoegd tot het nieuwe IT-bedrijf. Per 1 januari 2019 wordt volledig overgegaan op het kasverplichtingen-stelsel. De budgettaire aanpassingen als gevolg van de opheffing zijn in deze begroting verwerkt. De agentschapsbijlage voor DTO is dan ook niet meer opgenomen in deze begroting.

Artikel 7 Ondersteuning krijgsmacht door Defensie Materieel Organisatie (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

959.296

877.117

932.220

969.497

986.801

994.171

1.000.801

 

Uitgaven

816.269

877.117

932.220

969.497

986.801

994.171

1.000.801

waarvan juridisch verplicht

   

52%

       
 

Opdracht Logistieke ondersteuning

318.730

369.989

386.696

411.557

414.119

419.885

425.731

  • - 
    waarvan gereedstelling

221.912

268.701

282.103

295.115

291.806

292.193

291.559

  • - 
    waarvan instandhouding

96.818

101.288

104.593

116.442

122.313

127.692

134.172

Personele uitgaven

191.248

204.703

357.098

363.800

368.668

368.166

368.271

  • - 
    waarvan eigen personeel

177.778

187.157

312.707

319.932

325.574

325.271

324.653

  • - 
    waarvan externe inhuur

13.470

17.546

31.384

30.584

29.897

29.771

27.767

  • - 
    waarvan overige personele exploitatie1
   

13.007

13.284

13.197

13.124

15.851

Materiële uitgaven

306.291

302.425

188.426

194.140

204.014

206.120

206.799

  • - 
    waarvan IT

251.151

231.791

132.554

131.754

132.978

131.974

132.919

  • - 
    waarvan overige exploitatie

55.140

70.634

55.872

62.386

71.036

74.146

73.880

 

Apparaatsontvangsten

30.204

51.640

32.406

43.405

43.405

43.405

43.405

1 De uitgaven voor overige personele exploitatie zijn in 2017 en 2018 verantwoord onder de materiële exploitatie.

Toelichting op de instrumenten

Het aandeel «juridisch verplicht» heeft betrekking op programma-uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan en op de apparaatsuitgaven die voor het merendeel uit personele uitgaven bestaan. Voor 2019 gaat het om 52 procent. Het betreft verplichtingen die zijn aangegaan voor de apparaatsuitgaven, de aanschaf van munitie, brandstof en instandhoudingsuit-gaven.

Gereedstelling

De uitgaven voor gereedstelling bestaan vooral uit brandstof voor varend, rijdend en vliegend materieel en munitie. DMO is als assortimentshouder van deze artikelen verantwoordelijk voor het vervullen van de Defensie-brede behoefte op deze assortimenten.

Instandhouding

De uitgaven voor instandhouding betreffen vooral grote wapensystemen en eenheden van de operationele commando's. In de doelstellingenma-trices bij de beleidsartikelen van de operationele commando's staan de wapensystemen vermeld waarvoor uitgaven worden geraamd.

Personele uitgaven

De personele uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit salarissen, sociale lasten en uitgaven voor toelagen, reiskosten woon-werkverkeer. De overige personele exploitatie bestaat uit opleidingen, werving, dienstreizen en de overige personele uitgaven.

Door de budgetontvlechtingen voortkomend uit de opheffing van het agentschap is het formatiebudget opgehoogd.

Materiële uitgaven

De uitgaven voor de exploitatie IT zijn met ingang van 2013 voor alle defensieonderdelen verantwoord op dit artikel. Dit betreffen uitgaven voor de werkplekdiensten en het onderhoud van IT-systemen. Door de opheffing van het agentschap komen de doorbelaste (loon)tarieven niet meer ten laste van de IT exploitatie, maar worden deze verantwoord onder de personele uitgaven.

De overige materiële exploitatie bestaat voornamelijk uit kleding en uitrusting.

3.8. Beleidsartikel 8: Ondersteuning krijgsmacht door het Defensie Ondersteuningscommando

Algemene doelstelling

Het Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO) voorziet in een doelmatige en doeltreffende ondersteuning van de krijgsmacht. Het DOSCO draagt zorg voor de levering van ondersteunende diensten aan de krijgsmacht. Een groot deel van de ondersteuning levert het DOSCO zelf, een deel van de ondersteuning wordt geleverd door organisaties buiten het Ministerie van Defensie. Het DOSCO is daarbij de verbindende schakel tussen vraag en aanbod.

De ondersteuning van het DOSCO is ingedeeld in drie categorieën, te weten normgestuurd (vast, zoals vastgoed, gezondheidszorg), capaciteit-gestuurd (semi-flexibel, zoals opleidingen) en budgetgestuurd (flexibel, zoals transport en media). De drie categorieën zijn nader onderverdeeld in achttien dienstenclusters.

Rol en verantwoordelijkheid Minister

De Minister is verantwoordelijk voor een doeltreffende en doelmatige dienstverlening binnen Defensie waaraan het DOSCO een bijdrage levert.

Beleidswijzigingen

In de Defensienota staan de plannen in detail beschreven. Specifiek voor DOSCO gaat het de aankomende begrotingsperiode om de volgende beleidswijzigingen.

Voor het project «Behoud & Werving» is € 15,0 miljoen in 2019 en structureel € 5,0 miljoen beschikbaar vanaf 2020 met als doel het behouden van gekwalificeerd personeel en het verhogen van de instroom van nieuw personeel. Dit budget is voor een groot deel toegevoegd aan de DOSCO begroting. Het gaat om maatregelen die gericht zijn op het versterken van de in- & doorstroomketen, het intensiveren van de samenwerking met externe partners, het door ontwikkelen van de regelgeving en het vergroten van de zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van Defensie als werkgever. Daarnaast wordt € 4,0 miljoen in 2019, oplopend tot € 8,0 miljoen structureel in 2020, toegevoegd aan het internationaal functiebestand vanwege de sterk toegenomen internationale samenwerking. Daarbovenop draagt Nederland bij aan de verbetering van de NATO Command Structure (NCS). Voor het verminderen van het achterstallig onderhoud is in 2019, 2020 en 2021 per jaar € 25,0 miljoen toegevoegd. Verder zijn vanwege de groei van de krijgsmacht eerdere afstotingsbesluiten teruggedraaid waardoor Defensie voor zowel de korte als lange termijn beschikt over ontwikkelingspoten-tieel, dat wordt uitgewerkt in een strategisch vastgoedplan. Vooruitlopend op dit plan is het budget voorlopig structureel verhoogd met € 9,0 miljoen.

Vanuit de middelen van het regeerakkoord is het Nationaal Fonds Ereschuld opgericht. Defensie heeft dit fonds opgericht voor militairen die een handicap, trauma of andere aandoening hebben opgelopen tijdens missies naar het buitenland. In dit fonds zijn de bestaande regelingen voor schadevergoedingen voor veteranen ondergebracht. Deze budgetten voor veteranenclaims vielen voorheen ook onder DOSCO, maar worden op deze wijze apart inzichtelijk gemaakt.

Artikel 8 Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

1.245.160

1.276.086

1.279.776

1.290.764

1.267.012

1.248.789

1.253.313

 

Uitgaven

1.223.267

1.276.086

1.279.776

1.290.764

1.267.012

1.248.789

1.253.313

waarvan juridisch verplicht

   

50%

       
 

Opdracht Dienstverlenende eenheden

190

0

0

0

0

0

0

  • - 
    waarvan gereedstelling

190

           
  • - 
    waarvan instandhouding

Personele uitgaven

543.248

571.657

705.328

719.792

721.237

715.031

717.039

  • - 
    waarvan eigen personeel

510.000

535.492

564.034

578.341

580.867

579.874

581.886

  • - 
    waarvan externe inhuur

21.158

20.871

2.678

2.678

2.678

2.678

2.678

  • - 
    waarvan overige personele exploitatie1
   

127.578

127.781

126.700

121.487

121.483

  • - 
    waarvan overig; attachés

12.090

15.294

11.038

10.992

10.992

10.992

10.992

Materiële uitgaven

679.829

666.035

537.942

534.041

523.887

528.633

531.149

  • - 
    waarvan bijdrage huisvesting en infrastructuur

366.892

340.387

336.671

345.714

327.773

331.282

335.114

  • - 
    waarvan overige materiële exploitatie1

307.893

318.142

194.353

181.445

189.232

190.469

189.153

  • - 
    waarvan overige exploitatie; attachés

5.044

7.506

6.918

6.882

6.882

6.882

6.882

Nationaal Fonds Ereschuld

 

38.394

36.506

36.931

21.888

5.125

5.125

 

Apparaatsontvangsten

85.812

81.361

80.988

81.355

81.355

81.355

81.355

1 De uitgaven voor overige personele exploitatie zijn in 2017 en 2018 verantwoord onder de materiële exploitatie.

Toelichting op de instrumenten

Het aandeel «juridisch verplicht» heeft betrekking op programma-uitgaven voor levering van goederen en/of diensten waarvoor Defensie een overeenkomst is aangegaan en op de apparaatsuitgaven die voor het merendeel uit personele uitgaven bestaan. Voor 2019 gaat het om 50 procent.

Personele uitgaven

De apparaatsuitgaven bevatten personele uitgaven. Deze uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit salarissen, sociale lasten en uitgaven voor toelagen en reiskosten woon-werkverkeer.

De overige personele exploitatie bestaat uit opleidingen, werving, dienstreizen en de overige personeelsgebonden uitgaven.

Materiële uitgaven

De materiële uitgaven bestaan voornamelijk uit ondersteuning op het gebied van het vastgoed, facilitair, het wereldwijd transport van personen en goederen, beveiliging, P&O diensten, opleidingen en gezondheidszorg. De ondersteuning die het DOSCO levert, is voornamelijk voor de defensieonderdelen en haar personeel in Nederland en het buitenland.

  • 4. 
    DE NIET-BELEIDSARTIKELEN

4.1.  Niet-beleidsartikel 9: AlgemeenAlgemene doelstelling

In dit artikel worden de departementsbrede programma-uitgaven begroot. Het betreft subsidies en bijdragen, bijdragen aan de NAVO-exploitatie uitgaven en internationale militaire samenwerking en overige (departementsbrede) uitgaven.

Beleidswijzigingen

Met het regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» heeft het kabinet besloten de investeringen in Defensie fors op te voeren. De investering loopt op tot ruim € 1,5 miljard per jaar. De doelstellingen zijn in meer detail beschreven in de Defensienota.

In niet-beleidsartikel 9 Algemeen zijn de nieuwe financiële instrumenten «opdrachten» en «bekostiging» toegevoegd. Daarnaast zijn de budgetten met het karakter van apparaatsuitgaven, zoals voorlichting, overgeheveld van niet-beleidsartikel 9 (=programma uitgaven) naar het niet-beleidsartikel 10 Apparaat Kerndepartement (= apparaatsuitgaven).

Budgettaire gevolgen

 

1 Artikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)

 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

82.955

114.819

105.779

100.408

101.934

102.103

102.069

 

Uitgaven

85.193

114.819

105.779

100.408

101.934

102.103

102.069

 

Subsidies

30.741

30.985

30.980

30.346

30.445

30.511

30.581

Bijdrage aan (inter)nationale

             

organisaties

36.479

52.962

57.143

58.230

59.244

59.244

59.242

Opdrachten

 

26.872

13.656

7.832

8.045

8.148

8.046

Bekostiging

 

4.000

4.000

4.000

4.200

4.200

4.200

Overige materiële exploitatie

17.973

           
 

Programmaontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Toelichting op de instrumenten

Subsidies

De subsidies worden verleend aan instellingen die voor Defensie een toegevoegde waarde hebben en die defensiebeleid voor bijzondere doelgroepen uitvoeren, omdat zij hiertoe beter geëquipeerd zijn. De defensiesubsidies zijn er op gericht de exploitatie van stichtingen en daarmee de uitvoering van hun doelen, in stand te houden. De subsidies zijn te verdelen in subsidies voor Veteranenzorg, bijzondere vormen van personeelszorg en doelgroepenbeleid. Daarnaast worden er subsidies verstrekt in het kader van het cultureel erfgoed en tradities en op het gebied van onderwijs, kennis en technologie. Een overzicht van de subsidies is opgenomen in bijlage 6.4.

Bijdrage aan (inter)nationale organisaties

De bijdragen aan de NAVO hebben betrekking op NAVO-exploitatie uitgaven, waaronder uitgaven voor AWACS-vliegtuigen en voor de NAVO-commandostructuur en -programma's. De Internationale Militaire Samenwerking omvat militaire samenwerkingsactiviteiten die Defensie in internationaal verband uitvoert.

Opdrachten

Dit betreft directe bestedingen aan derden ten behoeve van het beleid en rechtspositionele ondersteuning. Overige uitgaven hebben tevens betrekking op de behandeling en uitvoering van schadevergoedingen en de beleidsuitgaven voorafgaand aan energie- en milieuwetgeving van de Defensie organisatie.

Bekostiging

Dit betreft uitgaven voor beleidsuitvoering aan instellingen zoals de Stichting Faciliteiten Centraal Georganiseerd Overleg Militairen, ondersteuning sector defensie en de collectiviteitsregeling LZV.

4.2. Niet-beleidsartikel 10: Apparaat Kerndepartement

Algemene doelstelling

Defensie is een operationele en uitvoerende organisatie, bedoeld om de belangen van het Koninkrijk te verdedigen en de internationale rechtsorde te bevorderen. Ten behoeve van de drie hoofdtaken van de krijgsmacht stelt zij militaire eenheden gereed en zet deze in nationaal en internationaal verband in. Die inzet is de kerntaak van Defensie. De Bestuursstaf (BS) geeft hier namens de Minister sturing aan door het formuleren van het defensiebeleid, het toewijzen van middelen aan alle defensieonder-delen, het toezicht houden op de besteding daarvan, het opstellen van kaders voor de Defensiebrede bedrijfsvoering en het bijdragen aan militaire pensioenen en uitkeringen.

Beleidswijzigingen

Met het regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» heeft het kabinet besloten de investeringen in Defensie fors op te voeren. De investering loopt op tot ruim € 1,5 miljard per jaar. De doelstellingen zijn in meer detail beschreven in de Defensienota. De volgende beleidswijzigingen voor de aankomende begrotingsperiode vloeien hieruit voort voor niet-beleidsartikel 10:

  • • 
    Vanuit CLAS komt het Cybercommando over naar niet-beleidsartikel 10 en gaat verder onder de naam Defensie Cyber Commando;
  • • 
    Het Special Operations Command (SOCOM) is opgehangen onder de Bestuursstaf.

Budgettaire gevolgen

Artikel 10 Apparaat Kerndepartement (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

1.572.559

1.660.606

1.626.034

1.574.934

1.607.071

1.582.691

1.568.865

 

Uitgaven

1.572.368

1.660.606

1.626.034

1.574.934

1.607.071

1.582.691

1.568.865

 

Personele uitgaven

1.556.940

1.633.065

1.601.300

1.548.318

1.576.110

1.550.034

1.528.997

  • - 
    waarvan eigen personeel

137.422

165.651

209.379

220.240

228.476

230.874

231.380

  • - 
    waarvan externe inhuur

3.932

4.605

30

30

30

30

30

  • - 
    waarvan overige personele
             

exploitatie1

   

8.957

9.291

9.669

9.825

9.890

  • - 
    waarvan uitkeringen

1.415.586

1.462.809

1.382.934

1.318.757

1.337.935

1.309.305

1.287.697

Materiele uitgaven

15.428

27.541

24.734

26.616

30.961

32.657

39.868

  • - 
    waarvan overige materiele
             

exploitatie1

15.428

27.541

24.734

26.616

30.961

32.657

39.868

 

Apparaatsontvangsten

39.784

82.927

25.045

26.592

35.417

43.005

58.324

1 De uitgaven voor overige personele exploitatie zijn in 2017 en 2018 verantwoord onder de materiële exploitatie.

Toelichting op de instrumenten

Personele uitgaven

De personele uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit salarissen, sociale lasten en uitgaven voor toelagen en reiskosten woon-werkverkeer. De overige personele exploitatie bestaat uit opleidingen, dienstreizen en overige persoonsgebonden uitgaven. De post «waarvan uitkeringen» betreft de militaire pensioenen, AOW-gat compensatie, UKW en verstrekking van uitkeringen in het kader van de sociale zekerheid, waaronder het Sociaal Beleidskader en overige regelingen voor voormalig defensiepersoneel.

Toelichting op de uitgaven naar organisatie

Artikel 10 Apparaat Kerndepartement naar organisatie indeling (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

1.572.559

1.660.606

1.626.034

1.574.934

1.607.071

1.582.691

1.568.865

 

Uitgaven

1.572.368

1.660.606

1.626.034

1.574.934

1.607.071

1.582.691

1.568.865

 

Bestuursstaf

76.824

96.725

111.655

120.741

125.173

125.473

126.117

Militaire Inlichtingen en

             

Veiligheidsdienst

79.958

101.072

131.445

135.436

143.963

147.913

155.051

Pensioenen

1.265.223

1.321.013

1.257.355

1.205.091

1.235.395

1.212.686

1.203.557

Wachtgelden en SBK-gelden

150.363

141.796

125.579

113.666

102.540

96.619

84.140

 

Apparaatsontvangsten

39.784

82.927

25.045

26.592

35.417

43.005

58.324

Bestuursstaf

De Bestuursstaf (bestaande uit (hoofd)directies, Defensiestaf en bijzondere organisatie eenheden) draagt zorg voor een beheerste uitvoering van het beleidsproces en de bedrijfsvoering van het Ministerie van Defensie. De uitgaven die daarmee gemoeid zijn, betreffen vooral salarissen voor burger- en militair personeel, persoonsgebonden uitgaven, externe inhuur en overige exploitatie. De Bijzondere Organisatie Eenheden van de Bestuursstaf bestaan uit de Inspecteur-Generaal van de Krijgsmacht (IGK), Inspecteur-Generaal Veiligheid (IGV) die aan het hoofd staat van een Inspectie Veiligheid Defensie, de Militaire Luchtvaart Autoriteit, het Militair Huis van de Koning en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD).

