Kabinet-Rutte III (2017 - ) - Parlementaire monitor

Parlementaire monitor
Zondag 20 oktober 2019
kalender
Met dank overgenomen van Parlement.com.
kabinet-Rutte III
Bron: Valerie Kuypers

Dit kabinet van VVD†i, D66†i, CDA†i en ChristenUnie†i kwam na de langste formatie sinds de Tweede Wereldoorlog tot stand. Zeven maanden na de verkiezingen van 15 maart 2017†i stond er een opvolger van het kabinet-Rutte II†i op het bordes. Voor premier Mark Rutte†i is dit de derde keer dat hij een kabinet leidt.

De voornaamste doelstellingen van dit kabinet zijn de verbetering van de positie van middeninkomens, het halen van klimaatdoelstellingen, investeren in veiligheid en onderwijs en het herstel van vertrouwen van burgers.

Het kabinet trad op 26 oktober 2017 aan.

1.

Formatie, regeerakkoord en regeringsverklaring

Formatie

De formatie 2017 stond aanvankelijk in het teken van vorming van een kabinet van VVD, D66, CDA en GroenLinks†i. Daartoe werden twee pogingen ondernomen, maar op 12 juni concludeerde informateur Tjeenk Willink†i dat een geschil over het migratiebeleid definitief een onoverkomelijk probleem opleverde. Nadat er geen mogelijkheden bleken tot de formatie van een kabinet van VVD, D66, CDA en GroenLinks of een combinatie met PVV†i, SP†i of PvdA†i werd na ongeveer 100 dagen formeren de weg geopend naar onderhandelingen over een formatie van het 'motorblok' (VVD, D66 en CDA) met de ChristenUnie onder leiding van informateur Gerrit Zalm†i.

Regeerakkoord en regeringsverklaring

Op 10 oktober 2017 sloten de onderhandelende partijen het regeerakkoord 'Vertrouwen in de toekomst'. Op 1 november 2017 legde premier Rutte de regeringsverklaring af.

2.

Samenstelling kabinet

Minister-President
Drs. M. Rutte (vvd)

Viceminister-president
Drs. K.H. Ollongren (d66)
H.M. de Jonge (cda)
Drs. C.J. Schouten (christenunie)

Algemene Zaken
minister: Drs. M. Rutte (vvd)

Buitenlandse Zaken
minister: Drs. H. Zijlstra (vvd) (26 oktober 2017 - 13 februari 2018)
minister a.i.: S.A.M. Kaag (d66) (13 februari 2018 - 7 maart 2018)
minister: Drs. S.A. Blok (vvd) (vanaf 7 maart 2018)

minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
minister: S.A.M. Kaag (d66)

Justitie en Veiligheid
minister: Mr. F.B.J. Grapperhaus (cda)
staatssecretaris: M.G.J. Harbers (vvd) (26 oktober 2017 - 21 mei 2019)
staatssecretaris: Mr. A. Broekers-Knol (vvd) (vanaf 11 juni 2019)

minister voor Rechtsbescherming
minister: Drs. S. Dekker (vvd)

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
minister: Drs. K.H. Ollongren (d66)
staatssecretaris: Drs. R.W. Knops (cda)

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
minister: Mr.Drs. I.K. van Engelshoven (d66)

minister voor Basis en Voortgezet Onderwijs en Media
minister: Drs. A. Slob (christenunie)

FinanciŽn
minister: Mr. W.B. Hoekstra (cda)
staatssecretaris: Drs. M. Snel (d66)

Defensie
minister: Drs. A.Th.B. Bijleveld-Schouten (cda)
staatssecretaris: Drs. B. Visser (vvd)

Infrastructuur en Waterstaat
minister: Drs. C. van Nieuwenhuizen-Wijbenga (vvd)
staatssecretaris: Drs. S. van Veldhoven-van der Meer (d66)

Economische Zaken en Klimaat
minister: Ir. E.D. Wiebes (vvd)
staatssecretaris: Mr.Drs. M.C.G. Keijzer (cda)

Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
minister: Drs. C.J. Schouten (christenunie)

Sociale Zaken en Werkgelegenheid
minister: Drs. W. Koolmees (d66)
staatssecretaris: Drs. T. van Ark (vvd)

Volksgezondheid, Welzijn en Sport
minister: H.M. de Jonge (cda)
staatssecretaris: Drs. P. Blokhuis (christenunie)

minister voor Medische Zorg
minister: Mr.Drs. B.J. Bruins (vvd)

3.

Wijziging in de samenstelling van het kabinet

Tot nog toe vond er ťťn wijziging in de samenstelling van het kabinet plaats.

  • Zijlstra werd opgevolgd door Blok als minister van Buitenlandse Zaken

    Op 13 februari 2018 trad minister van Buitenlandse Zaken Halbe Zijlstra af, omdat zijn positie was aangetast door de onthulling dat hij in 2016 had gelogen over zijn aanwezigheid bij een bijeenkomst met de Russische president Poetin. Op 7 maart werd oud-minister Stef Blok zijn opvolger.

