Energiebeleid

Met dank overgenomen van Europa Nu.
Windmolens
Bron: © European Union, 20??

Het energiebeleid van de Europese Unie i richt zich op de Europese energievoorziening, een concurrerende energiemarkt en verduurzaming van Europese energiebronnen. De huidige Europese Commissie i streeft naar een constante, duurzame en veilige aanvoer van energie.

De EU-lidstaten i hebben afspraken gemaakt over klimaatbeleid en bestrijding van luchtvervuiling. De EU stimuleert duurzame manieren om energie op te wekken. Hiervoor wordt gekeken naar energiebronnen als wind-, zonne-, waterkracht-, getijden-, geothermische, en biomassa-energie. De Europese Commissie streeft naar een energie-unie i. Door in de energie-unie zelf meer duurzame energie op te wekken en toe te werken naar één Europees energienetwerk, moet de energievoorziening in de EU betrouwbaarder, schoner en goedkoper worden.

In november 2018 presenteerde de Commissie een langetermijnstrategie genaamd de Green Deal i, met als doel om de EU tegen 2050 klimaatneutraal te maken. In september 2020 kwam de Commissie met een aanscherping van de doelstellingen. Ze presenteerde toen het plan om de uitstoot van broeikasgassen in de EU tegen 2030 met ten minste 55 procent te verminderen ten opzichte van 1990. Het Europees Parlement en afgevaardigden van de 27 lidstaten bereikten in april 2021 een politiek akkoord die de doelstellingen vastlegt in een Europese klimaatwet. In het najaar van 2021 liepen de energieprijzen sterk op. Daarom verzoeken de regeringsleiders de Commissie en de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) om onderzoek te doen naar de werking van de gas- en elektriciteitsmarkt en de markt van het emissiehandelssysteem.

.

1.

Mijlpalen

Europese Gemeenschap van Kolen en Staal & Euratom

Het energiebeleid van de Europese Unie gaat terug tot de oprichting van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal i in 1952 en het Euratom-verdrag i in 1958 (samenwerking op het gebied van kernenergie). Sinds die tijd heeft het beleid zich ontwikkeld; kernpunten zijn nu vooral het veiligstellen van de Europese energievoorziening, ontwikkeling van duurzame energiebronnen en verdere liberalisering van de energiemarkt.

ACER

In 2009 werden de Europese Commissie i, het EP en de Raad het eens over een nieuw pakket regelgeving voor verdere liberalisering van de energiemarkt. Een ander onderdeel van het pakket was de oprichting van een agentschap i voor samenwerking tussen nationale energieregulators (ACER i). Dit agentschap is op 4 maart 2011 operationeel geworden. ACER coördineert en ondersteunt het werk van de nationale toezichthouders op de energiemarkt, zodat er meer samenhang komt tussen het energiebeleid in de verschillende lidstaten van de EU.

De Europese Green Deal

Een mijlpaal voor de Europese energie-aanpak is de Green Deal. In de Green Deal is afgesproken dat de EU in 2050 klimaatneutraal moet zijn. Dit wordt onder andere gedaan door te investeren in milieuvriendelijke technologie, bedrijven te helpen innoveren, te zorgen voor schonere vormen van particulier en openbaar vervoer, de energiesector koolstofvrij te maken, te zorgen voor een grotere energie-efficiëntie van gebouwen en samen te werken met internationale partners om de mondiale milieunormen te verbeteren. De Europese Commissie stelde in 2021 nieuwe regels voor die bepalen welke soorten energiegebruik bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelen.

2.

Wie doet wat

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie i, de Raad i en het Europees Parlement i een rol. De besluitvorming verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure i. Fiscale maatregelen worden besloten volgens de procedures die gelden voor fiscaal beleid i.

 

Europees orgaan

Verantwoordelijke

Europese Commissie

Eurocommissaris voor Energie i

Parlementaire commissie Europees Parlement

parlementaire commissie Industrie, onderzoek en energie (ITRE) i

Nederlands lid commissie Europees Parlement

Lid/leden


Plaatsvervanger(s)

Raad van de Europese Unie

Raad Vervoersbeleid, Telecommunicatie en Energie i

Nederlandse afvaardiging Raad van Ministers

Stef Blok i (VVD), minister van Economische Zaken en Klimaat

Invloed nationale parlementen

Nationale parlementen van de lidstaten kunnen binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden i.

Vanuit het Nederlandse parlement zijn bij dit beleidsterrein betrokken:

 

Nederlands orgaan

Verantwoordelijke

Tweede Kamer

Vaste commissie voor Economische Zaken (EZ)

Eerste Kamer

Eerste Kamercommissie voor Economische Zaken (EZ)

Betrokken bij wetgeving en uitvoering

 

Betrokken instantie EU

Verantwoordelijke

Directoraat-Generaal

DG Energie i

Agentschap

Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (Fusion for Energy) i

3.

Juridisch kader

Het energiebeleid vindt haar basis in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) i en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU) i:

4.

Meer informatie

 

Europese Unie

Algemeen overzicht EU

Factsheet Europees Parlement

Wetgevingsoverzicht

Statistiek

Betrokken DG's en agentschappen