Commando Speciale Strijdkrachten (SOCOM)

Het SOCOM valt rechtstreeks onder de CDS en is verantwoordelijk voor de coördinatie van de gereedstelling voor inzet en de inzet zelf van de Special Operations Forces (SOF). De SOF bestaan uit het Korps Commandotroepen (KCT) van het CLAS en van de Maritime Special Operations Forces (MARSOF) van CZSK. Bij de oprichting van het SOCOM verandert er niets aan de ophanging van het KCT onder het commando landstrijdkrachten en de MARSOF onder het commando zeestrijdkrachten. Die blijven verantwoordelijk voor de basis opleiding en training van deze eenheden. De toegevoegde waarde van het SOCOM is:

  • 1. 
    dat de inzet van KCT en MARSOF voortaan op één plek wordt gecoördineerd;
  • 2. 
    een versterking van de kwaliteit en efficiëntie van de SOF-opleidingen en trainingen;
  • 3. 
    een impuls aan de speciaal op SOF-operaties toegesneden gevechts-en logistieke ondersteuning.

Om de inzetbaarheidsdoelen te bereiken worden de volgende capaciteiten en inzetbare eenheden van het Commando Speciale Strijdkrachten gereed gesteld.

Commando Speciale Strijdkrachten

 

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

Permanent capaciteit t.b.v. aansturen nationale operaties speciale eenheden

1

NLD Special Operations Command

Nationaal operationeel hoofdkwartier voor de inzet, aansturing en coördinatie van nationaal en/of internationaal aangestuurde speciale operaties

NLD/BEL/DNK CSOCC (kortdurend)

1

NLD/BEL/DNK CSOCC

Nederlands deel van een hoofdkwartier (i.s.m. Denemarken en België) voor de inzet van Speciale Operaties

Defensie Cyber Commando (DCC)

Om de inzetbaarheidsdoelen te bereiken worden de volgende capaciteiten en inzetbare eenheden van het DCC gereed gesteld.

 

Defensie Cyber Commando

Capaciteit

Aantal

Inzetbare eenheid

Omschrijving

Cybercapaciteit

1

Cyberteams

Teams voor operationele militaire cybercapaciteit.

Militaire inlichtingen- en Veiligheidsdienst

Als grootste Bijzondere Organisatie Eenheid ressorterend onder de Bestuursstaf is de MIVD belast met de ondersteuning van Defensie op het gebied van het leveren van kwalitatief hoogwaardige inlichtingen- en veiligheidsinformatie. Daarmee levert de MIVD een onmisbare bijdrage aan de opbouw, de gereedstelling en de inzet van de krijgsmacht en de informatiepositie van Nederland. De uitgaven die daarmee binnen dit artikel gemoeid zijn, betreffen vooral salarissen voor burger- en militair personeel, persoonsgebonden uitgaven en overige niet gecentraliseerde exploitatie uitgaven.

Militaire pensioenen en uitkeringen

Op verzoek van de Kamer is in onderstaande grafiek te zien wat de relatieve verdeling is van de militaire pensioenen en uitkeringen ten opzichte van de absolute begroting:

Instandhouding (o.a. onderhoud: 6%)

Materiële uitgaven (huisvesting, ICT, etc.: 9%)

Nationeel Fonds Ereschuld (0,3%

Pensioenen en uitkeringen: 13%

Personele uitgaven (salarissen etc.: 37%)

De pensioenen en uitkeringen zijn als volgt verdeeld:

  • ? 
    Ouderdomspensioen    ? Uitvoeringskosten ABP
  • ? 
    Bijzonder Militair InvaliditeitsPensioen en Bijzonder Militair NabestaandenPensioen
  • ? 
    Veteranenzorg    ? Uitkeringswet (gewezen militairen/UGM)
  • ? 
    AOW-hiaat    ? Overige pensioenen en uitkeringen

Defensiebreed overzicht

De apparaatsuitgaven van Defensie zijn als volgt verdeeld over de beleids-en niet beleidsartikelen:

Apparaatsuitgaven Defensie (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

5.818.000

6.168.929

6.260.189

6.304.263

6.366.779

6.333.794

6.322.203

 

Apparaat Kerndepartement

1.572.368

1.660.606

1.626.034

1.574.934

1.607.071

1.582.691

1.568.865

 

Uitvoeringsorganisaties

4.324.951

4.508.323

4.634.155

4.729.329

4.759.708

4.751.103

4.753.338

 

Taakuitvoering Zeestrijdkrachten

631.023

663.073

668.906

686.089

695.783

700.635

701.996

Taakuitvoering Landstrijdkrachten

1.080.996

1.134.867

1.199.900

1.241.657

1.261.751

1.260.658

1.260.507

Taakuitvoering Luchtstrijd-

             

krachten

527.250

532.605

541.333

550.496

558.609

563.588

559.302

Taakuitvoering Koninklijke

             

marechaussee

365.066

393.750

398.716

402.383

403.871

403.147

403.150

Ondersteuning krijgsmacht door

             

Defensie Materieel Organisatie

497.539

507.942

545.524

557.940

572.682

574.286

575.070

Defensie Ondersteuningscom-

             

mando

1.223.077

1.276.086

1.279.776

1.290.764

1.267.012

1.248.789

1.253.313

 

Totaal apparaatsuitgaven

5.897.319

6.168.929

6.260.189

6.304.263

6.366.779

6.333.794

6.322.203

Overzicht formatie defensiepersoneel

 

Overzicht formatie defensiepersoneel

 

Personeel

Formatieplan

Formatieplan

 

1 juli 2018

2019

2023

Burgerpersoneel

Schaal 16 t/m 18

22

27

28

schaal 15

45

38

38

schaal 14

100

96

102

schaal 13

317

313

339

schaal 12

884

871

969

schaal 11

1.276

1.272

1.353

schaal 10

1.368

1.445

1.505

schaal 9

911

917

973

schaal 8

901

862

913

schaal 7

1.243

1.281

1.320

schaal 6

1.373

1.303

1.326

schaal 5

1.857

1.940

1.932

schaal 1 t/m 4

2.610

2.930

2.803

Totaal burgerpersoneel

12.907

13.295

13.601

 

Militair personeel

GEN

76

68

68

KOL

330

331

339

LKOL

1.353

1.388

1.443

MAJ

2.235

2.402

2.508

KAP

2.608

3.056

3.170

LNT

1.885

2.433

2.540

AOO

2.849

3.064

3.159

SM

4.256

4.986

5.154

SGT (1)

7.875

10.321

10.556

SLD/KPL

10.465

13.653

13.844

Totaal op functie

33.932

41.702

42.781

Initiële opleidingen (NBOF)

4.067

4.045

4.120

Totaal militair personeel (inclusief NBOF)

37.999

45.747

46.901

 

Totaal burger en militair personeel

50.906

59.042

60.502

4.3. Niet-beleidsartikel 11: Geheim

Budgettaire gevolgen

 

1 Artikel 11 Geheim (bedragen x € 1.000)

 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

7.874

7.226

7.586

7.585

7.585

7.585

7.585

Geheime uitgaven

7.874

7.226

7.586

7.585

7.585

7.585

7.585

Totaal uitgaven

7.874

7.226

7.586

7.585

7.585

7.585

7.585

4.4. Niet-beleidsartikel 12: Nog onverdeeld

Budgettaire gevolgen

Artikel 12 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)

 
 

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen

0

75.834

11.494

102.315

80.766

96.212

90.220

Loonbijstelling

Prijsbijstelling

Nader te verdelen

0

75.834

11.494

102.315

80.766

96.212

90.220

Onvoorzien

Totaal uitgaven

0

75.834

11.494

102.315

80.766

96.212

90.220

  • 5. 
    BEGROTING AGENTSCHAP PARESTO

Algemeen

Het baten-lastenagentschap Paresto maakt deel uit van het Defensie Ondersteuningscommando. Paresto is een professionele cateringorgani-satie die in opdracht van Defensie een pakket aan cateringondersteuning levert aan haar gehele organisatie en aan (NAVO-) bondgenoten op Nederlands grondgebied. Dit gebeurt met focus op kwaliteit én de wensen van gasten en opdrachtgevers, binnen de financiële en bedrijfsvoerings-kaders.

Paresto houdt voor 2019 en verder rekening met de toename in omvang van Defensie, voortkomend uit de Defensienota. De Defensienota heeft onder meer effect op het langer openhouden van kazernes en defensieter-reinen, maar ook op de versterking van de bedrijfsvoering middels het repareren van tekortkomingen in mensen en materiaal. Dit zal ook voor Paresto groei betekenen.

Begroting van baten en lasten

Begroting van baten en lasten (bedragen x € 1.000)

 
 

Realisatie

Begroting

Raming

2020

2021

2022

2023

 

2017

2018

2019

       

BATEN

Omzet moederdepartement

43.340

58.017

48.999

49.914

50.422

50.756

51.107

Omzet overige departementen

383

 

400

400

400

400

400

Omzet derden

15.693

870

16.077

16.115

16.150

16.150

16.150

Rentebaten

Vrijval voorzieningen

Bijzondere baten

1.016

1.075

900

900

900

900

900

Totaal baten

60.432

59.962

66.376

67.329

67.872

68.206

68.557

 

LASTEN

Apparaatskosten

Personele kosten

38.104

36.563

42.173

43.032

43.490

43.825

44.239

  • - 
    waarvan eigen personeel

32.017

31.173

36.688

37.538

38.288

38.768

39.178

  • - 
    waarvan externe inhuur

5.751

5.000

5.100

5.100

4.800

4.650

4.650

  • - 
    waarvan overige personele kosten

336

390

385

394

402

407

411

Materiële kosten

22.819

23.005

23.964

24.059

24.145

24.145

24.145

  • - 
    waarvan apparaat IT

435

375

425

425

425

425

425

  • - 
    waarvan bijdrage aan SSO's

818

800

1.125

1.125

1.125

1.125

1.125

  • - 
    waarvan overige materiële kosten

410

750

400

400

400

400

400

Rentelasten

13

9

4

3

2

1

-

Afschrijvingskosten

Materieel

7

385

235

235

235

235

173

  • - 
    waarvan apparaat IT

1

260

110

110

110

110

110

  • - 
    waarvan overige materiële kosten

6

125

125

125

125

125

63

 

Realisatie

Begroting

Raming

2020

2021

2022

2023

 

2017

2018

2019

       

Immaterieel

Overige kosten

Dotaties voorzieningen

Bijzondere lasten

182

           

Totaal lasten

61.124

59.962

66.376

67.329

67.872

68.206

68.557

Saldo van baten en lasten

  • - 
    692

-

-

-

-

-

-

Toelichting begroting baten en lasten Baten

Wijziging presentatiewijze omzet

Ten opzichte van voorgaande jaren is de raming omzet derden gewijzigd. In overleg met de Auditdienst Rijk (ADR) is de presentatiewijze aangepast aan de hand van de definities «omzet» in de Rijksbegrotingsvoorschriften en «derden» in de Regeling Agentschappen. De omzet op locatie door burgers, militairen en/of overige gasten die middels pin of contanten afrekenen, dient onder de omzet derden gepresenteerd te worden. Hierdoor nemen de baten omzet moederdepartement af en omzet derden naar rato toe.

Omzet moederdepartement

De omzet moederdepartement bestaat uit de omzet werkgeversbijdragen en de lopende bedrijfsvoering waaronder de cateringkosten van het Militair Revalidatie Centrum. De omzet werkgeversbijdragen bestaat uit de aan de opdrachtgever in rekening gebrachte bedragen ter dekking van de personele en overige kosten die gemaakt worden om de service op locaties te kunnen bieden.

Omzet overige departementen

De omzet overige departementen betreft de opbrengst die Paresto in rekening brengt voor onder meer de hofmeesters van de Dienst Koninklijk Huis, maar ook uit kleinere opdrachten voor andere overheidsdiensten als politie en justitie.

Omzet derden

De omzet derden betreft met name de opbrengst van de bijdragen die Paresto in rekening brengt bij haar eigen defensiemedewerkers en eventueel andere gasten op kazernes en defensieterreinen die met pin en/of contact betalen.

Bijzondere baten

De bijzondere baten betreffen producentenbonussen en betalingskorting.

Lasten

Personele kosten

Door de groei van Defensie stijgen de personele kosten.

Materiële kosten

De materiële kosten bestaan voor 90 procent uit de kosten van de ingrediënten voor maaltijden en consumpties. De overige materiële kosten bestaan voornamelijk uit exploitatiekosten van de locaties, servicekantoor en instandhouding van IT, waaronder kassa's.

Investeringen in bedrijfsvoeringsmiddelen

De afschrijvingskosten over vijf jaar betreft de nieuwe kleding voor medewerkers en de vervanging van IT.

Kasstroomoverzicht

Kasstroomoverzicht (bedragen x € 1.000)

 
 

Realisatie

Begroting

Raming

2020

2021

2022

2023

 

2017

2018

2019

       
  • 1. 
    Rekening courant RHB 1/1

11.402

11.403

12.997

12.997

12.997

12.997

12.997

 

Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)

1.595

385

235

235

235

235

173

Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

  • - 
    792

-

-

-

-

-

-

  • 2. 
    Totaal operationele kasstroom

803

385

235

235

235

235

173

 

Totaal investeringen (-/-)

  • - 
    53

-

-

-

-

-

-

Totaal boekwaarde desinvesteringen (+/+)

-

-

-

-

-

-

-

  • 3. 
    Totaal investeringskasstroom
  • - 
    53

-

-

-

-

-

-

 

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)

  • - 
    750
  • - 
    206

-

-

-

-

-

Eenmalige storting door moederdepartement (+/+)

-

-

-

-

-

-

-

Aflossingen op leningen (-/-)

-

  • - 
    385
  • - 
    235
  • - 
    235
  • - 
    235
  • - 
    235
  • - 
    173

Beroep op leenfaciliteit (+/+)

-

1.800

-

-

-

-

-

  • 4. 
    Totaal financieringskasstroom
  • - 
    750

1.209

  • - 
    235
  • - 
    235
  • - 
    235
  • - 
    235
  • - 
    173
 
  • 5. 
    Rekening courant RHB 31/12

11.403

12.997

12.997

12.997

12.997

12.997

12.997

Toelichting bij het kasstroomoverzicht

In het overzicht van de kasstromen staan de meerjarige verwachting van de omvang en de besteding van de beschikbare investeringsruimte en de liquiditeitsverwachting in het algemeen centraal.

Investeringskasstroom

In 2018 investeerde Paresto in de vervanging van de kleding voor medewerkers en IT. Hiervoor is een beroep gedaan op de leenfaciliteit van het Ministerie van Financiën.

Financieringskasstroom

In 2018 is een beroep gedaan op de leenfaciliteit voor de geplande investeringen voor de vervanging van de kleding voor medewerkers en IT. Deze wordt in de jaren daarna afgelost.

Doelmatigheidsparagraaf

Onderstaande tabel is onderverdeeld in een generiek deel en een specifiek deel. Deze indeling vloeit voort uit de aard van de dienstverlening door Paresto en de sturing op de bruto marge van de locaties. De hiermee samenhangende indicatoren zijn daarom als specifiek benoemd.

 
 

Realisatie

Begroting

Raming

2020

2021

2022

2023

 

2017

2018

2019

       

Generiek deel

Totaal omzet verkopen

             

(x € 1.000)

33.927

34.300

35.506

35.660

35.798

35.798

35.798

Vte'n totaal

746

746

803

805

800

792

784

  • - 
    waarvan in eigen dienst

656

655

723

725

725

719

711

  • - 
    waarvan inhuur

90

91

80

80

75

73

73

 

Saldo van baten en lasten

  • - 
    1,1%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

 

Specifiek deel

Aantal locaties

76

76

76

76

76

76

76

Productiviteit per medewerker

             

(omzet per vte)

45.479

45.986

44.233

44.303

44.747

45.218

45.657

% Ziekteverzuim

7,8%

8,0%

8,0%

8,0%

8,0%

8,0%

8,0%

% Bruto marge locaties

37,7%

38,0%

38,0%

38,0%

38,0%

38,0%

38,0%

Toelichting

Het overgrote deel van de kosten van Paresto bestaat uit personele en ingrediëntkosten. De doelmatigheid van Paresto komt onder andere tot uitdrukking in een zo doelmatig mogelijke inzet van deze middelen. Twee belangrijke graadmeters daarvoor zijn de productiviteit per vte (omzet / aantal vte) en het percentage bruto marge (verbruik ten opzichte van de omzet).

De productiviteit per vte laat in 2019 een lichte daling zien. De jaren daarna neemt de productiviteit per vte geleidelijk toe. Enerzijds door een stijging in omzet vanwege de middelen uit het regeerakkoord en anderzijds door een daling in het aantal vte'n vanaf 2022. Paresto verwacht de bruto marge de komende jaren op het niveau van 38% te kunnen voortzetten.

O.

O

¦o

0 0 E 'F

E ¦-

' O) .E

V « 0) r 1“ - O' CD -j-5 -Q C 03 -£ 00 O o £ O « 2 C|p 0Ü "O CL CÜ _Q 5

, “>'-8

§ t'5

® co Ë:

CD v IE c C CM 03

(D    -    (0    r

M—    0)    *r

0    ^    CD    ®    C

Q    t    -o    S5

iS 'Ï5

cu —

"O V.

  • 6. 
    BIJLAGEN

6.1. Zelfstandige Bestuursorganen en Rechtspersonen met een Wettelijke Taak

-u .g o

00

CU

¦ö r--

j- 03 o c w —

j_, 03

CD 'o

O O

  • Q. 
    CD

C Q- ¦—

  • Q) 
    O “

£ T3 E

CU

è S. -5

=5    0 .n c — .

