Commissie-Juncker (2014-2019) - Parlementaire monitor

Parlementaire monitor
Vrijdag 3 april 2020
kalender

Commissie-Juncker (2014-2019)

Met dank overgenomen van Europa Nu.
Groepsfoto Commissie Juncker in trappenhuis © Europese Unie, 2014

Deze Europese Commissie†i was in functie van 1 november 2014 tot 1 december 2019 en volgde de Commissie-Barroso II†i op. Voorzitter was de Luxemburgse oud-premier Jean-Claude Juncker†i. De Nederlandse Frans Timmermans†i was ťťn van de vicevoorzitters en was belast met betere regelgeving, relaties met de Europese instellingen, rechtsregels, fundamentele rechten en duurzame ontwikkeling†i.

Een van de belangrijkste gebeurtenissen in de vijf jaar onder Commissie-Juncker was de brexit. In juni 2016 stemde een kleine meerderheid van Britse kiezers voor het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU, waarna onderhandelingen begonnen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk om een akkoord te bereiken over de uittredingsvoorwaarden. Daarnaast had de EU te maken met een migratiecrisis, die in 2015 een hoogtepunt bereikte met meer dan een miljoen asielzoekers die de EU binnenkwamen. Wat externe betrekking betreft, verslechterden de handelsbetrekkingen met de Verenigde Staten na het aantreden van de Amerikaanse president Trump in 2016, maar de EU sloot onder de Commissie-Juncker wel handelsovereenkomsten met onder andere Canada en Japan.

Het mandaat van deze Europese Commissie liep af in 2019. Na de Europese Verkiezingen in mei werd een nieuwe Commissie gevormd, onder leiding van Ursula von der Leyen†i. Deze Commissie trad op 1 december 2019 aan.

1.

Commissarissen

Land

Naam & huidige functie

Portefeuille

 

Politieke kleur &

politieke partij

BelgiŽ

Marianne Thyssen†i

Werkgelegenheid, sociale zaken, vaardigheden en arbeidsmobiliteit†i

Christendemocraat,

EVP†i

Bulgarije

Mariya Gabriel†i***

Digitale economie en maatschappij†i

Christendemocraat,

EVP†i

Cyprus

Christos Stylianides†i

Humanitaire hulp en crisisbeheersing†i

Christendemocraat,

EVP

Denemarken

Margrethe Vestager†i

Mededinging†i

links-liberaal,

ALDE†i

Duitsland

GŁnther Oettinger†i

Begroting en personeelszaken†i

Christendemocraat,

EVP

Estland

Andrus Ansip†i******

Digitale interne markt (vicevoorzitter)†i

Liberaal,

ALDE

Finland

Jyrki Katainen†i

Banen, groei, investeringen en concurrentievermogen (vicevoorzitter)†i

Liberaal-conservatief,

EVP

Frankrijk

Pierre Moscovici†i

Economische en financiŽle zaken, belastingen en douane†i

Sociaaldemocraat,

PES†i

Griekenland

Dimitris Avramopoulos†i

Migratie, binnenlandse zaken en burgerschap†i

Christendemocraat,

EVP

Hongarije

Tibor Navracsics†i

Onderwijs, cultuur, jongerenzaken en sport†i

Centrumrechts,

EVP

Ierland

Phil Hogan†i

Landbouw en plattelandsontwikkeling†i

Christendemocraat,

EVP

ItaliŽ

Federica Mogherini†i

Hoge Vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (vicevoorzitter)†i

Sociaaldemocraat,

PES

KroatiŽ

Neven Mimica†i

Ontwikkelingssamenwerking†i

Sociaaldemocraat,

PES

Letland

Valdis Dombrovskis†i

Euro, sociale dialoog, financiŽle stabiliteit, financiŽle diensten en kapitaalmarktunie (vicevoorzitter)†i

