Eerste Kamerverkiezingen 2003 - Parlementaire monitor

Parlementaire monitor
Donderdag 20 juni 2019
kalender
Met dank overgenomen van Parlement.com.

Op 26 mei 2003 kozen de Provinciale Staten†i een nieuwe Eerste Kamer†i. Door de verkiezingsuitslag kon het nieuwe kabinet-Balkenende II†i rekenen op een meerderheid van 41 van de 75 Eerste Kamerzetels: 23 van het CDA, 15 van de VVD en 3 van D66. De populaire Johan Stekelenburg†i was lijsttrekker voor de PvdA. Bij de VVD kwamen op basis van voorkeursstemen 6 kandidaten in de senaat, die op basis van de lijstvolgorde geen zetel verworven zouden hebben.

1.

Uitslag

In onderstaande tabel is de verkiezingsuitslag in aantal zetels opgenomen. Neem contact op met de redactie van PDC voor een overzicht van het aantal stemmen (ook in %) per partij.

 

Partij

Zetels 2003

Zetels 1999

Winst/verlies

CDA†i

23

20

+3

PvdA†i

19

15

+4

VVD†i

15

19

-4

GroenLinks†i

5

8

-3

SP†i

4

2

+2

D66†i

3

4

-1

ChristenUnie†i

2

4*

-2

SGP†i

2

2

0

LPF†i

1

0

+1

OSF†i

1

1

0

  • De fractie van de ChristenUnie in de Eerste Kamer werd in 2001 gevormd uit de fracties van het GPV (2 zetels) en de RPF (2 zetels)

2.

Kerngegevens

In onderstaande tabel zijn de kerngegevens van de verkiezingen in 2003 opgenomen.

 

Tweede Kamerverkiezingen 2003

verkiezingsdatum

26 mei 2003

aantal opgeroepen kiezers (Statenleden)

764

som van de stemcijfers

161.819

aantal uitgebrachte geldige stemmen

161.644

blanco/ongeldig

0

kiesdeler

2155 19/75

voorkeursdrempel

1078

opkomstpercentage

99,9%

aantal deelnemende partijen

10

aantal partijen dat zetel behaalde

10

3.

Lijsttrekkers

In onderstaande tabel zijn de lijsttrekkers bij de verkiezingen in 2003 opgenomen.

4.

Achtergrond

Na de Eerste Kamerverkiezingen van 1999 behield de zittende regeringscombinatie van PvdA, VVD en D66 maar nauwelijks haar meerderheid. Gezamenlijk hadden zij 38 zetels (VVD 19, PvdA 15 en D66 4). Het CDA werd de grootste fractie in de Eerste Kamer met 20 zetels. Op grond hiervan leverde het CDA sinds 2001 de Kamervoorzitter, Gerrit Braks†i. Tot 2001 was de VVD'er Frits Korthals Altes†i voorzitter.

De positie van GroenLinks (8 zetels) en ChristenUnie (4 zetels) was relatief sterk. In de senaat zat ťťn fractie die niet in de Tweede Kamer was vertegenwoordigd, de Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF) met Marten Bierman†i als afgevaardigde.

De Eerste Kamerverkiezingen van 2003 vonden enkele dagen voor de beŽdiging van het kabinet-Balkenende II†i plaats.

5.

Kandidaten

Aan de verkiezingen nam voor het eerst ook de LPF deel. Provinciale partijen deden wederom mee onder de noemer van de Onafhankelijke Senaatsfractie.

Na de Eerste Kamerverkiezingen van 2003 keerde voorzitter Gerrit Braks†i niet terug in de senaat. De bekende D66-er Jan Terlouw†i vertrok na deze verkiezingen ook uit de Eerste Kamer. Oud-minister Wim van Eekelen†i verloor zijn zetel omdat de lijstvolgorde bij de VVD volledig werd doorbroken door voorkeursstemmen. Johan Stekelenburg†i was lijsttrekker voor de PvdA en Yvonne Timmerman-Buck†i voor het CDA. Laatstgenoemde zou Gerrit Braks opvolgen als Kamervoorzitter. Het oud-Tweede Kamerlid Eimert van Middelkoop†i kwam nieuw in de Eerste Kamer voor de ChristenUnie.