0 N O E ® !

  • 0) 
    £ | E 0)

o 03 "CD E

0 :=»

¦- Ë

CD X

C o

  • Q) 
    O 4=- CD 0 O)

Q c

00 'c

-a E +L 0 0 _g> 2 <

~ -C c

E .2 0 '

'jS

¦Sfc

^ (/)

CD i='

® ^ 2., ü ® &-

£    ®    e»    «    :

13 TI S

m    <5    .E    <0    :

®    >    c    s    ;

^    0    2    ®    1

+J    0)    0)    1

.c    T3    -tt    +.    i

O    *-    .E    r-    1

¦ë    ®    M-    -5

0^0^

S> § c E

’Z ”

O E>~ o

O O . - CD > M _0 -ö

S2 % ol

® < .2,0

T3 0-

  • O) 
    C o Z

.E O M O

r Lil 0 O

o

ÖS 8.0 S2

03 0 03 0

ï, "E -c . : o 0 : > ^

0 "O •

E F

03 ‘ f— ra "O 0

^ 0 ¦E" O

O C> Q_ 0

  • O. 
    c

0 0

d ^ .E

0 ® "O

  • ? 
    E m

¦ = (/)

¦g

‘0

&S

0 CD 0 -* 0 N LE ~o 0^0

è I £

0 0

-E « 3

C Lü 0 0 ra^

—*¦ O NI 0 “ . ¦— 0 —

CD C Q

  • O) 
    o

c

E

0 0

I °

=3 db

> 0 0 .±± -O ~

; 0 ' ~o E

c E cd C 0 o

c .E 0 0 ^ a c

3    0

0.^2

O

"O 7* A

  • 1= ¦= -c ra 2 F

—    CD    ^

c    0    t

0-0 0 w    c    c

C 03

¦- O)

E

  • O) 
    «c o

¦J3 CNJ

z E'

E3 0

o x '

c 0

0 -J=

CU +-¦ CL

  • O) 
    0 0

E

8 §-8 0 > 0

E — = _ 0 j= 03 o o

E "ö CD

o c

CD . - . C ^ . ® 0 0 Q.

5 O .

9- "o

) '0 0

C Hr C 0 0 0 > Q 0 I

"O 0

'E 0 E _Q

=3

E '

. 0 .2 ; O CD

¦'LC c . 1- 0 0 M—

L >    0    ,

1 O O .

Q

E3

.E ^

-5 <°

.E 0

E o 0 0 8 Q

11

o 0

¦Ë E

0 0

O)

c c

¦- 0

0

¦ö -O

0

|;L

C O > — 0    0 <D

E E .± x

03 0 0 > CD ö).- ^

0 :o = .2

~o c c

0 0 -o cd

C =3 > -3 0 E 0 0 't

u «) (C CO J2 ,-M

0 LE’ _E ¦o E Qc 5 x o .2, 0

6.2. Verdiepingsbijlage

In het verdiepingshoofdstuk worden de belangrijkste mutaties ten opzichte van de begroting 2018 kort toegelicht.

Toelichting op de mutaties

  • 1. 
    Overdracht BIV trekkingsrechten aan BZ, BH&OS en naar de defensie-onderdelen

Defensie hevelt € 60,0 miljoen structureel over vanuit het BIV naar de begrotingen van BZ en BH&OS. Met dit budget worden activiteiten op het terrein van veiligheidssectorhervorming, rechtsstaatontwikkeling, capaciteitsopbouw en bescherming van diplomaten en ambassades waar dat noodzakelijk is gefinancierd. Ook betreft dit de structurele toedeling van budget vanuit het BIV aan overige artikelen van de defensiebegroting (€ 59,5 miljoen) voor activiteiten ten behoeve van training en capaciteitsopbouw, civiel-militaire capaciteiten, luchttransport ten behoeve van missies en operaties, een uitzendbare KMar-pool en nazorg.

  • 2. 
    Herschikkingen van budgetten tussen defensieonderdelen (alle artikelen)

De belangrijkste herschikkingen zijn: herschikkingen van de budgetten voor MOC Kustwacht Nederland en I devices (van CZSK naar JIVC) en het herschikken van de budgetten van tweede en derde orde effecten van hosting PI-NL van de KMar naar het CLAS, DMO en DOSCO. De raming voor het verwerven van civiele dienstauto's is structureel bijgesteld omdat voorlopig besloten is om af te zien van de taakstellende reductie van het bestand civiele dienstauto's. Hierdoor is er een verschuiving in het investeringsbudget (artikel 6) en de exploitatiekosten bij DOSCO (artikel 8).

  • 3. 
    Interdepartementale budgetoverhevelingen

Vanuit diverse ministeries is budget naar het Ministerie van Defensie overgeheveld voor het uitvoeren van activiteiten. Het betreft onder meer de vervanging van de varende middelen en de uitbreiding van de personele capaciteit voor de Kustwacht Nederland, de bijdragen voor de Passagiersinformatie-eenheid Nederland (PI-NL) en de bijdrage voor het NATO Communications and Information Agency (NCIA). Defensie hevelt budget over naar het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor de bijdrage aan de exploitatie meldkamer (C2000). Per saldo stijgt de begroting van Defensie als gevolg van de interdepartementale budgetoverhevelingen met € 2,5 miljoen voor 2019 (zie ook de beleidsagenda).

  • 4. 
    Extrapolatie

De begrotingsstanden zijn voor artikel 6, Investeringen, geëxtrapoleerd tot en met 2032. Dit is van belang voor de meerjarige doorkijk van de investeringen.

  • 5. 
    Uitdeling prijsbijstelling

De toegekende prijsbijstelling is vanuit artikel 12 Nog onverdeeld verder uitgedeeld aan de defensieonderdelen op basis van de ontwerpbegroting 2018 en de toegekende budgetten vanuit het regeerakkoord.

  • 6. 
    Ontvlechting agentschap DTO

Op 1 januari 2019 wordt het agentschap DTO opgeheven. Hiertoe vinden de volgende ontvlechtingen plaats:

  • • 
    een verlaging van het instrument informatievoorziening vanwege het vervallen van verrekeningen op basis van tarieven;
  • • 
    het verhogen van de uitgaven voor personele uitgaven en inhuur, doordat het personeel weer binnen de begroting van Defensie valt;
  • • 
    een herschikking van het budget van investeringen IT naar exploitatie, door het vervallen van tarieven op IT projecten.
  • 7. 
    Kasschuiven Kasschuif Investeringen

Ter optimalisering van het kasritme van de staat wordt budget verschoven van 2020 (€ 250 miljoen) en 2021 (€ 25 miljoen) naar 2022.

Kasschuif Pensioenen

De kasschuif Pensioenen (op artikel 10 Apparaat kerndepartement) leidt tot een betere aansluiting van de uitgaven op de nieuwste pensioenra-mingen.

Kasschuif Nog onverdeeld

De kasschuif Nog onverdeeld (artikel 12 Nog onverdeeld) zorgt ervoor dat de middelen evenredig gespreid worden over de jaren 2019-2023.

  • 8. 
    Intensivering Kustwacht CARIB inclusief prijsbijstelling

Met de maatregel «Intensivering Kustwacht Caribisch gebied» uit het regeerakkoord wordt structureel € 10 miljoen toegevoegd voor goede taakuitoefening door de Kustwacht Caribisch gebied. Tevens is de prijsbijstelling van € 0,8 miljoen hierover verwerkt.

  • 9. 
    C20 versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

Met de C20 maatregel «het versterken van de veiligheidsorganisatie» uit het regeerakkoord zijn naar aanleiding van het bestedingsplan de budgetten herschikt daar waar de activiteiten worden uitgevoerd.

  • 10. 
    Behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch) Het kabinet heeft in de voorjaarsnota 2017 structureel € 20 miljoen extra jaar beschikbaar gesteld voor de grenspolitietaak van de Koninklijke Marechaussee. In aanvulling hierop is in de Augustusbrief 2017 structureel vanaf 2019 € 23,4 miljoen vrijgemaakt voor de verdere intensivering van de grensbewakingstaak. Naar aanleiding van het bestedingsplan zijn de budgetten uitgedeeld naar de uitvoerende diensten.
  • 11. 
    Vullen valutafonds bij projecten > € 100 miljoen

In 2016 is eenmalig € 40 miljoen vrijgemaakt om een reservering voor valutaschommelingen binnen de defensiebegroting aan te leggen. Defensie vult deze reservering verder zelf aan. Om schokken in de Defensiebegroting als gevolg van valutaschommelingen beter op te kunnen vangen zal de in 2017 gecreëerde valutareserve binnen artikel 6 Investeringen voortaan beschikbaar zijn voor alle investeringsprojecten, inclusief de verwerving F-35.

  • 12. 
    Herallocaties n.a.v. midterm review

Jaarlijks wordt in de zogeheten midterm review in juni gekeken naar de realisatie in het uitvoeringsjaar en worden budgetten bijgesteld waar nodig. Door het inlopen van achterstanden op materieellogistiek gebied zijn er hogere uitgaven te verwachten voor instandhouding. Daar tegenover staan lagere uitgaven voor formatie, uitkeringen (pensioenen) en gereedstelling. Het CLAS levert uit de exploitatie een bijdrage voor het bepantseren van het investeringsproject CV90. Het eigen vermogen van DTO wordt bij DMO ingezet om de incidentele meeruitgaven voor de ontvlechting van DTO deels te dekken. Bij DOSCO worden de budgetten voor huisvesting en overige materiële uitgaven bijgesteld.

  • 13. 
    Middelen aanvullende post t.b.v. arbeidsvoorwaarden

Er zijn middelen overgeheveld vanaf de aanvullende post naar de defensie begroting voor de afspraken over arbeidsvoorwaarden.

  • 14. 
    Kasschuif incidentele uitkering

Naar aanleiding van het onderhandelingsresultaat arbeidsvoorwaarden wordt budget van 2019 naar 2018 verschoven.

  • 15. 
    Kasschuif exploitatie

Om te voorkomen dat artikel 12 «nog onverdeeld» een negatief sado laat zien in 2019, wordt vanuit 2018 budget naar 2019 verschoven.

  • 16. 
    Kasschuif investeringen

De verwachte onderrealisatie in 2018 binnen het investeringsartikel wordt via de eindejaarmarge doorgeschoven naar de jaren 2020 en 2021 zodat de investeringsplanning aansluit bij het beschikbare budget.

Mutatieoverzicht per artikel

In onderstaande tabellen worden de mutaties per artikel weergegeven.

 

Artikel 1 Inzet uitgaven (bedragen x € 1.000)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

335.839

315.838

315.838

315.837

315.838

315.837

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

  • - 
    56.906

600

600

600

600

600

Stand 1e suppletoire begroting 2018

278.933

316.438

316.438

316.437

316.438

316.437

Nieuwe mutaties

BIV trekkingsrechten naar BZ & BHOS

 
  • - 
    60.000
  • - 
    60.000
  • - 
    60.000
  • - 
    60.000
  • - 
    60.000

BIV trekkingsrechten naar defensieonderdelen

 
  • - 
    59.500
  • - 
    59.500
  • - 
    59.500
  • - 
    59.500
  • - 
    59.500

BIV trekkingsrechten voor inzet VPD's

 

2.500

2.500

2.500

2.500

2.500

Uitdelen prijsbijstelling 2018

50

50

50

50

50

50

Stand ontwerpbegroting 2019

278.983

199.488

199.488

199.487

199.488

199.487

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

731.436

743.370

751.120

756.148

755.507

756.018

Mutaties nota van wijziging nr 1

14.142

29.190

43.138

47.154

44.818

44.822

Mutaties nota van wijziging nr 2

41.246

36.504

35.782

35.688

35.688

35.688

Mutaties incidentele begroting 2018

1.370

1.370

       

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

54.923

23.064

24.655

24.820

17.983

18.268

Nieuwe mutaties

BIV trekkingsrechten voor trainings- en capaciteitsopbouw

 

4.450

4.450

4.450

4.450

4.450

Herschikking van budgetten voor o.a. MOC

KWNL en I devices naar JIVC (art 6)

 
  • - 
    2.276
  • - 
    2.276
  • - 
    2.059
  • - 
    2.059
  • - 
    2.059

Bijdrage JenV, LNV, FIN, IenW uitbreiding personele capaciteit KWNL

 

1.700

1.700

1.700

1.700

1.700

Bijdrage JenV tbv varende middelen kustwacht

NL

       

2.581

2.581

Uitdelen prijsbijstelling 2018

3.848

3.758

3.937

4.003

3.880

3.889

Uitdelen loonbijstelling restant regeerakkoord

29

37

53

53

53

53

Midterm review inlopen logistieke schuld marinebedrijf

28.300

         

Loon en prijsbijstelling Kustwacht Carib

724

630

630

630

630

630

Versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

  • - 
    72

300

1.135

1.135

1.135

1.135

Stand ontwerpbegroting 2019

875.946

842.097

864.324

873.722

866.366

867.175

 

Artikel 3 Taakuitvoering landstrijdkrachten (bedragen x € 1.000)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

1.293.771

1.306.537

1.325.064

1.344.578

1.350.914

1.347.101

Mutaties nota van wijziging nr 1

27.837

57.769

87.634

105.663

105.762

105.832

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

48.746

43.564

58.961

53.905

54.180

52.850

Nieuwe mutaties

Herschikking van budgetten o.a.Hosting en radar improvement PI-NL

 

404

264

656

  • - 
    4.478
  • - 
    5.878

BIV trekkingsrechten voor trainings- en capaciteitsopbouw en civiel militair capaciteit

 

11.750

11.750

11.750

11.750

11.750

Behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 

200

200

200

200

200

Uitdelen prijsbijstelling 2018

5.318

5.534

5.789

6.189

6.301

6.246

Uitdelen loonbijstelling restant regeerakkoord

23

23

23

23

23

23

Midterm review bijstelling exploitatie

  • - 
    4.900
         

Midterm review bijdrage aan bepantsering midlife update CV90

   
  • - 
    27.500
  • - 
    27.500
   

Versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

671

1.506

3.549

3.549

3.549

3.549

Stand ontwerpbegroting 2019

1.371.466

1.427.287

1.465.734

1.499.013

1.528.201

1.521.673

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

709.310

702.436

707.472

713.521

712.271

707.745

Mutaties nota van wijziging nr 1

12.460

25.422

43.002

55.702

55.881

61.356

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

43.645

47.316

42.832

38.290

25.433

26.305

Nieuwe mutaties

Herschikking van budgetten oa. Instandhouding Patriot Missiles en exploitatie voor Harris USA

 
  • - 
    2.892
  • - 
    2.774
  • - 
    2.816
  • - 
    2.816
  • - 
    7.616

BIV trekkingsrechten voor luchttransportcapaciteit

 

22.000

22.000

22.000

22.000

22.000

Uitdelen prijsbijstelling 2018

4.942

5.379

5.495

5.589

5.298

5.274

Uitdelen loonbijstelling restant regeerakkoord

23

23

23

23

23

23

Versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

  • - 
    72

300

392

392

392

392

Stand ontwerpbegroting 2019

770.308

799.984

818.442

832.701

818.482

815.479

 

Artikel 5 Taakuitvoering Koninklijke Marechaussee (bedragen x € 1.000)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

361.173

357.037

358.362

360.404

360.404

360.403

Mutaties nota van wijziging nr 1

601

1.311

1.311

1.311

1.311

1.311

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

37.317

23.340

24.560

23.977

23.253

23.257

Nieuwe mutaties

Herschikking van budgetten naar DO'n van o.a. Hosting PI-NL en exploitatie RHIB

 
  • - 
    1.465
  • - 
    1.465
  • - 
    1.465
  • - 
    1.465
  • - 
    1.465

BIV trekkingsrechten voor KMar Pool

 

4.600

4.600

4.600

4.600

4.600

Bijdrage JenV impact capaciteit en frontoffice

Pi-NL

476

1.260

1.260

1.260

1.260

1.260

Bijdrage JenV bestrijding computercriminaliteit

 

300

300

300

300

300

Behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 

18.200

18.200

18.200

18.200

18.200

Herschikking Versterken veiligheidsorganisatie

  • - 
    443

207

1.321

1.321

1.321

1.321

Uitdelen prijsbijstelling 2018

527

531

539

568

568

568

Uitdelen loonbijstelling restant regeerakkoord

23

23

23

23

23

23

Stand ontwerpbegroting 2019

399.674

405.344

409.011

410.499

409.775

409.778

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

2.009.861

2.026.705

1.909.677

1.748.628

1.692.074

1.769.213

Mutaties nota van wijziging nr 1

82.000

60.000

40.000

40.000

40.000

39.690

Mutaties nota van wijziging nr 2

6.425

         

Mutaties incidentele begroting 2018

2.000

         

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

865.041

724.184

767.400

838.554

843.024

828.115

Stand 1e suppletoire begroting 2018

2.965.327

2.810.889

2.717.077

2.627.182

2.575.098

2.637.018

Nieuwe mutaties

Opdracht Voorzien in nieuw materieel

  • - 
    1.160.505

39.468

414.849

634.345

300.463

14.993

Kasschuif investeringen

   
  • - 
    250.000
  • - 
    25.000

275.000

 

Uitdelen prijsbijstelling 2018

30.486

34.441

33.522

31.918

31.436

32.666

Intensivering Kustwacht Carib incl prijsbijstelling

10.316

10.218

10.218

10.218

10.218

10.218

Behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 

800

800

800

800

800

Aanpassing raming business civiele dienstauto's.