Liberaal-conservatief,

EVP

Litouwen

Vytenis Andriukaitis†i*****

Gezondheid en voedselveiligheid†i

Sociaaldemocraat,

PES

Luxemburg

Jean-Claude Juncker†i

Voorzitter Europese Commissie†i

Christendemocraat,

EVP

Malta

Karmenu Vella†i

Milieu, maritieme zaken en visserij†i

Sociaaldemocraat,

PES

Nederland

Frans Timmermans†i

Betere regelgeving, inter-institutionele relaties, duurzame ontwikkeling, rechtsregels en fundamentele rechten (vicevoorzitter)†i

Sociaaldemocraat,

PES

Oostenrijk

Johannes Hahn†i

Nabuurschapsbeleid en uitbreidingsonderhandelingen†i

Christendemocraat,

EVP

Polen

Elěbieta Bieńkowska†i

Interne markt, industrie, ondernemerschap en midden- en kleinbedrijf†i

Christendemocraat,

EVP

Portugal

Carlos Moedas†i

Onderzoek, wetenschap en innovatie†i

Centrumrechts,

EVP

RoemeniŽ

Corina Creţu†i*******

Regionaal beleid†i

Sociaaldemocraat,

PES

SloveniŽ

Violeta Bulc†i*

Vervoer†i

Centrum,

ALDE

Slowakije

Maroö äefčovič†i****

Energie Unie (vicevoorzitter)†i

Sociaaldemocraat,

PES

Spanje

Miguel Arias CaŮete†i

Klimaatactie en energie†i

Christendemocraat,

EVP

TsjechiŽ

Věra JourovŠ†i

Justitie, consumentenrechten en gendergelijkheid†i

Centrum(-rechts),

ALDE

Verenigd Koninkrijk

Sir Julian King†i**

Veiligheidsunie†i

Conservatief,

AECR†i

Zweden

Cecilia MalmstrŲm†i

Handel†i

 

Liberaal,

ALDE

** trad formeel toe in september 2016 na het vertrek van Lord Jonathan Hill†i (FinanciŽle stabiliteit, financiŽle diensten en kapitaalmarktunie†i), die opstapte na het Brexit-referendum†i.

*** benoemd 4 juli 2017; tot 1 januari 2017: Kristalina Georgieva†i

**** taken worden per 1 februari 2019 waargenomen door Miguel Arias CaŮete†i wegens verkiezingsverlof

***** taken worden per 1 april 2019 waargenomen door Jyrki Katainen†i wegens verkiezingsverlof

****** taken worden per 2 juli 2019 waargenomen door Maroö äefčovič†i wegens ontslagneming

******* taken worden per 2 juli 2019 waargenomen door Johannes Hahn†i wegens ontslagneming

2.

Positie vicevoorzitters

In de Commissie-Juncker namen de vicevoorzitters†i een bijzondere plaats in. Vicevoorzitters Ansip†i, Dombrovskis†i, Katainen†i en äefčovič†i en Hoge Vertegenwoordiger Mogherini†i zaten ieder een projectteam voor: een cluster van beleidsterreinen die nauw met elkaar verbonden zijn. Dankzij deze opzet van de Commissie konden vicevoorzitters binnen hun projectteam voorstellen van andere Eurocommissarissen blokkeren. De Eurocommissaris voor betere regulering†i en tevens vicevoorzitter Frans Timmermans†i kon commissiebreed voorstellen blokkeren als deze ondeugdelijk of van slechte kwaliteit waren, of teveel regelgeving zouden opleveren. Hij werkte hierbij nauw samen met de Eurocommissaris voor begrotingszaken (eveneens vicevoorzitter).

3.