Bij het CDA keerden naast Kamervoorzitter Gerrit Braks†i ook oud-gedienden als Huib Eversdijk†i, Joeke Baarda†i en Willem Stevens†i niet terug. Nieuwkomers bij het CDA waren o.a. de oud-Tweede Kamerleden Marian Soutendijk-van Appeldoorn†i en Gerrit Terpstra†i. Ook Karla Peijs†i was gekozen als Eerste Kamerlid. Zij kwam echter niet in de senaat omdat ze minister van Verkeer en Waterstaat werd in het kabinet-Balkenende II.

Bij de VVD was oud-minister Hermans†i de hoogste nieuwkomer, maar hij trok zich later terug vanwege zijn benoeming tot voorzitter van MKB Nederland. Pol de Beer†i en oud-VVD-voorzitter Leendert Ginjaar†i keerden niet terug in de Kamer.

Op de kandidatenlijst van de PvdA stond onder meer informateur Frans Leijnse†i. Hij was 20ste op de lijst. Opvallend was, dat, buiten Ed van Thijn†i die 18e stond, oud-bewindslieden ontbraken.

GroenLinks had in de persoon van het zittende Eerste Kamerlid Diana de Wolff een nieuwe lijsttrekker. Zij volgde Wim de Boer†i op, die er na ruim 12 jaar mee ophield. De SP kreeg een nieuwe fractie, omdat de twee zittende leden niet (direct) verkiesbaar waren. Bij de LPF trok emeritus hoogleraar Bob Smalhout†i zich kort na zijn aanwijzing als lijsttrekker terug, omdat hij zijn column in 'de Telegraaf' niet wilde opgeven.

Aan de verkiezingen deden de volgende lijstencombinaties†i mee:

  • CDA, SGP en ChristenUnie
  • GroenLinks en SP

Neem contact op met de redactie van PDC voor een overzicht van de kandidaten.

6.

Stemwaarden

Bij de verkiezing van de Eerste Kamer wordt rekening gehouden met het aantal inwoners van iedere provincie. Dit gebeurt door middel van stemwaarden. Een stemwaarde is het inwonertal van een provincie gedeeld door het honderdvoud van het aantal provinciale statenleden in die provincie.

Voor de vaststelling van de uitslag wordt de stem van een Statenlid uit een provincie vermenigvuldigd met de stemwaarde van die betreffende provincie. De uitslag wordt vervolgens berekend op basis van de aantallen berekende stemmen.

Voor de Eerste Kamerverkiezingen van 2003 had de Kiesraad de volgende stemwaarden vastgesteld:

Provincie

Aantal inwoners

Aantal Statenleden

Stemwaarde

Groningen

573.225

55

104

Frysl‚n

640.060

55

116

Drenthe

481.472

51

94

Overijssel

1.100.728

63

175

Flevoland

351.558

47

75

Gelderland

1.960.384

75

261

Utrecht

1.152.357

63

183

Noord-Holland

2.572.809

83

310

Zuid-Holland

3.439.913

83

414

Zeeland

378.163

47

80

Noord-Brabant

2.400.164

79

304

Limburg

1.142.009

63

181

7.

Gekozenen

De hoogste nieuwkomers die uiteindelijk ook tot Kamerlid werden gekozen, waren:

 

Kandidaat

Partij

Positie kandidatenlijst

Peter Essers†i

CDA

6

Han Noten†i

PvdA

5

Willem Hoekzema†i

VVD

14

Mirjam de Rijk†i

GroenLinks

3

Tiny Kox†i

SP

1

Gerard Schouw†i

D66

3

Eimert van Middelkoop†i

ChristenUnie

2

Rob Hessing†i

LPF

2

Henk ten Hoeve†i

OSF

2

 

Neem contact op met de redactie van PDC voor een volledig overzicht van de gekozenen.


Meer over