2.193

1.719

2.119

2.119

2.119

2.119

Vullen valutafonds bij projecten > 100 miljoen

  • - 
    3.500
  • - 
    2.900
  • - 
    4.500
  • - 
    8.400
  • - 
    14.300
  • - 
    26.000

Defensie herschikking materieel nav Wet Inlichtingen en Voorlichting

 
  • - 
    4.810
  • - 
    4.810
  • - 
    4.810
  • - 
    4.810
  • - 
    4.810

Midterm review bijdrage aan bepantsering midlife update CV90

   

27.500

27.500

   

Kasschuif investeringen

  • - 
    1.200.000
 

600.000

600.000

   

Opdracht Voorzien in Infrastructuur

4.064

4.287

12.146

4.070

4.192

4.070

Bijdrage BUZA voor NCIA

   

8.000

     

Uitdelen prijsbijstelling 2018

4.064

3.787

3.646

3.570

3.570

3.570

Maatregelnota behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 

500

500

500

500

500

Opdracht Voorzien in IT

3.309

  • - 
    19.120
  • - 
    19.394
  • - 
    19.454
  • - 
    19.878
  • - 
    17.948

Uitdelen prijsbijstelling 2018

3.309

3.130

2.856

2.796

2.372

2.316

Ontvlechting agentschap DTO

 
  • - 
    22.250
  • - 
    22.250
  • - 
    22.250
  • - 
    22.250
  • - 
    22.250

Extrapolatie bijdrage Maritiem Operations

Centre (MOC)

         

1.986

Bekostiging Wetenschappelijk Onderzoek

964

1.071

1.101

1.132

1.162

1.162

Uitdelen prijsbijstelling 2018

964

1.071

1.101

1.132

1.162

1.162

Bijdrage aan de NAVO

438

470

445

460

473

471

Uitdelen prijsbijstelling 2018

438

470

445

460

473

471

Reserve valutaschommelingen

3.500

2.900

4.500

8.400

14.300

26.000

Vullen valutafonds bij projecten > 100 miljoen

3.500

2.900

4.500

8.400

14.300

26.000

Stand ontwerpbegroting 2019

1.817.097

2.839.964

3.130.724

3.256.135

2.875.688

2.665.766

Artikel 6 Investeringen Krijgsmacht (bedragen x € 1.000)

 

2032

00

00

ai

39.690

832.914

882.092

 

1.423.722

1.381.415

00

CM

Ö

O

00

o

co

O

o

00

2.119

O

öö

i

100

190.744

186.674

500

3.570

115.209

133.170

2.303

  • - 
    22.250

1.986

64.353

63.191

CM

CD

27.638

00

co

o

o

CM

CM

O

 

2.703.757

   

i

         

CO

o

CM

12.653

39.690

829.259

CM

O

CD

r-

00

00

 

1.423.745

1.381.495

00

CM

Ö

co

CM

o

co

o

o

00

CD

CM

o

i

O

o

190.861

186.791

o

o

LD

O

r--

LD CD

117.195

135.156

CO

o

co

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

68.110

03

00

CD

CD

03

CM

27.638

00

co

o

o

CM

CM

O

O

r“

O

O

2.709.250

   

i

       

o

co

o

CNJ

88.937

39.690

832.966

961.593

 

1.407.875

1.366.314

00

CM

Ö

33.334

o

o

00

CD

CM

o

00

i

o

o

115.474

111.404

o

o

LD

o

r--

LD CD

136.092

00

CM

O

'3-

LD

00

CM

CO

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

62.353

03

CM

CD

27.638

00

co

o

o

CM

CM

o

o

r“

O

O

2.711.124

   

i

 

CD

       

2029

72.000

39.690

832.966

944.656

 

1.383.524

1.341.928

00

CM

Ö

33.369

o

o

00

CD

CM

o

öö

i

o

o

153.508

149.438

o

o

LD

o

r--

LD CD

140.617

158.561

O

CM

CO

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

61.634

60.472

CM

CD

27.312

00

co

26.874

o

o

r“

O

O

2.711.350

   

i

         

00

CM

O

CM

1.822.432

39.690

832.979

2.695.101

 

r-*

CM

LD

cd

i

r--

cd

i

00

CM

Ö

33.517

o

o

00

CD

CM

o

öö

'3-

i

o

o

O)

i

o

r-*

r-*

O

o

r--

o

o

LD

o

LD

cd

r-

00

CM

r-

CM

39.200

LD

CO

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

CM

CO

*“

 

CM

CD

03

PO

O

r“

1

00

co

1^

1^

¦^T

1

o

o

03

r“

O

O

03

2.719.647

             

2027

1.826.395

39.690

CD

cd co

00

2.699.201

 

co

O)

00

csi

i

CM

i

00

CM

Ö

o

LD

cd co

o

o

00

CD

CM

o

öö

i

o

o

co

co co

o

o

r--

o

o

LD

co

CD

cd

r-

00

CM

csi

CM

o

o

CM

Ö

LD

¦^T

CO

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

CM

CO

r-

r-

 

CM

CD

03

co

o

1

00

co

1^

1^

¦^T

1

o

o

co

O

o

co

2.723.821

   

i

             

CD

CM

O

CM

1.803.918

39.690

cd co

00

2.676.722

 
  • - 
    18.306
  • - 
    59.322

00

CM

Ö

33.189

o

o

00

CD

CM

o

00

i

o

o

LD

00

CM

co

Tt

o

o

O

o

LD

00

CM

CD

cd

37.133

55.100

1^

03

CM

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

CM

CO

r-

r-

 

CM

CD

03

co

o

1

00

co

1^

1^

i

o

o

LD

o

o

LD

2.701.001

   

i

             

2025

1.803.139

39.690

833.115

2.675.944

 
  • - 
    25.343
  • - 
    62.823

00

CM

Ö

33.253

o

o

00

03

CM

o

öö

i

o

o

i

o

r-*

r-*

o

o

O

O

LD

o

r--

LD CD

40.632

58.600

CD

03

CM

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

CM

CO

r-

r-

 

CM

CD

LD

ID

O

r-

1

CM

CM

r--

¦^T

1

O

o

r“

O

O

2.700.210

             

CM

O

CM

1.784.087

39.690

833.115

2.656.892

 
  • - 
    25.374
  • - 
    58.623

00

CM

Ö

32.922

o

o

00

03

CM

o

öö

i

o

o

o

od

i

o

r-*

r-*

o

o

O

O

LD

o

LD

cd

36.426

54.400

O

03

CM

CM

  • - 
    22.250

CD

00

03

CM

CO

r-

r-

 

CM

CD

03

O

o

r“

1

00

CD

1^

1^

¦^T

1

o

o

o

od

O

o

o

od

2.680.867

             
   

Mutaties nota van wijziging nr 1

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

Stand 1e suppletoire begroting 2018

 

Opdracht Voorzien in nieuw materieel

     

Maatregelnota behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

Aanpassing raming business civiele dienstauto's

Defensie herschikking materieel nav Wet Inlichtingen en Voorlichting

c

CD

o

E

o

o

A

Opdracht Voorzien in Infrastructuur

 

Maatregelnota behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

         

Extrapolatie bijdrage Maritiem Operations

Centre (MOC)

Bekostiging Wetenschappelijk onderzoek

           

c

CD

o

E

o

o

A

 
 

Stand ontwerpbegroting 2018

Nieuwe mutaties

Extrapolatie

Intensivering Kustwacht Carib

Prijsbijstelling 2018

c

CD

o

‘o

Q.

co

¦O

c

o

M—

(O

03

>

c

_o

>

Extrapolatie

Prijsbijstelling 2018

Opdracht Voorzien in IT

Extrapolatie

Prijsbijstelling 2018

Ontvlechting agentschap DTO

Extrapolatie

Prijsbijstelling 2018

Bijdrage aan de NAVO

Prijsbijstelling 2018

Extrapolatie

Reserve valutaschommelingen

c

CD

o

o

‘o

Q.

E5

co

¦O

c

o

M—

03

03

>

c

_o

>

Stand ontwerpbegroting 2019

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

851.960

856.639

885.778

893.447

892.575

891.134

Mutaties nota van wijziging nr 1

8.287

17.621

30.872

38.087

40.406

41.626

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

  • - 
    3.606

20.442

20.078

23.012

23.737

23.634

Nieuwe mutaties

BIV trekkingsrechten voor IT deel

 

300

300

300

300

300

Herschikking van budgetten naar DO'n van oa.2 en 3de orde effecten hosten PI NL, MOC kustwacht NL en munitie Patriots en radar improvement

 

5.733

5.755

5.071

10.214

16.412

Bijdrage aan Fin voor categorie management

  • - 
    708
  • - 
    708
  • - 
    717
  • - 
    717
  • - 
    718
 

Bijdrage JenV impact capaciteit en frontoffice Pi-NL

37

93

93

93

93

93

Bijdrage aan pilot rijksinkoop (bijdrage aan circulaire co2-arme economie)

65

         

Bijdrage aan JenV voor exploitatie meldkamer (C 2000)

   
  • - 
    6.310
  • - 
    6.310
  • - 
    6.310
  • - 
    6.310

Behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 

900

900

900

900

900

Prijsbijstelling 2018 exploitatie

9.024

9.231

9.662

9.831

9.887

9.925

Versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

  • - 
    865
  • - 
    308

806

806

806

806

Uitdelen loonbijstelling restant regeerakkoord

23

27

30

31

31

31

Midterm review informatievoorziening (surplus

EV DTO)

12.900

         

Ontvlechting agentschap DTO

 

22.250

22.250

22.250

22.250

22.250

Stand ontwerpbegroting 2019

877.117

932.220

969.497

986.801

994.171

1.000.801

 

Artikel 8 Ondersteuning krijgsmacht door Defensie Ondersteuningscommando (bedragen x € 1.000)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

1.127.450

1.109.599

1.122.340

1.111.802

1.113.789

1.115.633

Mutaties nota van wijziging nr. 1

28.283

40.659

51.908

60.008

63.297

66.343

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

103.012

108.352

93.154

71.473

47.871

47.421

Nieuwe mutaties

BIV trekkingsrechten voor nazorg en attaches

 

10.600

10.600

10.600

10.600

10.600

Herschikking van budgetten naar DO'n van oa.2 en 3de orde effecten hosten PI NL

 

565

565

565

565

565

Prijsbijstelling 2018

8.674

8.422

8.620

8.988

9.091

9.175

Bijdrage JenV impact capaciteit en frontoffice

Pi-NL

135

229

229

229

229

229

Bijdrage aan pilot rijksinkoop (bijdrage aan circulaire co2-arme economie)

50

         

Maatregelnota behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 

1.700

1.700

1.700

1.700

1.700

Aanpassing raming business civiele dienstauto's.

  • - 
    2.193
  • - 
    1.719
  • - 
    2.119
  • - 
    2.119
  • - 
    2.119
  • - 
    2.119

Midterm review exploitatie huisvesting en overige exploitatie

10.000

         

Versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

587

1.237

3.550

3.550

3.550

3.550

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Uitdelen loonbijstelling restant regeerakkoord

88

132

217

216

216

216

Stand ontwerpbegroting 2019

1.276.086

1.279.776

1.290.764

1.267.012

1.248.789

1.253.313

 

Niet-beleidsartikel 9 Algemeen (bedragen x € 1.000)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

98.233

97.664

97.380

97.881

98.049

98.014

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

16.226

7.185

2.199

3.194

3.199

3.196

Stand 1e suppletoire begroting 2018

114.459

104.849

99.579

101.075

101.248

101.210

Bijdrage aan BZ project Progress

  • - 
    800
         

Defensie herschikkingen

 
  • - 
    65
  • - 
    65
  • - 
    65
  • - 
    65
  • - 
    65

Prijsbijstelling 2018

1.713

1.521

1.433

1.458

1.459

1.460

Bijstelling programma uitgaven naar apparaat (art 10)

  • - 
    553
  • - 
    526
  • - 
    539
  • - 
    534
  • - 
    539
  • - 
    536

Stand ontwerpbegroting 2019

114.819

105.779

100.408

101.934

102.103

102.069

 

Niet-beleidsartikel 10 Apparaat Kerndepartement (bedragen x € 1.000)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

1.574.248

1.533.218

1.523.096

1.544.514

1.493.587

1.466.774

Mutaties nota van wijziging nr 1

5.027

21.329

30.470

34.625

35.788

36.007

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

109.047

53.696

34.399

19.374

12.238

41.895

Nieuwe mutaties

BIV trekkingsrechten voor militaire capaciteit

 

3.300

3.300

3.300

3.300

3.300

Kasschuif pensioenen

 

4.400

  • - 
    29.100
  • - 
    7.700

24.700

7.700

Herschikking van budgetten voor o.a. Hosten PI

NL

 

230

230

230

230

230

Bijdrage aan BZ voor detachering medewerker

  • - 
    143
  • - 
    132
  • - 
    132
  • - 
    88
   

Bijdrage JenV impact capaciteit en frontoffice Pi-NL

28

77

77

77

77

77

Prijsbijstelling 2018

436

520

461

535

568

682

Uitdelen loonbijstelling restant regeerakkoord

547

785

909

1.044

1.095

1.095

Bijstelling programma uitgaven (art 9) naar apparaat (art 10)

553

526

539

534

539

536

Bijdrage aan BZK voor het werk van de veteranenombudsman

  • - 
    100
  • - 
    100
  • - 
    100
  • - 
    100
  • - 
    100
  • - 
    100

Bijdrage aan BZK voor STAS defensie

  • - 
    166
  • - 
    166
  • - 
    166
  • - 
    166
  • - 
    166
  • - 
    166

Bijdrage AZ detachering adviseur defensie

57

114

114

57

0

0

Midterm review bijstelling formatie en uitkeringen (pensioenen)

  • - 
    29.800
         

Defensie herschikking materieel nav Wet Inlichtingen en Voorlichting

 

4.701

4.701

4.810

4.810

4.810

Versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

872

2.436

4.925

4.925

4.925

4.925

Herallocatie overige personele uitgaven

   

111

     

Maatregelnota behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 

1.100

1.100

1.100

1.100

1.100

Stand ontwerpbegroting 2019

1.660.606

1.626.034

1.574.934

1.607.071

1.582.691

1.568.865

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

7.470

7.467

7.466

7.466

7.466

7.466

Mutaties Is suppletoire begroting 2018

  • - 
    363
         

Nieuwe mutaties

Prijsbijstelling 2018

119

119

119

119

119

119

Stand ontwerpbegroting 2019

7.226

7.586

7.585

7.585

7.585

7.585

 

Niet-beleidsartikel 12 Onverdeeld (bedragen x € 1.000)

 

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

103.202

76.356

91.992

65.644

79.089

71.950

Mutaties nota van wijziging nr 1

20.000

20.000

20.000

20.000

20.000

20.000

Mutaties 1e suppletoire begroting 2018

30.302

  • - 
    57.905

64.473

81.540

96.829

73.213

Nieuwe mutaties

Kasschuif onverdeeld

 

22.600

6.100

  • - 
    8.800
  • - 
    23.000

3.100

Herallocatie overige personele uitgaven

   
  • - 
    111
     

Prijsbijstelling over restant regeerakkoord

19.176

23.534

27.892

30.071

30.071

30.071

Uitdellen prijsbijstelling 2018

  • - 
    39.261
  • - 
    42.898
  • - 
    41.570
  • - 
    39.876
  • - 
    39.013
  • - 
    40.185

Uitdellen prijsbijstelling 2018 exploitatie

  • - 
    34.651
  • - 
    35.065
  • - 
    36.105
  • - 
    37.322
  • - 
    37.222
  • - 
    37.387

Midterm review (afroming EV DTO en afdekking maatregelen)

  • - 
    16.500
         

Versterken veiligheidsorganisatie (herschikking)

  • - 
    678
  • - 
    5.678
  • - 
    15.678
  • - 
    15.678
  • - 
    15.678
  • - 
    15.678

Behoeftestelling luchthavens en maritieme grensbewaking (2e batch)

 
  • - 
    23.400
  • - 
    23.400
  • - 
    23.400
  • - 
    23.400
  • - 
    23.400

Loonbijstelling over restant 400 pakket regeerakkoord

  • - 
    756
  • - 
    1.050
  • - 
    1.278
  • - 
    1.413
  • - 
    1.464
  • - 
    1.464

Middelenen aanvullende post tbv arbeidsvoorwaarden

20.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

Kasschuif Incidentele uitkering

30.000

  • - 
    30.000
       

Kasschuif exploitatie

  • - 
    55.000

55.000

       

Stand ontwerpbegroting 2019

75.834

11.494

102.315

80.766

96.212

90.220

6.3. Moties en toezeggingen

Deze bijlage bevat de stand van zaken van alle nieuwe moties en toezeggingen sinds de vorige begroting, de nog openstaande moties en toezeggingen uit voorgaande jaren en de moties en toezeggingen die sinds de vorige begroting zijn afgehandeld.