  • Harbers afgetreden als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid

    Op 21 mei 2019 maakte staatssecretaris Mark Harbers in een Tweede Kamerdebat over de misdaadrapportage Vreemdelingenketen zijn aftreden bekend. Zijn ministerie had gegevens over zware misdrijven in de rapportage onder 'overige' gecategoriseerd, waardoor die cijfers leken te zijn verhuld. 11 juni volgde oud-Eerste Kamervoorzitter Ankie Broekers-Knol hem op.

4.

Zetelverdeling in parlement en kabinet

De vier regeringspartijen kunnen samen slechts rekenen op de kleinst mogelijke meerderheid in zowel de Eerste als de Tweede Kamer.

 
 

VVD

CDA

D66

Christen≠Unie

Totaal

Kabinet: Ministers / (Staatssecretarissen)

6/(3)

4/(2)

4/(2)

2/(1)

16/(8)

Tweede Kamer op 26 oktober 2017

33*

19

19

5

76 (50,6%)

Eerste Kamer tot 11 juni 2019

13

12

10

3

38 (50,6%)

Eerste Kamer vanaf 11 juni 2019

12

9

7

4

32 (42,6)

  • Het lid Van Haga maakt sinds 24 september 2019 geen deel meer uit van de VVD-fractie, maar acht zich gebonden aan het regeerakkoord

5.

Wetgeving

Het kabinet bracht tot nog toe wetten tot stand op het gebied van geestelijke gezondheidszorg, zorg voor verstandelijk gehandicapten en forensische zorg.

6.

Bijzonderheden

Protocol afhandeling gaswinningsschade

Op 31 januari 2018 werd overeenstemming bereikt met provinciale en gemeentelijke bestuurders uit Groningen over een protocol voor de volledige afhandeling van schade aan huizen en gebouwen als gevolg van de gaswinning in Groningen. Er komt een tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen, die onfhankelijk van NAM en overheid besluit over oorzaak van schades en de schadevergoeding.

Stopzetting gaswinning

Minister Wiebes kondigde op 28 maart 2018 aan dat de gaswinning in Groningen in hoog tempo zou worden afgebouwd. Uiterlijk in 2030 zou de gaskraan dicht worden gedraaid en een einde komen aan gaswinning. In september 2019 werd dat einde vervroegd naar 2022.

MH17

Naar aanleiding van bevindingen van het gezamenlijk onderzoeksteam (JIT) werd in mei 2018 mede door AustraliŽ Rusland aansprakelijk gesteld voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17 in 2014. Voor de landen stond vast dat Rusland verantwoordelijk was door de inzet van een BUK-afweerinstallatie.

Kinderpardon

Vanwege bezwaren bij CDA, D66 en ChristenUnie tegen het toepassen van het kinderpardon, werd in januari 2019 tot aanpassing hiervan besloten.

  • het kinderpardon wordt afgeschaft voor nieuwe gevallen
  • de discretionaire bevoegdheid van de bewindspersoon voor asiel verdwijnt
  • de IND krijgt extra geld om asielprocedures te versnellen
  • Nederland vangt jaarlijks geen 750 maar 500 kwetsbare vluchtelingen op

Pensioenakkoord

In juni 2019 sloot het kabinet met sociale partners een voorlopig akkoord over aanpassing van het pensioenstelsel. Belangrijkste punten zijn: bevriezing van de AOW-leeftijd en langzamere stijging van die leeftijd in de toekomst. flexibeler pensioenen voor mensen met zware beroepen en nieuwe spelregels voor pensioenfondsen waardoor dreigende kortingen van de baan zijn. Voor zzp'ers komt geen verplicht pensioen, maar komen er wel fiscale regeling om het aantrekkelijker te maken om een pensioen op te bouwen.

Klimaatakkoord

In juni 2019 presenteerde het kabinet plannen om de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 50 procent te verminderen ten opzichte van 1990. Bij de voorbereiding van de plannen waren meer dan 100 partijen betrokken. Belangrijke voorgestelde maatregelen zijn: geleidelijke verhoging van de belasting op gas, grotere bijdragen van bedrijven aan duurzame energie, invoering van een CO2-belasting vanaf 2021, stimulering van elektrisch autorijden en verduurzaming van de veestapel.

Aanpak stikstof

Door uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State moesten diverse projecten worden stopgezet. Het gaat onder meer om projecten in bouw, veehouderij en infrastructuur. Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) verhindert activiteiten die tot extra stikstofuitstoot leiden. In oktober 2019 kwam het kabinet met een pakket maatregelen. Daarbij werd gekozen voor gebiedsgerichte aanpak. Boeren die willen stoppen krijgen steun en er wordt geÔnvesteerd in natuurherstel. Er komen extra financiŽle middelen.

7.

Troonrede

Onder verantwoordelijkheid van het kabinet-Rutte III werden twee troonredes uitgesproken.

 

Meer over