Mijlpalen

Vrijhandel

Onder de Commissie-Jucker werd het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Canada, CETA†i, door beide partijen getekend. In 2017 keurde het Europees Parlement het akkoord goed en begon de gedeeltelijke implementatie van CETA, in afwachting van ratificatie van het akkoord door de EU-lidstaten. Ook sloot de Commissie een economische partnerschapovereenkomst (EPA) met Japan, die in juli 2018 werd getekend door beide partijen en in werking trad op 1 februari 2019. Daarnaast sloot de Commissie handelsverdragen met Vietnam, Singapore, Mexico en met Zuid-Korea. Daarentegen kwamen de onderhandelingen met de Verenigde Staten over een vrijhandelsakkoord, het Transatlantic Trade and Investment Partnership†i (TTIP), stil te liggen vanaf het begin van het Amerikaanse presidentschap van Donald Trump.

Brexit

Na het Brexit-referendum†i van juni 2016, stapte de Britse eurocommissaris Lord Jonathan Hill†i (FinanciŽle stabiliteit, financiŽle diensten en kapitaalmarktunie†i) op. Hij werd vervangen door landgenoot Sir Julian King†i, die de kleinere portefeuille Veiligheidsunie†i kreeg. De taken van Hill kwamen toe aan de Let Valdis Dombrovskis†i. De Europese Commissie werd aangewezen als EU-onderhandelaar met het Verenigd Koninkrijk over een uittredingsovereenkomst. Na jarenlange moeizame onderhandelingen bereikten de EU en het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk een akkoord in oktober 2019.

Griekenland

In de nasleep van de eurocrisis heeft de Commissie-Juncker Griekenland veel steun verleend in de vorm van een derde pakket aan noodleningen in 2015. Hiervoor had het land al twee pakketten steun ontvangen, neerkomend op miljoenen euro's. Door deze inzet van de Commissie kon Griekenland binnen de eurozone†i blijven. De economische maatregelen heeft de Commissie veel kritiek opgeleverd, maar Juncker heeft het zelf gepresenteerd als een prestatie van zijn Commissie.

Migratiecrisis

Migratie uit het Midden-Oosten en Afrikaanse landen leidde tot een toename van het aantal asielzoekers in de EU. Dit zette de EU voor de uitdaging om de opvang, hulp en herverdeling over lidstaten van miljoenen migranten in goede banen te leiden. De crisis leidde tot spanningen tussen West- en Oost-Europa, doordat landen in Oost-Europa weigerden vluchtelingen over te nemen van andere lidstaten. De Commissie-Juncker heeft getracht het migratiebeleid te hervormen, maar heeft hierin weinig kunnen bereiken, aangezien veel lidstaten hun eigen migratiebeleid wilden vaststellen. Wel heeft de Commissie in dit kader een vluchtelingendeal†i gesloten met Turkije in 2016 en heeft het hervormingen van het Europese Grenswachtagentschap Frontex†i doorgevoerd.

4.

Terugblik

5.

Bronnen

Cleppe, Pieter, 'Vijf jaar Commissie Juncker: The Good, the Bad and the Ugly', Clingendael Spectator, 25 maart 2019, https://spectator.clingendael.org/nl/publicatie/vijf-jaar-commissie-juncker-good-bad-and-ugly.

Kassim, Hussein en Brigid Laffan, 'The Juncker Presidency: The 'Political Commission' in Practice', Journal of Common Market Studies, 57 (2019): 49-61.

Shahin, Jamal en Robin de Bruijn, 'Een balans van vijf jaar Commissie-Juncker', De Hofvijfer 8 (2018): 92, https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vku8fc6uvuqp/nieuws/een_balans_van_vijf_jaar_commissie.

Voerman, Gerrit en Jan van der Harst (red.), De Commissie-Juncker: laatste kans voor Europa? Tussenbalans na een jaar, Montesquieu-reeks deel 6 (Montesquieu Instituut, Den Haag, 2015), https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vjyeitdl6nnx/de_commissie_juncker_laatste_kans_voor.

Werts, Jan, 'Juncker's 'State of the Union': tůch optimisme', De Hofvijver 7 (2017): 77, https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vkh1iq99piy3/nieuws/juncker_s_state_of_the_union_toch.

6.

Montesquieu Instituut

Sebastiaan Princen schreef voor het Montesquieu Instituut een terugblik op de Commissie-Juncker.