 

Door de Staten-Generaal aanvaarde moties

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

Van Raan en Kerstens: Verzoekt de regering de militaire luchthavens nadrukkelijk aan te sporen zich op te stellen als goede buur

plenair debat

Luchthaven besluit

5-7-2018

34 932, nr. 6

In behandeling

Kerstens: verzoekt het kabinet in het kader van bedoelde zorgvuldigheid in overleg met betrokkenen zoals hiervoor genoemd te bezien op welke wijze tot een gedragen besluit kan worden gekomen en de Kamer hierover te informeren

plenair debat

Luchthaven besluit

5-7-2018

34 932, nr. 9

In behandeling

Van Helvert: verzoekt de regering de toenadering van Turkije tot Rusland en de aanschaf van het S-400 systeem door Turkije in het kader van de NAVO aan de orde te stellen

VAO

NAVO

5-7-2018

28 676, nr. 294

In behandeling

Kerstens en Karabulut: Verzoekt het kabinet op zo kort mogelijke termijn met vertegenwoordigers van desbetreffende medewerkers in overleg te treden omtrent bovenbedoelde, en bijvoorbeeld in een sociaal plan of sociaal statuut neer te leggen, regelingen

VAO

MATERIEEL

5-7-2018

27 830, nr. 256

In behandeling

Diks: verzoekt de regering, bij gemandateerde materieelverwervingsprojecten van defensie met een financiële omvang van meer dan € 100 miljoen de A-brieven ter behandeling aan de Kamer voor te leggen en geen onomkeerbare stappen te zetten voorafgaand aan deze behandeling, voor dergelijke projecten of indien geen B-brief wordt verzonden in de A-brief uitgebreid te informeren over de risico's van het project en het al dan niet voorhanden zijn van verwervingsalternatieven

VAO

MATERIEEL

5-7-2018

27 830, nr. 254

In behandeling

Diks: verzoekt de regering, tijdelijke ontheffingen vanwege operationele noodzaak voortaan altijd te laten vergezellen door een formeel vastgelegde schriftelijke verslaglegging van de uitgevoerde veiligheidschecks waaruit blijkt dat de munitie gedurende deze periode veilig kan worden gebruikt, en na het verstrijken van de tijdelijke ontheffing de typeclassificatie alsnog zo spoedig mogelijk uit te voeren

algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

25-4-2018

34 775 X, nr. 116

In behandeling

  • V. 
    Dijk: verzoekt de regering de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer betreffende de administratie van de munitieopslag over te nemen, en onderzoek te doen of dit probleem ook speelt bij de administratie van de voorraad van explosieven

wetgevings overleg

JAARVERSLAG16-5-2018

34 950 X, nr. 9

In behandeling

V.d. Bosch: verzoekt de regering met concrete voorstellen te komen om de in de veteranenwet vastgelegde zorgplicht volledig in de praktijk te brengen en de Kamer hier binnen een jaar over te informeren

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 187

In behandeling

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

V.d. Bosch: verzoekt de regering, te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de financiering van het Nationaal Fonds Ereschuld ook open te stellen voor derden om additioneel in te investeren, opdat dit een écht nationaal fonds kan worden, en de Kamer hier voor de behandeling van de defensiebegroting 2019 over te informeren

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 188

In behandeling

Bruins Slot & Kerstens: verzoekt de regering om, in overleg met betrokken organisaties zoals de samenwerkende veteranenontmoetingscentra, het vfonds, het Veteranen-instituut en betrokken gemeenten te werken aan een passende ondersteuning van de inloophuizen voor komende jaren en de Kamer hierover voor de begrotingsbehandeling te informeren

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 189

In behandeling

Belhaj: verzoekt de regering, de mogelijkheid te onderzoeken om het dragen van een militair uniform door niet actief dienende veteranen tijdens veteranenevenementen mogelijk te maken en bestaande regelingen daarvoor aan te passen

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 190

In behandeling

Belhaj: verzoekt de regering, spoed te betrachten bij het afhandelen van het aanpassen van het voorzieningenstelsel en maximaal gebruik te maken van de voorlopige voorziening wanneer veteranen in afwachting zijn van een definitieve toekenning

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 191

In behandeling

Belhaj: verzoekt de regering om, onderzoek naar moral injury te stimuleren en moral injury een vast onderdeel van het curriculum van opleidingen van de Nederlandse Defensie Academie te laten gelden

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 192

In behandeling

Belhaj: verzoekt de regering, te onderzoeken in welke mate het noodzakelijk is om externe medische adviseurs te betrekken bij het schaderegelingsproces en te onderzoeken of dit op een andere wijze (intern) georganiseerd kan worden, en hierover de Kamer te informeren voor november 2018

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 193

In behandeling

Diks: verzoekt de regering in gesprek te gaan met de Vereniging van Nederlandse

Gemeenten om de mogelijkheden in kaart te brengen voor het verbeteren van de aandacht voor veteranen in gemeenten

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 194

In behandeling

Kerstens: verzoekt de regering, te onderzoeken op welke wijze andere ministeries en de private sector, daaronder in de eerste plaats begrepen de (Nederlandse) defensie-industrie breder kunnen bijdragen aan het veteranenbeleid en de Kamer hierover te informeren

Notaoverleg

VETERANEN

26-6-2018

30 139, nr. 197

In behandeling

Bruins Slot: verzoekt de regering, de ondertekening van het contract met de te selecteren leverancier voor GrIT te laten voorafgaan door een nieuw BIT-advies, waarbij ook ingegaan wordt op de implementatie van eerdere aanbevelingen door het BIT; verzoekt de regering tevens, de Kamer over dit uitgebrachte BIT-advies te informeren, tijdig voorafgaand aan de contractondertekening

Voortgezet

Algemeen

Overleg

IT

19-6-2018

31 125, nr. 88

In behandeling

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

Bruins Slot: verzoekt de regering, de Kamer tijdig te informeren als het programma GrIT duurder wordt dan de initiële reservering dan wel dat de functionaliteit wordt verminderd of het niveau van IT-dienstverlening naar beneden wordt gesteld, omdat het maximum van de reservering bereikt is

Voortgezet

Algemeen

Overleg

IT

19-6-2018

31 125, nr. 87

In behandeling

 

Motie Hachchi/Eijsink over verkennen van mogelijkheden tot samenwerking met België

notaoverleg

TOEKOMST VAN DE KRIJGSMACHT

6-11-2013

33 763, nr. 30

Afgedaan

33 729, nr. 10 en 33 729, nr. 12 en

33 279, nr. 16

Motie Eijsink c.s. over monitoren van geluids-contouren rond vliegbases Volkel en

Leeuwarden

notaoverleg

TOEKOMST VAN DE KRIJGSMACHT

6-11-2013

33 763, nr. 22

In behandeling

26 488, nr. 404 en

33 763, nr. 96

Motie Hachchi c.s. over besparen via pooling and sharing

plenair debat

BEGROTING

14-11-2013

33 750 X, nr. 28

Afgedaan

31 125, nr. 63, en 33 279, nr. 16

Motie Cegerek over afspraken met de NAVO over het structureel maken van de 35% geluidsreductie

algemeen overleg

AWACS

13-5-2014

33 750 XII, nr. 84

In behandeling

34 000 XII, nr. 27 en

34 300 XII, nr. 69

Motie Van Tongeren/Smaling over de Kamer op de hoogte houden over de voortgang van de aanplant van compensatiebos

algemeen overleg

AWACS

13-5-2014

33 750 XII, nr. 86

In behandeling

34 300 XII, nr. 69

Motie Van der Staaij c.s. over het noodzakelijke ambitieniveau van onze krijgsmacht in de komende jaren

plenair debat

ALGEMENE

POLITIEKE

BESCHOU

WINGEN

18-9-2014

34 000, nr. 23

Afgedaan

33 763, nr. 81 en 33 763, nr. 98 en

33 763 nr. 126

Motie Eijsink/Bosman over een evaluatie van het beleid en aanzien van de inzet en inhuur van lokaal personeel

algemeen overleg

NEDER

LANDSE

DEELNAME

AAN

VREDES

MISSIES

14-10-2014

29 521, nr. 262

Afgedaan

29 521, nr. 316

Motie Knops over een inhaalslag op het gebied van loonontwikkeling

wetgevings overleg

PERSONEEL

3-11-2014

34 000 X, nr. 18

Afgedaan

34 300 X, nr. 11

Motie Eijsink/Bosman over onevenredige effecten op het ondersteunend personeel

wetgevings overleg

PERSONEEL

3-11-2014

34 000 X, nr. 19

Afgedaan

Opgenomen in

P-rapportage

Motie Segers/Eijsink over een thuisfrontcheck

wetgevings overleg

PERSONEEL

3-11-2014

34 000 X, nr. 24

Afgedaan

30 139, nr. 154

De Tweede Kamer wordt tijdig geïnformeerd over een voorgenomen verkoop van wapensystemen in lijn met de motie-Van den Doel c.s. van 17 december 1996 (Kamerstuk 22 054, nr. 24). Minister Hennis-Plasschaert heeft dit bevestigd in het begrotingsoverleg van 12 en

13 november 2014 en in het algemeen overleg Materieel van 26 maart 2015. Hierin heeft zij gemeld de Kamer te informeren over de verkoop van wapensystemen voordat er onomkeerbare besluiten worden genomen.

plenair debat

BEGROTING

12-11-2014

27 830, nr. 152

In behandeling

Doorlopende motie

Motie Segers over de benodigde capaciteit van de MIVD

plenair debat

BEGROTING

13-11-2014

34 000 X, nr. 55

Afgedaan

33 763, nr. 81 en 33 763, nr. 126

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

Eijsink/Teeven over aanvullende middelen om ambities waar te maken

wetgevings overleg

JAARVERSLAG17-6-2015

34 200 X, nr. 12

Afgedaan

 33    763, nr. 81en 33 763, nr. 98 en

34    550 X, nr. 2

Motie Hachchi c.s. over een realistische inschatting van de investeringen

wetgevings overleg

JAARVERSLAG17-6-2015

34 200 X, nr. 11

Afgedaan

34 550 X, nr. 2

Motie Knops over het bij de uitvoering van de motie-Van der Staaij voorzien in een structurele oplossing voor de problematiek van onvoldoende ontvangen prijsbijstelling en stijgende kosten van defensiematerieel

wetgevings overleg

JAARVERSLAG17-6-2015

34 200 X, nr. 9

In behandeling

 33    763, nr. 81en 33 763, nr. 98 en

34    550 X, nr. 2

Motie Teeven/Eijsink over het sneller volgen van richtinggevende jurisprudentie om de afwikkeling van schadeclaims sneller te laten verlopen

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2015

30 139, nr. 149

Afgedaan

30 139, nr. 155

Motie Knops/Teeven over het op korte termijn serieus onderzoeken van de gevolgen van valutawisselingen en de ontwikkeling van materieel- en munitieprijzen en daarop in de begroting van 2016 nadrukkelijk terug te komen

algemeen overleg

MATERIEEL

2-7-2015

27 830, nr. 154

Afgedaan

34 550 X, nr. 2

Motie Knops over het pleiten voor een gezamenlijke inzet van de coalitie om te komen tot betere coördinatie en effectievere leverantie van wapens en andere benodigdheden voor de Peshmerga in Irak

plenair debat

ISIS

2-7-2015

27 925, nr. 553

Afgedaan

27 925, nr. 570

Motie Servaes/Eijsink over het integraal opnemen en expliciteren van de gevolgen van deelname aan missies voor de interne bedrijfsvoering en gereedheid van eenheden, inclusief de gevolgen van het uitzenden van specialistische functies

plenair debat

ISIS

2-7-2015

27 925, nr. 550

Afgedaan

32 733, nr. 151

Motie Knops over het niet toelaten van sympathiseren met het salafisme

algemeen overleg

MIVD

22-9-2015

29 924, nr. 34

Afgedaan

29 614, nr. 39

Motie Eijsink c.s. over oriëntatie op de voordelen van meerjarige defensieplannen

wetgevings overleg

MATERIEEL

2-11-2015

34 300 X, nr. 63

Afgedaan

25-5-2016

RTG

meerjaren plannen

Motie Günal-Gezer/Vuijk over een overzicht van de toegekende prijsbijstelling, de verdeling daarvan over de investeringsprojecten en exploitatie-uitgaven en de mate waarin de prijsbijstelling toereikend is

wetgevings overleg

MATERIEEL

2-11-2015

34 300 X, nr. 35

In behandeling

34 550 X, nr. 2

Motie Knops over het voorzien in eenstruc-turele versterking van de personele capaciteit in de verwervingsketen en de Kamer hierover uiterlijk 1 mei 2016 te informeren

wetgevings overleg

MATERIEEL

2-11-2015

34 300 X, nr. 34

Afgedaan

34 300 X, nr. 39 en

34 300 X, nr. 115

Motie Knops over met kracht het reservisten-beleid voort te zetten, de groeiende inzet van reservisten voluit te accommoderen binnen de Defensieorganisatie en af te zien van toekomstige bezuinigingen of tijdelijke beheersmaatregelen ten koste van reservisten

wetgevings overleg

PERSONEEL

2-11-2015

34 300 X, nr. 25

Afgedaan

34 550 X, nr. 73

Motie Teeven/Eijsink over de bezetting en uitrusting van de medische troepen

wetgevings overleg

PERSONEEL

2-11-2015

34 300 X, nr. 24

Afgedaan

34 550 X, nr. 2

Motie Teeven over evaluatie van de inzet van civiel en diplomatiek personeel

algemeen overleg

KLEINE

MISSIES

18-11-2015

29 521, nr. 302

Afgedaan

29 521, nr. 315

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

Motie Teeven/Knops over een relevante, substantiële en langdurige bijdrage van de krijgsmacht aan het bewaken van de Europese en Nederlandse grenzen, alsmede de bestrijding van mensensmokkel en de informatie daarover effectief uit te wisselen

plenair debat

BEGROTING

24-11-2015

34 300 X, nr. 62

Afgedaan

32 317, nr. 399

Motie Belhaj/Van Dijk over aantal ingediende claims en causaliteit met werken met PX-10

plenair debat

GEBRUIK PX-10 BIJ DEFENSIE

18-2-2016

34 300 X, nr. 86

Afgedaan

34 550 X, nr. 63

Motie Samsom/Pechtold over onvoorwaardelijke en dwingende informatie-uitwisseling op het terrein van de politie en de inlichtingendiensten binnen de EU

plenair debat

BESTRIJDING

INTERNATI

ONAAL

TERRO

RISME

12-4-2016

29 754, nr. 380

Afgedaan

27 925, nr. 595

Motie Knops/Dijkgraaf over het werkelijk aan opleiding en training bestede uren per Natres reservist vaststellen op minimaal 121 uur per jaar

algemeen overleg

RESER

VISTEN

7-7-2016

34 300 X, nr. 122

Afgedaan

35 550 X, nr. 73

Motie Knops c.s. over met meer urgentie en tempo de huidige knelpunten bij de reservisten oplossen.

algemeen overleg

RESER

VISTEN

7-7-2016

34 300 X, nr. 121

Afgedaan

35 550 X, nr. 73

Motie Knops/Günal-Gezer over een heroverweging van het besluit om het FSC te verplaatsen naar Utrecht

algemeen overleg

VASTGOED

16-11-2016

33 763, nr. 118

Afgedaan

33 763, nr. 123

Motie Belhaj over het versneld aantrekken van cyberreservisten

plenair debat

BEGROTING

17-11-2016

34 550 X, nr. 35

In behandeling

 

Motie De Roon over het plaatsen van lange afstandkruisraketten op nieuwe fregatten

plenair debat

BEGROTING

17-11-2016

34 550 X, nr. 34

In behandeling

 

Motie Eijsink c.s. over de positie van militair personeel in wet- en regelgeving

plenair debat

BEGROTING

17-11-2016

34 550 X, nr. 32

In behandeling

 

Motie Belhaj c.s. over inzicht in de voortgang van de maatregelen voor versterking van personele en materiële basisgereedheid

wetgevings overleg

JAARVERSLAG14-6-2017

34 725 X, nr. 7

In behandeling

 

Motie Knops/Van den Bosch over het verruimen van uitzonderingsgronden op het verplicht internationaal aanbesteden

wetgevings overleg

JAARVERSLAG14-6-2017

34 725 X, nr. 6

Afgedaan

31 125, nr. 78

Motie-Popken, et al. over het verzoek de slachtoffers van de incidenten in Schaars-bergen psychologische hulp en persoonlijke begeleiding aan te bieden, zolang zij dat nodig hebben.

algemeen overleg

PERSONEEL

13-11-2017

34 775 X, nr. 19

Afgedaan

1-2-2018

Motie-Karabulut et al. over het verzoek de commissie die onafhankelijk en extern onderzoek gaat doen naar intimidatie en seksueel geweld, voldoende middelen en mogelijkheden te geven om ook de praktijk mede bij de operationele eenheden te onderzoeken.

algemeen overleg

PERSONEEL

13-11-2017

34 775 X, nr. 21

In behandeling

 

Motie-Belhaj, et al. over het verzoek om binnen het externe onderzoek naar sociale veiligheid ook extra alert te zijn op de signalen die op een angstcultuur zouden kunnen wijzen binnen Defensie.

algemeen overleg

PERSONEEL

13-11-2017

34 775 X, nr. 32

In behandeling

 

Motie Agema en Popken. Regering dient een einde te maken aan de Regeling faciliteiten Turkse dienstplicht defensie-ambtenaren

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 35

In behandeling

 

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

Motie Diks en Van de Molen: verzoekt de regering, te bezien hoe Defensie bij kan dragen aan deze Elfwegentocht door bijvoorbeeld experimenten te doen met alternatieve brandstoffen of in die periode geen of veel minder fossiele brandstoffen te gebruiken

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 37

In behandeling

Motie Ploumen en Karabulut: verzoekt de regering, te waarborgen dat er ook na het melden van een incident een mogelijkheid tot nazorg is

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 49

In behandeling

Motie Ploumen en Voordewind: verzoekt de regering, jaarlijks een thuisfrontcheck uit te voeren waarbij wordt gekeken naar de uitkomsten en leerpunten om de bestaande dienstverlening te laten aansluiten op deze uitkomsten zodat tegemoetgekomen wordt aan de behoefte van het thuisfront

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 48

In behandeling

Motie Belhaj: verzoekt de regering om, de mogelijkheden te onderzoeken om de huidige maximalisering van leeftijd bij de aanbieding van betrekkingen te verruimen en daarmee bij te dragen aan de adaptieve krijgsmacht

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 46

In behandeling

Motie Belhaj: verzoekt de regering, de Kamer over het groeipad voor uitgaven aan research and development en innovatie te informeren bij het aanbieden van de Defensienota en bij de volgende aanvullende nota van wijziging of de suppletoire begroting (die de verdere verdeling van de extra middelen van Rutte III realiseert) inzichtelijk te maken

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 45

In behandeling

Motie Bruins Slot: verzoekt de regering, te investeren in cyber als volwaardig vijfde militaire domein en daarbij ook in te zetten op een grotere rol van Defensie in het kader van de derde hoofdtaak, om zo samen met civiele veiligheids-partners op te kunnen treden tegen digitale bedreigingen en aanvallen

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 40

In behandeling

Motie Bruins Slot: verzoekt de regering, de effecten van het AOW-pensioengat inzichtelijk te maken, integraal af te wegen en nader te bezien bij de Defensienota

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 39

In behandeling

Motie Bruins Slot: verzoekt de regering het onderzoek naar het delegeren van personeels-besluiten te benutten om commandanten meer bevoegdheden en bijbehorende middelen op personeelsgebied te geven en daartoe met concrete maatregelen te komen

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 38

In behandeling

Motie Voordewind: verzoekt de regering, de tweedaagse geestelijke verzorgingsconferentie ook tot vast onderdeel te maken van de opleiding van de landmachtcadetten en de deelname van militairen aan de geestelijke verzorgingsconferenties voorafgaande aan uitzendingen te stimuleren

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 51

In behandeling

Motie Dijkgraaf: verzoekt de regering, zo mogelijk in de komende Defensienota, te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om tot een langjarige financieringssystematiek te komen

plenair debat

BEGROTING

23-11-2017

34 775 X, nr. 53

In behandeling

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

Motie Sjoerdsma over: verzoekt de regering, zonder militairen in gevaar te brengen, gedetailleerder te rapporteren over militaire wapeninzet,

algemeen overleg

ISIS

21-12-2017

27 925, nr. 625

In behandeling

Motie Belhaj: verzoekt de regering om, de diversiteit en het diversiteitsbewustzijn in alle geledingen van Defensie te versterken door in te zetten op een inclusieve cultuur wat resulteert in zowel instroom als behoud van medewerkers uit groepen die tot nu toe ondervertegenwoordigd zijn; en hierbij specifiek te kijken naar de regelgeving en (bedrijfsvoerings-)voorschriften die belemmeringen zouden kunnen opwerpen voor de hier voor genoemde groepen en dit te betrekken bij de beleidsnota Diversiteit en Inclusiviteit

algemeen overleg

PERSONEEL

12-12-2017

34 775 X, nr. 63

In behandeling

Motie van Ojik: overwegende dat klimaatverandering in Mali een bedreiging is voor de voedselproductie en watervoorziening, en daarmee een bron voor conflict; overwegende dat Nederland bij de aanpak van conflicten een integrale aanpak voorstaat waar defensie, diplomatie en ontwikkeling hand in hand gaan; verzoekt de regering om, samen met internationale en Malinese partners te bezien hoe meer kan worden gedaan om klimaatverandering als bron van conflict in Mali tot staan te brengen,

algemeen overleg

VREDES

MISSIES

12-12-2017

29 521, nr. 357

In behandeling

Motie Diks: verzoekt de regering, er zorg voor te Voortgezet dragen dat slachtoffers van misbruik binnen    Algemeen defensieorganisatie op geen enkele wijze    overleg worden beperkt in hun communicatie met externen over de misbruikzaak, anders dan ter voorkoming van onderlinge beïnvloeding hangende het onderzoek,»

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 115

In behandeling

Motie Diks: verzoekt de regering, het contact vanuit Defensie jegens nabestaanden van omgekomen militairen op een meer empathische en ruimhartige manier te organiseren dan nu het geval is, en de Kamer te informeren over de voorgenomen verbeteringen.

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 114

In behandeling

Motie Belhaj: verzoekt de regering, de inspecteur-generaal Veiligheid de Kamer jaarlijks te laten informeren middels een jaarverslag,

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 111

In behandeling

Motie Belhaj: verzoekt de regering, na het voltooien van het strafrechtelijk onderzoek door het OM, onderzoek te doen naar de mogelijkheid om tot (aanvullende) interne disciplinaire maatregelen over te gaan indien er op enig moment sprake is geweest van nalatig en/of verwijtbaar handelen.

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 109

In behandeling

Motie Bruins Slot: verzoekt de regering, een onafhankelijke visitatiecommissie in te stellen ten behoeve van de uitvoering van het plan van aanpak integrale veiligheid en integriteit bij Defensie, die jaarlijks over de stand van zaken van het verbetertraject rapporteert aan de bewindslieden van Defensie en de Kamer, en halfjaarlijks aan de Kamer te rapporteren over de voortgang van de uitvoering van het plan van aanpak en de aanbevelingen van deze visitatiecommissie

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 113

In behandeling

Omschrijving van de motie

Vindplaats

     

Stand van zaken

Motie Diks verzoekt de regering, de mogelijkheid tot het verlenen van een ontheffing voor het tijdelijk gebruik van munitie zonder volledige typeclassificatie te schrappen. AANGEHOUDEN

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 116

In behandeling

Motie van Dijk verzoekt de regering, alle mogelijke middelen in te zetten om het beantwoorden van de schuldvraag mogelijk te maken en daaraan consequenties te verbinden

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 112

In behandeling

Motie Karabulut en Ploumen verzoekt de regering, het tijdelijke externe meldpunt open te houden tot de behandeling van de definitieve aanbevelingen van de commissie-Giebels door de Tweede Kamer.

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 117

In behandeling

Motie Belhaj verzoekt de regering, te allen tijde de Kamer actief te informeren, mocht de taak die opgenomen is in een instellingsbesluit voor het oprichten van een (tijdelijke) commissie onverhoopt geheel of gedeeltelijk wijzigen.

Voortgezet

Algemeen overleg

VEILIGHEID

EN

INTEGRITEIT

22-5-2018

34 775 X, nr. 110

In behandeling

Motie Belhaj en Voordewind: constaterende dat, in lijn met het regeerakkoord, de voorspelbaarheid en schokbestendigheid van de materieelbegroting van Defensie moet worden vergroot; constaterende dat een begrotingsfonds, conform de systematiek van het Infrastructuurfonds, bijdraagt aan de continuïteit van de investeringsplanning; constaterende dat de planfase en realisatie van investeringen in defensiematerieel gemiddeld een aantal jaren duren en beheer en onderhoud ook doorloopt; verzoekt de regering, wetgeving voor te bereiden voor het instellen van een Defensie Materieel begrotingsfonds.

Notaoverleg

Defensienota

28-5-2018

34 919, nr. 19

In behandeling

Motie Diks: constaterende dat in de Defensienota een bedrag van 20 miljoen euro structureel voor cyberdefensie wordt vrijgemaakt en hiermee gedurende deze kabinetsperiode slechts één cyberoperatie kan worden uitgevoerd; verzoekt de regering bij de nog uit te werken cyberstrategie expliciet te onderzoeken of de beschikbare capaciteit van het Defensie Cyber Commando voldoende is om cyberdreigingen het hoofd te kunnen bieden, en tevens te onderzoeken of en hoe cyber offensief - indien opportuun en proportioneel -ingezet zou kunnen worden in het kader van het verdedigen van de internationale rechtsorde

Notaoverleg

Defensienota

28-5-2018

34 919, nr. 11

In behandeling

Motie Diks: overwegende dat gelet op de destabilisering van Venezuela en de daarmee gepaard gaande politieke onvoorspelbaarheid in dat land een robuuste verdediging van de Caribische eilanden noodzakelijk is, en een verder geïntegreerde verdediging met andere westerse mogendheden bovendien kosten kan besparen; verzoekt de regering, te bezien of en hoe een verregaande vorm van geïntegreerde en gezamenlijk verdediging van het Caribisch gebied met andere westerse mogendheden mogelijk en wenselijk is, en daarbij tevens de mogelijkheid van wederzijdse verdediging te onderzoeken.

Notaoverleg

Defensienota

28-5-2018

34 919, nr. 13

In behandeling

Omschrijving van de motie    Vindplaats

     

Stand van zaken

Motie Bruins Slot: overwegende dat de inzet    Notaoverleg van drones vaker plaatsvindt en steeds eenvoudiger wordt voor niet-statelijke actoren;

overwegende dat Defensie nog niet over voldoende counterdrones-middelen beschikt;

verzoekt de Minister, in te zetten op het ontwikkelen van counterdrones-capaciteiten en de Kamer hierover te informeren.

Defensienota

28-5-2018

34 919, nr. 14

In behandeling

Motie Stoffer: constaterende dat tijdens de    Notaoverleg

NAVO-top in Wales in 2014 is afgesproken dat het Nederlandse Defensiebudget wordt verhoogd richting 2% van het BBP in 2024;

overwegende dat de Defensienota hoofdzakelijk ingaat op de versterking van de krijgsmacht tijdens deze kabinetsperiode, maar onduidelijk is over de periode 2020-2024; verzoekt de regering, conform de NAVO-norm en in lijn met de aangenomen motie-Dijkgraaf over langjarige financieringssystematiek (34 775 X, nr. 57),

prioriteit te geven aan een spoedige uitwerking van een perspectief op Defensie na 2020

Defensienota

28-5-2018

34 919, nr. 17

In behandeling

 

Door bewindslieden gedane toezeggingen

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

De Minister van Defensie zal in de komende Veteranennota nader inzicht geven in de ontwikkeling van de caseload van de zorgcoördinatoren.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

De Minister van Defensie zal in samenspraak met de VNG bezien hoe er lokaal kan worden omgegaan met veteranenvraagstukken, en de Kamer hierover uiterlijk met of bij de komende Veteranennota informeren, inclusief o.a. de situatie m.b.t. de benodigde financiering.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

De Minister van Defensie zal bij de aanbieding van de begroting 2019 nader ingaan op de mogelijkheid van financiering door derden van het Nationaal Fonds Ereschuld.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

De Minister van Defensie zal de resultaten van de externe evaluatie van het proces van de behandeling van klachten, inclusief plan van aanpak, uiterlijk eind 2018 aan de Kamer aanbieden. Daarin zullen ook de reactie op het rapport-Giebels en op het recent verschenen rapport van de Veteranenombudsman worden meegenomen.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

De Minister van Defensie zegt toe in de komende Veteranennota meer in te zullen gaan op de langere termijn, en dit tweejaarlijks te zullen herhalen.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

De Minister van Defensie zegt toe dat zij de Kamer tijdig vóór de plenaire begrotingsbehandeling in de herfst van 2018 zal informeren over de uitkomsten van de gesprekken met zorgcoördinatoren inzake de mogelijkheden van het meer «brengen» door Defensie dan het moeten «halen» door cliënten van voorzieningen.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

De Minister van Defensie zegt toe dat zij de Kamer uiterlijk bij de komende Veteranennota zal informeren over noodzakelijke aanpassing van twee regelingen krachtens de Militaire Ambtenarenwet.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

De Minister van Defensie zegt toe dat zij de Kamer uiterlijk op Prinsjesdag 2018 zal informeren over het gevolgde aanbestedingstraject m.b.t. het blad Checkpoint.

algemeen overleg

VETERANEN

26-6-2018

In behandeling

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

De Minister van Defensie zegt toe in de komende voortgangsrapportages en evaluaties van militaire missies nader in te zullen gaan op de effecten van lopende missies op de gereedheid van de Defensieorganisatie in brede zin.

algemeen overleg

EVALUATIE S

MILITAIRE

OPERATIES

27-6-2018

In behandeling

 

Aan mevrouw Karabulut is toegezegd dat vragen over de ESSM-raketten en Saudi-Arabië nog ter beantwoording aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken worden voorgelegd

algemeen overleg

MATERIEEL

21-6-2018

In behandeling

 

Voor het zomerreces komt er een volledige financiële plaat over alles wat er te doen staat rondom de marinierskazerne in Vlissingen. Ik zeg er wel bij dat deze komt onder de conditie dat het commercieel vertrouwelijk is.

algemeen overleg

MATERIEEL

21-6-2018

In behandeling

 

Tijdens de zomer, maar dat zal effectief na het zomerreces zijn, komt er een verzamelbrief over de laatste stand van zaken van de marinierskazerne.

algemeen overleg

MATERIEEL

21-6-2018

In behandeling

 

De Staatssecretaris zal bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat navraag doen over de inbreukprocedures door de Europese Commissie en daar per brief op terugkomen. Dit is naar aanleiding van de vraag van de heer Van Dijk.

algemeen overleg

MATERIEEL

21-6-2018

In behandeling

 

In de Defensie Industrie Strategie wordt teruggekomen op de rol en kennisinnovatie bij de aanbestedingsprocedures naar aanleiding van de vraag van mevrouw Bruins Slot en het overleg met het Ministerie van EZK.

algemeen overleg

MATERIEEL

21-6-2018

In behandeling

 

De Staatssecretaris komt in het najaar terug op het luchthavenbesluit Gilze-Rijen en zal de Kamer daarover verder informeren. Tevens zal zij ingaan op de verdere ontwikkelingen op het gebied van het laagvlieggebied.

algemeen overleg

MATERIEEL

21-6-2018

In behandeling

 

De Minister zegt toe de tekst van de intentieverklaring van het European Intervention Initiative, zoals die er op vrijdag 22 juni 2018 ligt, op vrijdag 22 juni 2018 vertrouwelijk te delen met de Kamer. Mocht de intentieverklaring op dat moment openbaar zijn dan zal de Minister de intentieverklaring ook openbaar delen met de Kamer.

algemeen overleg

EU RBZ

19-6-2018

Afgedaan

Brief is vertrouwelijk gestuurd BS2018013103

De Staatssecretaris vraagt aan het BIT of het eventueel een toetsing kan verrichten, voorafgaand aan de ondertekening van een overeenkomst met een leverancier, en onder welke voorwaarden. De Staatssecretaris informeert de Kamer over de uitkomst hiervan.

algemeen overleg

IT

13-6-2018

In behandeling

 

In de volgende voortgangsrapportage IT geeft de Staatssecretaris een beeld op hoofdlijnen van de personeelsontwikkeling en van de eventuele herprioriteringen.

algemeen overleg

IT

13-6-2018

In behandeling

 

De Staatssecretaris zendt de definitieve business case (vertrouwelijk) aan de Kamer, vóór de ondertekening van de overeenkomst met een leverancier.

algemeen overleg

IT

13-6-2018

In behandeling

 

De Minister zendt de tekst van de Europese Interventiecapa-citeit (EI 2) aan de Kamer, zodra deze is uitonderhandeld.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

30-5-2018

In behandeling

 

In de reguliere brief in het najaar over snel inzetbare

algemeen

NAVO

30-5-2018

In behan-

verwacht in

eenheden geeft de Minister uitleg over de toepasselijke procedures.

overleg

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

 

deling

najaar 2018

In het verslag van de NAVO Defensie ministeriële neemt de Minister een lijstje op van de NAVO-bijdrage percentages van de lidstaten.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

30-5-2018

In behandeling

 

Voor de zomer zendt de Minister een brief aan de Kamer waarin zij de samenhang tussen missies uiteenzet.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

30-5-2018

In behandeling

 

Na de zomer een nieuwe cyberstrategie

notaoverleg

DEFEN

SIENOTA

28-5-2018

In behandeling

 

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

Bij de begroting en de verantwoording aandacht voor het schrappen van regels.

notaoverleg

DEFEN

SIENOTA

28-5-2018

In behandeling

 

VNVR 1325 toevoegen aan de diversiteitsnota

notaoverleg

DEFEN

SIENOTA

28-5-2018

In behandeling

 

De motie Belhaj over de 2% EDA-norm uitvoeren en dus al voorafgaand aan de begroting het groeipad naar de norm inzichtelijk maken

notaoverleg

DEFEN

SIENOTA

28-5-2018

In behandeling

 

Vóór de begroting informeren over invulling regeerakkoord valutaschommelingen en prijsindexatie (voorstellen).

notaoverleg

DEFEN

SIENOTA

28-5-2018

In behandeling

 

De DIS in het najaar met uitwerking hoe we omgaan met art. 346

notaoverleg

DEFEN

SIENOTA

28-5-2018

In behandeling

 

In de volgende P-rapportage informeert de Staatssecretaris de Kamer over de resultaten van het lopende onderzoek naar de doorstroom van personeel binnen Defensie.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

In behandeling

verwacht in september 2018

In de volgende P-rapportage informeert de Staatssecretaris de Kamer over de versnelling van de aanname van herintredende militairen.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

In behandeling

verwacht in september 2018

In de volgende P-rapportage informeert de Staatssecretaris de Kamer over de voortgang van de uitvoering van de motie inzake inclusiviteit/diversiteit. De motie wordt tevens betrokken bij het plan van aanpak diversiteit.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

In behandeling

verwacht in september 2018

De Staatssecretaris bespreekt de invulling van de op 22 mei jl. aangenomen motie Diks/Karabulut/Ploumen met de commissie Giebels en informeert de Kamer daarover.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

In behandeling

verwacht in juni 2018

In de volgende P-rapportage informeert de Staatssecretaris de Kamer over de stand van zaken m.b.t de loonsancties en re-integratie.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

In behandeling

verwacht in september 2018

De Staatssecretaris informeert de Kamer op 4 juni a.s. over de voortgang van het dossier chroom-6.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

Afgedaan

34 775 X, nr. 126

De Staatssecretaris informeert de Kamer schriftelijk over de zogenaamde Dutch army shop.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

In behandeling

 

In de volgende P-rapportage informeert de Staatssecretaris de Kamer over de voortgang van het oplossen van de tekorten en wachtlijsten m.b.t. de functie-opleidingen en de aansluiting van de basisopleiding op de functie-opleiding.

algemeen overleg

PERSONEEL

23-5-2018

In behandeling

verwacht in september 2018

MinDef zegt toe dat er een studie zal worden gemaakt van het tuchtrecht in de zorg in relatie tot het tuchtrecht van Defensie en zal hierover vóór Prinsjesdag een brief aan de Kamer zenden.

algemeen overleg

Veiligheid en integriteit

25-4-2018

In behandeling

 

MinDef zegt toe uiterlijk eind mei 2018 de Kamer te zullen informeren over het idee om een visitatiecommissie in te stellen met betrekking tot de uitvoering van het Plan van aanpak.

algemeen overleg

Veiligheid en integriteit

25-4-2018

Afgedaan

34 775 X, nr. 106

De Staatssecretaris zegt toe de Aanwijzing SG over inwijdingsrituelen naar de Kamer te sturen

30-leden

Misbruik

Schaars- bergen

29-3-2018

Afgedaan

2018D25902

De Minister van OCW zegt toe vóór de zomer van 2018 de Kamer te zullen informeren over een eventuele actualisering van het beleidskader uit 2002 m.b.t. maritiem erfgoed. Bij deze gelegenheid zal ook nader inzicht worden gegeven in het aantal nog niet geborgen Nederlandse scheepswrakken, en in de voortgang m.b.t. spoor 3.

algemeen overleg

JAVAZEE

21-2-2018

In behandeling

Verwacht in juli 2018

De Minister van Defensie zegt toe de Kamer na de verkenning (samen met Indonesië), in ieder geval in mei 2018 en zoveel eerder als mogelijk, nader over de voortgang te zullen informeren.

algemeen overleg

JAVAZEE

21-2-2018

Afgedaan

32156-86 d.d. 02-02-'18 32156-85 d.d. 25-01-'18

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

De Staatssecretaris streeft ernaar de nota van wijziging vóór de plenaire begrotingsbehandeling Defensie aan de Kamer toe te zenden. Indien dit niet mogelijk blijkt, informeert de Staatssecretaris de Kamer hierover.

wetgevings overleg

MATERIEEL

13-11-2017

Afgedaan

34 775 X, nr. 25

De Staatssecretaris zegt toe de resultaten van het Amerikaanse onderzoek naar scheuren in de (springstof van de) Excalibur-granaten, dat binnenkort voltooid is, aan de Kamer toe te zenden.

wetgevings overleg

MATERIEEL

13-11-2017

In behandeling

Onderzoek is nog in volle gang, informatie wordt in najaar 2018 verwacht

De Staatssecretaris zendt haar standpunt over de invloed van missies op de gereedheid van eenheden in Nederland in relatie tot het IBO vóór de ontvangst van de Defensienota aan de Kamer.

wetgevings overleg

MATERIEEL

13-11-2017

Afgedaan

33 763, nr. 140

De Staatssecretaris zegt toe in de in februari 2018 te ontvangen Defensienota ook in te zullen gaan op de financiële beslaglegging van de middensomproblematiek.

wetgevings overleg

PERSONEEL

13-11-2017

Afgedaan

34 919, nr. 1

De Staatssecretaris zegt toe in het eerste kwartaal van 2018, los van de Defensienota, een route-tijdtabel m.b.t. de medische zorgvoorzieningen aan de Kamer te zullen toesturen.

wetgevings overleg

PERSONEEL

13-11-2017

Afgedaan

34 775 X, nr. 97

Staatssecretaris zegt toe in de in februari 2018 te ontvangen Defensienota ook expliciet in te zullen gaan op het bevorderen van werving en behoud.

wetgevings overleg

PERSONEEL

13-11-2017

Afgedaan

34 919, nr. 1

Staatssecretaris zegt toe in de in februari 2018 te ontvangen Defensienota ook in te gaan op de verdere vormgeving van de adaptieve krijgsmacht, waarbij in ieder geval ook aandacht zal worden besteed aan de ontzorging van werkgevers en werknemers, aan de andere belemmeringen die reservisten in dit kader kunnen ervaren en aan de werving en selectie van reservisten.

wetgevings overleg

PERSONEEL

13-11-2017

Afgedaan

34 919, nr. 1

De Minister informeert de Kamer over de gevolgen van de nieuwe commandostructuur van de NAVO voor het Joint Forces Command in Brunssum.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

31-10-2017

In behandeling

Komt in 2018 op de NAVO agenda, naar verwachting in najaar

2018

De Minister informeert de Kamer over de personele en financiële implicaties van de nieuwe commandostructuur van de NAVO, vóór de verwachte besluitvorming daarover in februari 2018.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

31-10-2017

In behandeling

Besluitvorming is verschoven naar achteren, wordt verwacht in najaar 2018

De Minister streeft ernaar de Defensienota in het eerste kwartaal van 2018 aan de Kamer toe te zenden.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

31-10-2017

Afgedaan

34 919, nr. 1

In het verslag van de NAVO Defensie ministeriële geeft de Minister de Kamer een reactie op de vraag of de NAVO (nog) het hoofd kan bieden aan serieuze dreiging van Rusland, zoals gesteld in een artikel van Der Spiegel naar aanleiding van (vermeende) geheime NAVO-stukken.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

31-10-2017

Afgedaan

28 676, nr. 280

Minister Defensie zegt toe in het jaarverslag Kustwacht Caribisch gebied 2017 in te gaan op de overschrijding van vaar- en vlieguren in 2017, m.n. als gevolg van de hulpverlening in het kader van orkaan Irma.

algemeen overleg

KUSTWACHT

CARIBISCH

GEBIED

21-9-2017

Afgedaan

2018D28694

Minister van Defensie zegt toe in het jaarverslag Kustwacht Caribisch gebied 2017 nader in te gaan op de frequentie en prioriteitsstelling van de patrouilles in het Caribisch gebied.

algemeen overleg

KUSTWACHT

CARIBISCH

GEBIED

21-9-2017

Afgedaan

2018D28694

Omschrijving van de motie

Vindplaats

 

Stand van zaken

Minister van Defensie zegt toe in het jaarverslag Kustwacht Caribisch gebied 2017 nader in te gaan op het vraagstuk van de lokale werving voor functies binnen de Kustwacht

Caribisch gebied, mede in relatie tot de kleinschaligheid van de (ei)landen.

algemeen overleg

KUSTWACHT 21-9-2017 CARIBISCH

GEBIED

Afgedaan

2018D28694

De Minister van Buitenlandse Zaken zegt toe de visie van de regering op de postmissiebeoordeling Uruzgan zo spoedig mogelijk aan de Kamer te doen toekomen.

algemeen overleg

EVALUATIE S 13-9-2017 MILITAIRE

OPERATIES

Afgedaan

27 925, nr. 614

In de volgende voortgangsrapportage informeert de Minister de Kamer over de voortgang van de informatiebeveiliging, conform de motie Aukje de Vries c.s. (Kamerstuk 34 725, nr. 5)

algemeen overleg

MATERIEEL 28-6-2017

Afgedaan

31 125, nr. 79

De Minister van Defensie zegt toe de Kamer in de zomer van 2017 nader te zullen informeren over de aangenomen motie van het lid Belhaj inzake vrouwen binnen Defensie.

algemeen overleg

PERSONEEL 28-6-2017

Afgedaan

6-12-2017

In de volgende voortgangsrapportage vermeldt de Minister de stand van zaken met betrekking tot de transitieperiode.

algemeen overleg

VERWERVING 27-6-2017 F-35

Afgedaan

26 488, nr. 435

In de volgende voortgangsrapportage neemt de Minister een passage op inzake geluidsoverlast, waaronder de geluidsoverlast op piekmomenten.

algemeen overleg

VERWERVING 27-6-2017 F-35

Afgedaan

26 488, nr. 435

In de volgende voortgangsrapportage neemt de Minister een passage op met betrekking tot de zuurstofvoorziening aan piloten.

algemeen overleg

VERWERVING 27-6-2017 F-35

Afgedaan

26 488, nr. 435

In de volgende voortgangsrapportage vermeldt de Minister de resultaten van het Amerikaanse onderzoek inzake de verlaging van de prijs, mits deze beschikbaar en openbaar zijn.

algemeen overleg

VERWERVING 27-6-2017 F-35

Afgedaan

26 488, nr. 435

In de volgende voortgangsrapportage vermeldt de Minister de stand van zaken met betrekking tot de block buy.

algemeen overleg

VERWERVING 27-6-2017 F-35

Afgedaan

26 488, nr. 435

De Minister informeert de Kamer bij het volgende verslag van de NAVO-Defensieministeriële over de definities die de NAVO hanteert inzake de 2%-norm.

algemeen overleg

NAVO    22-6-2017

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

In behandeling

Verwacht in najaar 2018

De Minister informeert de Kamer over de aangepaste commandostructuur, die in oktober 2017 wordt besproken, zodra dat mogelijk is.

algemeen overleg

NAVO    22-6-2017

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

Afgedaan

Nader te bepalen

De Minister zegt toe de Kamer nader te informeren over integriteitsschendingen in de eerder toegezegde brief inzake (vermeende) corruptie bij de aanschaf van auto's. Ook wordt de Kamer hierbij geïnformeerd over de wijze waarop Defensie omgaat met de klachten van twee medewerkers.

algemeen overleg

MIVD    21-6-2017

Afgedaan

28 844, nr. 118

In het volgende jaarverslag MIVD gaat de Minister uitge-breider in op radicalisering.

algemeen overleg

MIVD    21-6-2017

Afgedaan

29 924, nr. 165

De Minister geeft in de volgende Veteranennota de stand van zaken met betrekking tot het preventief medisch onderzoek en de nazorgvragenlijsten.

notaoverleg

VETERANEN 19-6-2017

Afgedaan

30 139, nr. 186

De Minister geeft in de volgende Veteranennota een stand van zaken met betrekking tot de financiering van de nulde-lijnsondersteuning.

notaoverleg

VETERANEN 19-6-2017

Afgedaan

30 139, nr. 186

De Minister neemt in de volgende Veteranennota een stappenplan op met betrekking tot ISAF-veteranen.

notaoverleg

VETERANEN 19-6-2017

Afgedaan

30 139, nr. 186

De Minister zal in de volgende Veteranennota ingaan op de mogelijkheid om de Invictus Games in Nederland te organiseren.

notaoverleg

VETERANEN 19-6-2017

Afgedaan

30 139, nr. 186

De Minister informeert de Kamer zo spoedig mogelijk, in ieder wetgevings-geval voor het zomerreces, over de IT-problematiek van de    overleg

KMar op luchthavens.

JAARVERSLAG14-6-2017

Afgedaan

30 176, nr. 35

De Minister zegt toe de Kamer vóór het zomerreces te informeren over de mutatie van € 173 miljoen in de Slotwet en daarbij voorts in te gaan op alle mutaties.

wetgevings overleg

JAARVERSLAG14-6-2017

Afgedaan

34 550 X, nr. 106

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

De Minister zegt toe de Kamer voorafgaand aan de komende begrotingsbehandeling te informeren over de stand van zaken met betrekking tot de informatiebeveiliging.

wetgevings overleg

JAARVERSLAG14-6-2017

Afgedaan

31 125, nr. 79

De Minister zegt toe om in de Jaarverslagen het stoplicht-model te implementeren voor de maatregelen ter versterking van de basisgereedheid.

wetgevings overleg

JAARVERSLAG14-6-2017

Afgedaan

33 763, nr. 133

Minister van Defensie zegt toe zo enigszins mogelijk vóór de zomer van 2017 een herziene business case inzake de voorgenomen verhuizing van het Financieel Servicecentrum aan de Kamer te zullen doen toekomen.

algemeen overleg

VASTGOED

DEFENSIE

23-2-2017

Afgedaan

33 763, nr. 138

De Minister zegt toe dat zij Defensiecommandanten zal laten nagaan in hoeverre er nog steeds sprake is van onvoldoende beschermd werken door personeel, en hierover rapporteren tijdens de eerstkomende voortgangsrapportage over chroom-6 (vóór de zomer van 2017).

algemeen overleg

PERSONEEL

22-2-2017

Afgedaan

34 550 X, nr. 100

De Minister houdt de Kamer op de hoogte over de supreme-zaak in de reguliere verslaglegging van NAVO-bijeenkomsten. De Minister informeert de Kamer zodra de uitspraak van de rechter beschikbaar is.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

14-2-2017

In behandeling

Nog onder de rechter

In de volgende voortgangsrapportage meldt de Minister welke verschillende missies de F-35 kan vliegen op basis van de afspraken die met de Minister zijn gemaakt sinds de kandidatenvergelijking.

algemeen overleg

VERWERVING

F-35

8-12-2016

Afgedaan

26 488, nr. 431

Met betrekking tot de block buy legt de Minister het op pagina 2 van haar brief van 6 december 2016 (Kamerstuk 26 488, nr. 422) bedoelde rapport (inzake kostenramingen van de firma RAND) vertrouwelijk ter inzage voor aan de Kamer, na toestemming van de Minister van V&J.

algemeen overleg

VERWERVING

F-35

8-12-2016

Afgedaan

26 488, nr. 432

Met betrekking tot het onderhoud van de F-35 en de spin-offs die dit kan opleveren, zal de Minister de resultaten van de gesprekken met de gemeente Uden opnemen in de volgende voortgangsrapportage.

algemeen overleg

VERWERVING

F-35

8-12-2016

Afgedaan

26 488, nr. 431

Naar aanleiding van de motie Vuijk-Eijsink inzake reservisten zendt de Minister het plan van aanpak inzake de implementatie van total force vóór het Kerstreces aan de Kamer. Daarin wordt ook de internationale vergelijking meegenomen.

wetgevings overleg

PERSONEEL

9-11-2016

Afgedaan

34550 X, nr. 60

Op korte termijn (binnen twee weken) zendt de Minister het onderzoeksrapport inzake het recente ongeval in Mali, alsmede het onderzoeksrapport inzake het ongeval met een Apache-helikopter, aan de Kamer.

wetgevings overleg

PERSONEEL

9-11-2016

Afgedaan

29 521, nr. 332

De Kamer blijft regulier betrokken en geïnformeerd worden bij/over de uitwerking van alle afspraken van de NAVO-top in Warschau. De manier waarop zal de Minister nog bepalen.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

13-10-2016

In behandeling

doorlopende toezegging

In de volgende voortgangsrapportage over de Nederlandse bijdrage aan de strijd tegen ISIS wordt ook ingegaan op de stand van zaken met de Non Lethal Assistance in Irak.

algemeen overleg

MISSIES/

OPERATIES

29-9-2016

Afgedaan

29 521, nr. 349

De Minister van Defensie stuurt een brief over de problemen en de mogelijke vertraging die is opgetreden met de aanbesteding en de verschillende leveringen van de communicatiemiddelen, zoals radio's en IED-scanners, zo snel mogelijk en in ieder geval voor het einde van het zomerreces.

algemeen overleg

NL

BIJDRAGE

STRIJD

TEGEN ISIS

7-7-2016

Afgedaan

27 925, nr. 596

Indien er sprake is van het aanschaffen van toestellen middels een Block Buy, informeert de Minister de Kamer daarover tijdig.

algemeen overleg

VERWERVING

F-35

23-6-2016

Afgedaan

26 488, nr. 432

Voor het eind van het jaar stuurt de Minister de resultaten van het onderzoek t.a.v. het PTSS protocol naar de Kamer.

notaoverleg

VETERANEN

20-6-2016

Afgedaan

30 139, nr. 69

De Minister gaat nog duidelijker aangeven in rapportages en brieven wat het aandeel van pensioenen en uitkeringen is.

wetgevings overleg

JAARVERSLAG16-6-2016

Afgedaan

34 550 X, nr. 2

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

De Minister houdt de Kamer op de hoogte van de gesprekken met het Ministerie van VWS en de consequenties voor het calamiteitenhospitaal en de rol 4 als een deel van de financiering wordt stopgezet.

algemeen overleg

PERSONEEL

21-4-2016

 

Er is op dit moment geen sprake van het verminderen van

dreigings-niveau en daarmee het militaire scenario in het calhosp

De Minister zegt toe de Kamer, zodra deze informatie met haar gedeeld kan worden, te zullen informeren over eventuele initiatieven van EU-lidstaten voor een Center of Excellence.

algemeen overleg

DEFEN

SIERAAD

14-4-2016

In behandeling

Er is nog geen met de

Kamer deelbare informatie voorhanden

De Kamer ontvangt een brief over de lopende onderzoeken naar de EULEX missie in Kosovo, als daar aanleiding toe is.

algemeen overleg

EVALUATIE S

MILITAIRE

OPERATIES

4-11-2015

In behandeling

Nog geen aanleiding voor geweest

De Minister van Defensie zal de Kamer informeren over de gevolgen voor de nationaliteit van de actief dienende militair, die recent is vertrokken naar Syrië en zich waarschijnlijk heeft aangesloten bij ISIS (betreft vraagstuk van statelijke/nietstatelijke actoren).

algemeen overleg

MIVD

9-9-2015

In behandeling

Zodra de vertrouwelijkheid zich niet meer daartegen verzet wordt de Kamer ingelicht

De Minister van Defensie zal de Kamer informeren over de resultaten van het onderzoek naar de actief dienende militair die recent is vertrokken naar Syrië en zich waarschijnlijk heeft aangesloten bij ISIS, zodra de vertrouwelijkheid zich daartegen niet meer verzet.

algemeen overleg

MIVD

9-9-2015

In behandeling

Zodra de vertrouwelijkheid zich niet meer daartegen verzet wordt de Kamer ingelicht

De Kamer wordt bij toekomstige aanschaf van meer F-35 toestellen opnieuw vooraf geïnformeerd, echter niet meer met een DMP-D brief.

algemeen overleg

VERVANGING

F-16

26-2-2015

In behandeling

26 488, nr. 435

Tot de basisimplementatie van ERP informeert de Minister de Kamer bij de halfjaarlijkse rapportage over de voortgang van het product, het tijdsbestek en de kosten.

Deze rapportage zal geschieden volgens het model van grote I.V.-projecten.

Na de voltooiing van de basisimplementatie volgt een eindevaluatie, die de Minister aan de Kamer doet toekomen.

In deze evaluatie wordt ook duidelijkheid verschaft over de geraamde en gerealiseerde bezuiniging op vte'n.

algemeen overleg

SPEER

10-4-2014

Afgedaan

31 125, nr. 80

De Minister zegt toe de Kamer te informeren over nieuwe ontwikkelingen in het UAV-project, indien deze zich voordoen.

algemeen overleg

DRONES/

UAV'S

5-2-2014

In behandeling

Deze hebben zich tot nu toe niet voorgedaan

In de volgende Veteranennota gaat de Minister in op de wel bekende informatie over de stand van zaken met de ISAF-veteranen.

notaoverleg

VETERANEN

27-1-2014

Afgedaan

30 139, nr. 134

De Minister zal de Kamer twee keer per jaar key performance indicators ten behoeve van de bezuinigingen doen toekomen, namelijk bij de verantwoording en bij de begroting.

wetgevings overleg

MATERIEEL

7-11-2011

Afgedaan

Niet meer toepassing, er is geen bezuinigingsoperatie meer

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

Tweemaal per jaar (in de begroting en in het jaarverslag) zal de Minister van Defensie een voortgangsrapportage m.b.t. de drie sporen van de bezuinigingen aan de Kamer aanbieden.

De Minister zal de Algemene Rekenkamer verzoeken bij deze rapportages iedere keer een eigen oordeel aan de Kamer te doen toekomen.

notaoverleg

BELEIDSNOTA 6-6-2011 DEFENSIE

Afgedaan

Niet meer toepassing, er is geen bezuinigingsoperatie meer

De Kamer wordt voorafgaand aan de verkoop van aandelen (vertrouwelijk) geïnformeerd.

algemeen overleg

DTO

11-12-2001

Afgedaan

Niet meer van

toepassing

De Staatssecretaris informeert de Kamer nader over de wijze waarop de beveiliging van overige zaken haar beslag heeft gekregen inde vorm van contractuele afspraken of anderszins.

algemeen overleg

DTO

11-12-2001

Afgedaan

niet meer van toepassing

De Staatssecretaris stuurt de Kamer afspraken inzake het sociaal beleidskader toe. Het uitgangspunt daarbij is dat personeel en materieel van DTO (incl. hardware in Maasland) overgaan naar de nieuwe strategische partner.

algemeen overleg

DTO

11-12-2001

Afgedaan

niet meer van toepassing

Als de KDC-10 in Quatar wordt geplaatst zal daar een klein detachement van de KMar worden gestationeerd. Zodra hierover meer bekend is, wordt de Kamer ingelicht.

algemeen overleg

UITZEN

DINGEN

5-12-2001

Afgedaan

niet meer van toepassing

De Kamer ontvangt informatie over de evaluatie van de UNMEE-operatie in SHIRBRIG-kader.

algemeen overleg

UITZEN

DINGEN

29-11-2001

Afgedaan

niet meer van toepassing

De Kamer ontvangt informatie over het functioneren van de communicatiemiddelen in de Chinooks tijdens UNMEE.

algemeen overleg

UITZEN

DINGEN

29-11-2001

Afgedaan

Niet meer van

toepassing

De Minister van Buitenlandse Zaken zegt toe in de volgende evaluatie meer visuals (infographics) op te nemen.

algemeen overleg

EVALUATIE S

MILITAIRE

OPERATIES

13-9-2017

In behandeling

nog niet gerapporteerd

De Minister van Defensie zegt toe in de volgende evaluaties het aantal militairen en het aantal missies te vermelden.

algemeen overleg

EVALUATIE S

MILITAIRE

OPERATIES

13-9-2017

In behandeling

nog niet gerapporteerd

Minister van Defensie zegt toe de jaarlijkse voortgangsrapportages vastgoed Defensie ieder najaar aan de Kamer te zullen aanbieden, tijdig vóór de behandeling van de defensiebegrotingen in de Kamer.

algemeen overleg

VASTGOED

DEFENSIE

23-2-2017

In behandeling

2018Z01614

Minister Defensie zegt toe in oktober 2017, en vervolgens ieder jaar in oktober, een vervolgrapportage m.b.t. het Total Force Concept aan de Kamer te doen toekomen.

algemeen overleg

PERSONEEL

26-1-2017

In behandeling

33763, nr. 136

De Kamer blijft regulier betrokken en geïnformeerd worden bij/over de uitwerking van alle afspraken van de NAVO-top in Warschau. De manier waarop zal de Minister nog bepalen.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

13-10-2016

In behandeling

28 676, nr. 280

De Minister stuurt de afgeronde onderzoeken van het RZO meteen naar de Kamer (en niet 1x per jaar).

notaoverleg

VETERANEN

20-6-2016

In behandeling

30 139, nr. 184 /

30 139, nr. 185

De Kamer ontvangt bij de begroting jaarlijks inzicht in de effecten van het wel/niet toekennen van prijscompensatie door Minister van Financiën.

wetgevings overleg

BEGROTING,

MATERIEEL

2-11-2015

In behandeling

34 775 X, nr. 2

De Minister zal in de volgende Materieelprojectenoverzichten nadere toelichting geven op de keuzes die voor bepaalde materieelprojecten gemaakt zijn. Daarbij wordt ingegaan op de overwegingen en de mogelijke gevolgen voor andere materieelprojecten. Dit met als voorbeeld dit jaar om de

MALE UAV voor aantal jaar uit te stellen.

wetgevings overleg

BEGROTING,

MATERIEEL

2-11-2015

In behandeling

27 830, nr. 206

De Minister zal het verloop van de gerealiseerde waarde en nieuwe opdrachten van Fokker separaat aan de Kamer kenbaar maken, dit in aanvulling op de eerder toegezegde informatieverschaffing over alle opdrachten aan Fokker.

algemeen overleg

VERWERVING

F-35

29-9-2015

In behandeling

26 488, nr. 435

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

De Minister van Defensie informeert de Kamer twee keer per jaar met een integrale rapportage (IV, IT en ERP) over de uitvoering van het IT-plan, uitgedrukt in product, tijd en geld. De eerste rapportage is in september 2015 en betreft de eerste verfijning van de uitwerking van het high level IT-ontwerp.

algemeen overleg

IV/IT

23-6-2015

In behandeling

31125, nr. 79

De Minister neemt voortaan bij artikel 100-brieven op wat de materiële gereedheid is alsmede de gevolgen daarvan voor de operationele gereedheid, inclusief de financiële aspecten daarvan.

wetgevings overleg

JAARVERSLAG17-6-2015

EN SLOTWET

2014

In behandeling

29 521, nr. 349 2018Z11519

De Kamer zal tijdig worden geïnformeerd over een voorgenomen verkoop van materieel, in lijn met de motie Van den Doel.

algemeen overleg

MATERIEEL

26-3-2015

In behandeling

nog niet voorgekomen

De Kamer blijft het jaarlijkse rapport van de Amerikaanse Rekenkamer (GAO) toegezonden krijgen, inclusief een appreciatie van het kabinet.

algemeen overleg

VERVANGING

F-16

26-2-2015

In behandeling

26 488, nr. 439

Vanaf de volgende voortgangsrapportage in mei 2015 voegt de Minister de eerder wel bijgevoegde bijlage met de stand van zaken per maatregel weer toe.

algemeen overleg

VASTGOED

DEFENSIE

24-2-2015

In behandeling

33 763, nr. 122

De Ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken zeggen toe het gender-aspect, daar waar relevant, bij missies mee te nemen in een volgende evaluatie.

algemeen overleg

KLEINE

OPERATIES

26-11-2014

In behandeling

nog niet voorgekomen

In de volgende Personeelsrapportages zal voortaan ook worden ingegaan op problemen en ontevredenheid onder het personeel, die concreet opgelost kunnen worden.

wetgevings overleg

PERSONEEL

3-11-2014

In behandeling

34 775 X, nr. 4

De Minister zegt toe de Kamer te informeren over grote tegenvallers, buiten de reguliere informatie-afspraken (dat wil zeggen bovenop de informatievoorziening zoals afgesproken na het combineren van de B, C en D-fase).

algemeen overleg

MATERIEEL

5-6-2014

In behandeling

27 830, nr. 184

De Kamer wordt bij toekomstige missies/operaties voortaan geïnformeerd over de mogelijke gevolgen van de betreffende missie voor de personeelscapaciteit bij de (ondersteunende) onderdelen van de krijgsmacht.

algemeen overleg

PERSONEEL

27-5-2014

In behandeling

29 521, nr. 349

Kamer blijft ieder half jaar een rapportage vastgoed Defensie ontvangen en de Kamer wordt daarnaast, zoals gebruikelijk geïnformeerd over grotere tussentijdse wijzigingen in projecten e.d.

algemeen overleg

VASTGOED

DEFENSIE

22-4-2014

In behandeling

33 763, nr. 122

De inzet van de Minister is om de toekomstige geannoteerde agenda's en verslagen van NAVO-bijeenkomsten te verbeteren qua informatie over inhoud van de agendapunten en het Nederlandse standpunt.

algemeen overleg

NAVO

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE

18-2-2014

In behandeling

28 676, nr. 280

Kamer blijft ieder jaar een rapportage ontvangen over de herbeleggingen vastgoed Defensie, al is het nu dus geen plan meer, maar uitvoering.

algemeen overleg

VASTGOED

DEFENSIE

12-12-2013

In behandeling

33 763, nr. 122

Vanaf begin 2014 ontvangt de Kamer aan het begin van ieder jaar een overzicht van de status van de defensiesamen-werking met de partnerlanden.

plenair debat (overig)

BEGROTING

14-11-2013

In behandeling

33 279, nr. 23

De Minister zendt de Kamer aan het begin van elk kalenderjaar een beknopt overzicht van de voortgang en stand van zaken van alle Declarations of Intent en overige samenwerkingsverbanden met partnerlanden.

algemeen overleg

EUROPESE

DEFENSIE-

SAMEN

WERKING

3-7-2013

In behandeling

33 279, nr. 23

In lijn met de toezeggingen in het algemeen overleg Speer op

2 april 2013 blijft de Kamer goed geïnformeerd worden over het project Speer en de uitrol in de komende jaren. De

Minister zegt toe alsnog de halfjaarlijkse rapportages te handhaven.

wetgevings overleg

JAARVERSLAG19-6-2013

SLOTWET

MINISTERIE

VAN

DEFENSIE,

SLOTWET,

JAARVERSLAG

EN RAPPORT

ARK

In behandeling

31 125, nr. 79

/

31 125, nr. 82

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

De Minister zal bij de komende brieven over de NAVO-Defensieministeriële de Kamer uitgebreider informeren over de verschillende agendapunten en bijvoorbeeld de standpunten van de (groepen van) lidstaten.

algemeen overleg

NAVO    30-5-2013

DEFENSIEMI-

NISTERIËLE,

NAVO,

SAMEN

WERKING

DEFENSIE

EDA/BENELUX,

MILITAIRE

SAMEN

WERKING,

CYBERDE

FENCE,

CYBERCRIME

In behandeling

28 676, nr. 280

De Minister stuurt de rapporten van de Raad voor Zorg en Onderzoek weer standaard naar de Kamer.

algemeen overleg

PERSONEEL

16-4-2013

In behandeling

30 139, nr. 184

De Minister zal de Kamer halfjaarlijks, bij de begroting en bij het jaarverslag, per brief informeren over de stand van zaken betreffende de uitvoering van het Herbeleggingsplan

Vastgoed en de besparingen die op dit terrein zijn gehaald.

algemeen overleg

VASTGOED

DEFENSIE

6-2-2013

In behandeling

33 763, nr. 122

De Minister zegt toe de Kamer voortaan jaarlijks in oktober te informeren over de update van de sourcings-agenda.

algemeen overleg

SOURCING

21-6-2012

In behandeling

31 125, nr. 77

De Minister van Defensie zegt toe voortaan in de halfjaarlijkse rapportages over personeel een passage op te nemen over het reservistenbeleid.

algemeen overleg

PERSONEEL

20-6-2012

In behandeling

34 775 X, nr. 4 /

34 775 X, nr. 102

De regering zegt toe in het vervolg vijf jaar na beëindiging van een missie een tweede report op te stellen, een zogenaamde after-mission report, te beginnen bij de SFIR-missie in Irak.

algemeen overleg

ISAF,

UITZEN

DINGEN

16-2-2012

In behandeling

nog niet gerapporteerd

De Minister van Defensie zegt voortaan jaarlijks in het Jaarverslag van de MIVD een appreciatie te geven van de samenwerking met de AIVD in het achterliggende jaar.

algemeen overleg

MIVD

2-11-2011

In behandeling

29 924, nr. 148 /

29 924, nr. 165

In de memorie van toelichting bij de defensiebegroting zal ook worden ingegaan op de getalsmatige ontwikkeling met betrekking de personeelsformatie van de agentschappen van Defensie.

notaoverleg

BELEIDSNOTA 6-6-2011 DEFENSIE

In behandeling

34 775 X, nr. 2

de Minister gaat in het vervolg in zijn begeleidende brief bij het jaarverslag van de IGK duidelijk in op de adviezen die hij niet over neemt.

algemeen overleg

JAARVERSLAG14-10-2009

IGK

In behandeling

34 550 X, nr. 85 /

34 775 X, nr. 107

In het jaarverslag en de begroting zal door middel van concrete personeelscijfers worden gerapporteerd over het voorgenomen beleid, de concrete kwantitatieve doelstellingen en de hierbij ingezette middelen. Ook zal de onderuitputting voor personeel worden opgenomen.

wetgevings overleg

JAARVERSLAG16-6-2009

In behandeling

34 725 X, nr. 1

Per missie zal in het vervolg op voorhand een inschatting van de kosten voor de zorg worden aangegeven. De kosten voor nazorg zullen ook worden meegenomen in de evaluatie van missies.

algemeen overleg

PERSONEEL

25-3-2009

In behandeling

29 521, nr. 349 /

27 925, nr. 611 /

27 925, nr. 612

In de toekomst zal de Minister van Defensie in artikel-100 brieven en stand van zaken brieven, wanneer van toepassing, ingaan op civiele dienstverlening tijdens uitzendingen.

algemeen overleg

CIVIELE

DIENSTVER

LENING

23-10-2008

In behandeling

29 521, nr. 349 /

27 925, nr. 611 /

27 925, nr. 612

Jaarlijks in de begroting zal de Staatssecretaris ingaan op de stand van zaken van de Defensie Industrie Strategie.

algemeen overleg

MATERIEEL

1-10-2008

In behandeling

34 775 X, nr. 2

Omschrijving van de motie

Vindplaats

   

Stand van zaken

Er komt in september een nulmeting van het personeelsbestand en vervolgens in juli en december telkens een halfjaarlijkse update. De Kamer wordt hierover geïnformeerd.

plenair wetgevings- debat

MILITAIRE

AMBTENA

RENWET

14-6-2007

In behandeling

34 775 X, nr. 4

De Minister van Defensie zegt de Kamer toe jaarlijks een totaaloverzicht - dezelfde als de Tweede Kamer reeds ontvangt - te sturen van de stappen die zijn gezet op het terrein van internationale militaire samenwerking.

Begrotings staten

Defensie

2014 (33 750 X)

interna tionale militaire samen werking

25-11-2014

In behandeling

BS2017034626

De Minister van Defensie zegt, naar aanleiding van een vraag van het lid Franken (CDA), toe om de voortgangsrapportages over de F-35 ook aan de Eerste Kamer te zenden, en bij deze rapportages in te gaan op de ontwikkelingen in de stealth-technologie en de sensoren.

Internationale Veiligheids-strategie (33 694)

F35

voortgangs rapportage

Stealth technologie

24-3-2015

In behandeling

BS2017026345

De Minister van Defensie zegt toe de Kamer nader te informeren over de meest recente afspraak tussen het Ministerie van Defensie en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ten aanzien van de intensivering op het Research and Development (R&D) budget voor CBRN-dreiging (Chemisch, Biologisch, Radiologisch,

Nucleair).

Internationale Veiligheids-strategie (33 694)

CBRN dreiging Research en development

31-5-2016

Afgedaan

34 550 X, nr. 50

De Minister van Defensie zegt toe voortaan documenten van algemeen defensiebelang, zoals de NATO Defence Planning Capability Review, ook aan de Eerste Kamer te sturen.

Internationale Veiligheids-strategie (33 694)

NAVO

31-5-2016

In behandeling

34 919, nr. 1

De Minister van Defensie zegt toe de Kamer te informeren over de uitkomsten van het onderzoek naar twee mogelijk door Nederland veroorzaakte burgerslachtoffers in de strijd tegen ISIS.

Internationale Veiligheids-strategie (33 694)

ISIS

31-5-2016

In behandeling

 

De Minister van Defensie zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen en opmerkingen van de leden Van Kappen (VVD), Rombouts (CDA) en De Graaf (D66), toe de naleving van de bewaartermijn voor data, alsmede de lengte van de bewaartermijn zelf mee te nemen in de evaluatie na twee jaar en een voorstel te zullen doen deze te verlengen of in te korten als de evaluatie daartoe noopt.

Wet op de inlichtingenen veiligheids-diensten

2017 (34 588)

bewaarter mijnen inlichtingen diensten verkeersge gevens

11-7-2017

In behandeling

 

6.4. Subsidieoverzicht

De subsidies worden verleend aan instellingen die voor Defensie een toegevoegde waarde hebben. Verder zijn de subsidie beschikkingen die Defensie verstrekt alleen bedoeld voor de specifieke subsidieaanvrager en berusten niet op een wettelijk voorschrift, anders dan gelegen in de begroting en de regeling defensiesubsidies (http://wetten.overheid.nl/ BWBR0013110/).

In 2017 is het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) «Subsidies, robuust en proportioneel» uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een aantal aanbevelingen. In de ontwerpbegroting 2019 wordt daarom met een hyperlink7 naar het jaarverslag 2017 verwezen. Vanaf 2019 publiceert Defensie de, vanaf dat moment uitgevoerde, subsidie-evaluaties op www.rijksbegroting.nl.

De subsidies worden jaarlijks bij Defensie aangevraagd, door Defensie bezien en op risico's beoordeeld. De grootte en eventuele risico's zijn medebepalend voor het controle arrangement, waaronder de subsidie valt. De subsidies worden elke vijf jaar apart geëvalueerd. Tijdens de evaluatie wordt het gezamenlijk belang heroverwogen, waarna afhankelijk van de uitkomst, kan worden besloten tot afbouw van de subsidierelatie.

Subsidies (bedragen x € 1.000)

 

E

o

cu

¦o

¦O

c

C--

o

CM

00

o

CM

00

o

CM

CM

CM

O

CM

o

CM

O

CM

o

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

10

03

O

CM

CM

CM

o

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

o

CM

CM

CM

O

CM

2017®

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

O

CM

co

00

O

CM

0

CM

.E

Jo

'co

0

co

.E

Jo

'co

_Q

O

co

\

LU

                                         

0

O)

"cü

0

_03

"cü

 

Volgende evaluatie

>

c

>

c

>

c

CM

CM

O

CM

m

O

CM

O

CM

>

c

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

03

O

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

>

c

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

CM

CM

O

CM

>

C

00

0

CM

>

C

E

c

0

LLI

E

c

0

LU

i

Laatste evaluatie

r~-

o

CM

o

CM

o

CM

r--

O

CM

CO

O

CM

1^

o

CM

r--

o

CM

f

O

CM

C